Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/666 K.2025/854

BİRLEŞTRİLEN ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2018/397 E. 2018/535 K. SAYILI DAVASINDA;

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 20.06.2025

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 09.07.2025

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl dava dosyasında davacı vekili, 25.10.2016 tarihinde davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı, davalı ...Şti. adına kayıtlı, davalı ...’in idaresinde bulunan araç ile neden olduğu kazada davacıya ait aracın hasar gördüğünü, araçta KDV dâhil 4.637,40-TL hasar meydana geldiğini, aracın ticari taksi olduğunu, tamir süresinde 10 gün kullanılamadığını ve 4.000,00-TL kazanç kaybı meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00-TL hasar bedelinin tüm davalılardan, 1.000,00-TL kazanç kaybının davalılar ... ve ...Şti.’den müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

yargılama aşamasında hasar bedeli talebini 4.637,40-TL olarak ıslah etmiş, 22.05.2019 tarihli dilekçe ile ödeme nedeniyle davalı sigorta şirketine karşı açılan davadan feragat etmiştir.

Davalı ...Şti. vekili, davalıya ait ... plaka sayılı aracın ...AŞ'ye uzun dönem araç kira sözleşmesiyle kiralandığını, anılan şirkete davanın ihbar edilmesini, kusur oranı ve zararın belirlenmesi gerektiğini, araca ait önceki hasar kayıtlarının getirilmesini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta şirketi vekili ve davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

Birleştirilen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/397 Esas - 2018/535 Karar sayılı dosyasında davacı vekili, davalı ...AŞ tarafından uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralanan aracın davacıya ait araca çarptığını, davalının işleten sıfatıyla sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000,00-TL hasar bedelini müşterek müteselsilen, 1.000,00-TL kazanç kaybının kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...AŞ vekili, davalı şirketin kiraladığı ve sürücü ...’e tahsis ettiği aracın davacıya ait araca çarptığını, kazanın zincirleme şekilde meydana geldiğini, kusur oranlarının ve zararın belirlenmesi gerektiğini, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararından sonra yapılan yargılama ve toplanan delillere göre.

25.10.2016 olay tarihinde asıl dosya davalısı ...Şti.'ye ait birleşen dosyada davalı şirkete kiralanan ve davalı ...’in idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS Poliçesiyle sigortalı olan ... plakalı aracın, trafik yoğunluğu sebebiyle duraklamış olan davacı aracına arkadan çarptığı bu şekilde davacı aracının da önünde duraklamakta olan araca onun da önündeki araca çarpması şeklinde zincirleme kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, davacıya ait ... plakalı araçta hasar oluştuğu, dosya kapsamında dinlenen tanık ...'ün de olayın bu şekilde meydana geldiğini doğruladığı,

meydana gelen bu kazada davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, davacının ve dava dışı diğer araç sürücülerinin ise kusurunun bulunmadığı, bilirkişi raporuyla davacıya ait araçta 4.500,00 TL hasar olduğu, günlüğü 160,00 TL'den 1.120,00 TL kazanç kaybı oluştuğu, davacı vekili tarafından 22.05.2019 tarihli dilekçesi ile, davalılardan ...

Şirketi ile sulh olduklarını ve davadan feragat ettiklerini bildirdiği, davacı vekilinin feragate yetkili olduğu, feragatin sirayeti kuralı gereğince, asıl ve birleşen davada davalılara karşı hasar bedeline ilişkin taleplerinden feragati kesin hükmün sonuçlarını doğuracağı, asıl dosya davalısı ...Şti.’nin taraf sıfatı bulunmadığı davacının kazanç kaybına yönelik talebinin birleşen dosya davalısı ile asıl dosya davalısı ...‘in sorumluluğu bulunduğu belirtilerek asıl dava dosyasında davacının hasar bedeli talebinin feragat nedeniyle reddine, kazanç kaybı talebinin davalı ...Şti. yönünden reddine,

davalı ... yönünden kabulü ile 1.000,00 TL kazanç kaybının 25.10.2016 kaza tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/397 Esas sayılı dosyasında davacının hasar bedeli talebinin feragat nedeniyle reddine, kazanç kaybı nedeniyle talebinin kabulü ile,

