Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2023/831 K.2025/842

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 04.10.2015 tarihinde, davalı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu, araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, davacının, dava açılmadan önce davalı yana daimi maluliyet tazminatı için başvuruda bulunduğunu, davalı şirket tarafından 01.07.2016 tarihinde 19.000,00TL ödeme yapıldığını ancak yetersiz olduğunu belirterek HMK’nın 107.

Maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak şimdilik 50,00 TL daimi maluliyet tazminatı, 30,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 10,00 TL tedavi gideri, 10,00 TL bakım giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesi ile talebini, 270.862,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 337,50 tedavi gideri, 2.001,08 TL geçici maluliyet tazminatı olarak artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, bakiye tazminat tespitinde ödeme tarihi verilerinin dikkate alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında olmadığını, bakıcı giderine yönelik talebin haksız ve mesnetsiz olduğunu, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının maluliyeti yönünden hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulu'nun 30.11.2022 tarih ve 17317 sayılı raporunda, davacının dava konusu trafik kazası neticesinde %16 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiğinin, tıbbi iyileşme süresinin (geçici iş göremezlik) 2 ay olduğunun, geçici-sürekli bakım ihtiyacının bulunmadığının belirtildiği, aktüer bilirkişiden hesap raporu alındığı, 06.07.2023 tarihli aktüer bilirkişi ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

poliçe limitinin 290.000,00 TL olduğu gözetildiği ve davalı şirket tarafından yapılan ödemenin mahsup edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne, 270.862,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 337,50 tedavi gideri, 2.001,08 TL geçici maluliyet tazminatı olmak üzere toplam 273.200,58 TL tazminatın 01.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aktüer bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, asgari ücretin AGİ ve bekar olarak belirlenmesinin doğru olmadığını, davacının bakıcı ihtiyacı olmadığına ilişkin adli tıp raporunun hatalı olduğunu, aktif çalışma süresinin 70-75 yaş olarak kabul edilmesi gerektiğini, tazminata ticari faiz uygulanması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, maluliyetin Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, davacının zararının ödeme ile karşılandığını, ödeme tarihi verilerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, hatır taşıması indiriminin değerlendirilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın tek taraflı kaza yapması sonucu, araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanarak kısmi kalıcı şekilde iş göremez hale geldiğini belirterek geçici ve sürekli işgöremezlik tazminatı, tedavi gideri ve bakıcı gideri talep etmiştir.

1- Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacının dava konusu kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının belirlenmesi yönünden Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulundan rapor alındığı, hükme esas alınan 30.11.2022 tarihli raporda, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre daimi maluliyet oranının %16 oranında olduğunun, Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre daimi maluliyet oranının %2 olduğunun belirtildiği,

mahkemece kaza tarihi olan 04.10.2015 tarihi itibariyle uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen daimi maluliyet oranı hükme esas alınarak yapılacak hesaplamaya göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenen %16 oranında daimi maluliyet oranı hükme esas alınarak karar verilmesi isabetli olmamıştır.

(Yargıtay HGK 2024/4-423 E- 2025/169K, 2022/(17)4-655E- 2024/133K. Sayılı ilamı)

2-Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre de; davadan önce yapılmış ödeme bulunması halinde ödeme tarihi itibariyle davalı tarafça gerçekleştirilen ödemelerin yetersiz olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Bunun için, ödeme tarihi verileri dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödenen miktarın karşılaştırılması ve ödemenin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ödemenin yeterli bulunması halinde ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmeli, şayet ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa, bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanmalı ve zarar ile yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince, davalı tarafından yapılan ödemeye, hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak (güncelleme), hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir.

Somut olayda, eldeki dava açılmadan önce davacının başvurusu üzerine davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 01.07.2016 tarihinde 19.138,00 TL sürekli işgöremezlik tazminatı ödemesi yaptığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, ödeme tarihi verilerine göre davacının sürekli işgöremezlik zararının hesaplanması, ödemenin yeterli olduğunun anlaşılması halinde davacının talebinin reddine karar verilmesi, ödemenin yetersiz olduğunun anlaşılması halinde ise rapor tarihi verilerine göre hesaplama yapılarak ödenen miktarın yasal faizi ile güncellenerek zarardan mahsup edilmesi hususunda aktüer bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmayan aktüer raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair, davacı vekilinin tüm istinaf sebeplerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.