Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1305 K.2026/437

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı Sınırlı Sorumlu ... Sigorta Kooperatifi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 02.10.2023 tarihinde davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında, davacıya ait aracın pert-total olup hasarlı haliyle 55.000,00 TL'ye satıldığını, davacıya ait araçta meydana gelen pert zararının giderilmesine yönelik olarak kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ...

Sigorta Anonim Şirketine yapılan başvuru neticesinde 27.11.2023 tarihinde ilgili sigorta şirketi tarafından teminat limiti olan 120.000,00 TL bedelin ödendiğini, 55.000,00 TL sovtaj bedeli ile aracını satan ve 120.000,00 TL teminat ödemesini alan davacının aracının rayiç değerine dair bakiye zararına ilişkin davalı tarafa yapılan başvuru sonucunda 22.12.2023 tarihinde 45.000,00 TL ödendiğini, ancak ödemenin yetersiz olduğunu,

davanın 6100 sayılı HMK’nın 107. maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığını belirterek talep artırım hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL bakiye pert bedeli ile 1.200,00 TL eksper rapor masrafının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta kooperatifinden tahsiline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında 13.08.2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile bakiye pert/total bedeline ilişkin tazminat talebini 120.000,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı vekili, tüm gerçek zararının ödendiğini, davacının açmış olduğu davanın haksız, usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu olayda ... Sigorta AŞ'nin sigorta eksperi tarafından belirlenen aracın rayiç değeri 340.000,00 TL, sovtaj bedeli 175.000,00 TL düşüldükten sonra 165.000,00 TL'nin poliçe teminatı olan 120.000,00 TL'sinin davacı tarafa ödendiğini, bu hususta davacı ile ...

Sigorta AŞ arasında mutabakata da varıldığını, davalı sorumluluğunda olan 45.000,00 TL'nin de 22.12.2023 tarihinde davacı tarafa ödendiğini, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, dolayısıyla kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, talep edilen eksper ücretinin makul gider olmadığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasından kaynaklanan bakiye pert bedelinin tahsili talebine ilişkin olduğu, 12.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait aracın sürücüsünün kusursuz olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kabulü ile 120.000,00 TL bakiye hasar bedeli tazminatının 22.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan ihtiyari mali mesuliyet sigortası teminatları dahilinde tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı şigorta şirketinden hasar dosyası getirtilerek ek rapor alınmadığını, raporun somut ve denetime elverişli olmadığını, rayiç değerlendirmeler ile sovtaj ihale sürecindeki teklifler değerlendirilmediğini, davacı tarafından noterde düzenlenen sözleşmelerde bedelin düşük gösterilebileceğini, ... Sigorta AŞ tarafından hasar dosyasında alınan sovtaş değerinin 175.000,00 TL olarak taraflarına bildirildiğini, bilirkişi tarafından bu konuda inceleme yapılmadığını, kaza tarihindeki rayiçler esas alınarak rapor düzenlenmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalı ... Sigorta vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı araç ile davacıya ait aracın karıştığı kaza sonucunda davacıya ait aracın hasar gördüğünü ve pert-total işlemine tabi tutulduğunu, zorunlu mali sorumluluk sigortası ödemesi ve aracın satışından elde edilen sovtaj bedeli ile davacının zararının tam olarak karşılanmadığını belirterek tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece davanın kabulüne ilişkin hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden, davacı tarafça davadan önce ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yapılan başvuru sonucunda yapılan eksper incelemesinde davacıya ait araç tamir bedelinin 491.640,00 TL olarak hesaplandığı, aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el rayiç değerinin 340.000,00 TL olduğu, bu durumda aracın tamirinin ekonomik olmadığı, pert total olduğu, rayiç değerinden sovtaj ihale bedeli 175.000,00 TL’nin tenzil edilmesi ile davacıya sigorta poliçesinin limiti ile bağlı olarak 120.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacıya ait aracın dava dışı ...'e 55.000,00TL satıldığı,

davacı tarafça zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limitini aşan tutardaki zararın, ... plakalı aracın ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olan davalı sigorta şirketinden talebi üzerine 45.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin yetersiz olduğu ileri sürülerek bakiye pert bedelinin tahsili talebiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti;

tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespit edilmesi gerekmektedir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinin 340.000,00 TL olduğu, aracın kaza nedeniyle muhtelif yerlerinden hasar gördüğü ve bu hasarın ağır olduğu belirtildikten sonra sovtaj bedeli olarak davacı tarafça dosyaya sunulan satış sözleşmesinde gösterilen bedel olan 55.000,00 TL'nin esas alınarak bu bedelin mahsubu ile bakiye zarar 285.000,00 TL olarak hesaplanmış ise de gerçek zararın belirlenmesi bakımından sovtaj bedelinin, davacı tarafça ibraz edilen noter satış sözleşmesinde gösterilen değer değil, piyasa koşullarına göre davacıya ait aracın bilirkişi tarafından belirlenecek hurda (sovtaj) değeri olması gerektiği açıktır.

Bu durumda davacıya ait 1997 model ... marka aracın kaza tarihindeki hasarsız haliyle ikinci el piyasa rayiç değeri ile yine kaza tarihindeki hurda (sovtaj) değerinin, hasar durumu, araç hurdasının piyasadaki değeri ve ekspertiz raporları dikkate alınarak piyasa koşullarına göre belirlenmesi için uzman bir makine mühendisi bilirkişiden gerekçeli ve denetimi kabil rapor alınması, aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile gerçek hurda (sovtaj) değeri arasındaki farkın (gerçek zararın) denetime elverişli verilerle belirlenmesi ve oluşacak sonuca göre dava dışı zorunlu mali sorumluluk sigortası ve davalı ihtiyari mali sorumluluk sigortası tarafından yapılan ödemeler de dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yetinilerek karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.