1.000,00 TL kazanç kaybının 25.10.2016 kaza tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile (Müşterek müteselsil sorumlu ...'den, Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/307 Esas sayılı dosyasında, yapılacak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) davalıdan tahsiline karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yolu başvurusu yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının haksız ve hukuka aykırı olarak vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulduğunu, dava aşamasında davalı sigorta şirketi ile sulh olunarak hasar bedeli ödemesinin kendilerine yapıldığını, davalı ... Ltd. Şti.'nin husumetin kendisine yöneltilmesine haksız olarak sebep olduğunu, kira sözleşmesinden dava sırasında haberdar olduklarını belirterek aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili, asıl dava dosyasında davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, birleştirilen dava dosyasında ise davalının uzun süreli kiracısı olduğu araç ile davacıya ait araca çarpması sonucu maddi hasar oluştuğunu belirterek hasar bedelinin tüm davalılardan, değer kaybının işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında davalı sigorta şirketine karşı açılan davadan ödeme nedeniyle feragat etmiş, Mahkemenin 08.05.2019 tarih 2017/169E., 2019/437K. sayılı kararı ile, asıl ve birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulü ile,

4.500,00-TL hasar bedeli ile 1.000,00-TL kazanç kaybının asıl ve birleşen dosyada davalılardan tahsiline, 31.05.2019 tarihli ek karar ile, davanın davalı ...

Şirketi yönünden feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı asıl dosyada davalı ...Şti. vekilinin istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 08.05.2019 tarih 2017/169 E., 2019/437 K. Sayılı kararında hükümde taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi, birleştirilen her dava hakkında usul hükümlerine göre ayrı ayrı hüküm kurulması, harç ve diğer yargılama giderlerinin ayrı ayrı gösterilmesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince karardan el çeken hakimin tekrar dosyayı ele alarak,

ilk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılamada uygulama alanı bulunmayan HMK'nın 353. maddesi gereğince bir kısım davalı hakkında kararın kaldırılmasına karar verilmiş olmasının doğru olmadığı, kira sözleşmesinin adi yazılı şekilde düzenlenmiş olması nedeniyle 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, kira süresi, araç teslim belgesi ve faturalar, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, ibraz edilen sözleşme yükümlülüklerinin kim tarafından yerine getirildiği,

birleştirilen dosya davalısı ...AŞ'nin savunmaları değerlendirilerek, gerektiğinde işleten ve kiracının varsa ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle davalı ...Şti'nin işleten sıfatının bulunup bulunmadığı hususlarının tartışılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararından sonra mahkemece mali müşavir bilirkişiden rapor alınarak neticede asıl dava dosyasında hasar bedeline yönelik davanın feragat nedeniyle reddine, kazanç kaybı talebine yönelik davanın davalı ... şirketi yönünden reddi, davalı ... yönünden kabulüne, birleştirilen davada hasar bedeli talebinin feragat nedeniyle reddine, kazanç kaybı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, asıl ve birleştirilen dava dosyasında davacı vekili 25.10.2016 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün tam kusuruyla meydana gelen zincirleme trafik kazasında davacının maliki olduğu araçta oluşan hasar bedelinin asıl dava dosyasında araç işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, birleştirilen dava dosyasında aracın uzun süreli kiracısı davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği beyanı ile davalı sigorta şirketi yönünden davadan feragat etmiş,

davalı sigorta şirketi vekili tarafından 25.01.2019 tarihli hasar bedeline ilişkin sulh sözleşmesi dosyaya sunulmuştur. Davacı vekili tarafından hasar bedeli talebine ilişkin davadan ödeme nedeniyle feragat edildiği anlaşılmakla diğer davalı olan taraflar yararına vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken mahkemece birleştirilen dosyada davalı ...AŞ lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinde asıl dosyada davalı ...Şti. adına trafikte kayıtlı olduğu, kaza tarihinde araç maliki olan davalı şirketin işletenlik sıfatının bulunmadığı yargılama sırasında anlaşılarak hakkındaki dava pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı verildiğinden,

davacının araç maliki davalıya, araç tescil kaydına göre dava açmasında herhangi bir kusuru olmadığına göre asıl dosyada davalı ...Şti. lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nin 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedeniyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek istinaf konusu yapılmayan hususlar ile kesinleşen yönler korunarak aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurmak gerekmiştir.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 198,00 TL yargılama gideri ile 492,00 TL istinaf başvuru harcının davalılardan tahsil edilerek davacıya verilmesine, 3-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 20.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.