Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/136 K.2025/1493

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. 31.05.2020 tarihinde, davacılar desteği ... idaresindeki motosiklet ile davalı ...'a ait diğer davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki, davalı şirkete ZMSS poliçesi ile sigortalı ... sayı plakalı aracın kavşakta çarpışması sonucu ...’nün ağır şekilde yaralandığını ve olaydan 90 gün sonra 27.08.2020 tarihinde vefat ettiğini belirterek HMK’nın 107.

Maddesi uyarınca şimdilik baba ... yönünden 50,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 50,00 TL kaza tarihinden (31.05.2020) ölümünün gerçekleştiği (27.08.2020) tarihe kadar ki tedavi giderleri. 50,00 TL çalışma gücünün yitirilmesinden doğan kayıplar. 50,00 TL cenaze masrafları; olmak üzere şimdilik toplam 200,00 TL; anne ... yönünden 50,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı.

50,00 TL kaza tarihinden (31.05.2020) ölümünün gerçekleştiği (27.08.2020) tarihe kadar ki tedavi giderleri. 50,00 TL çalışma gücünün yitirilmesinden doğan kayıplar.

50,00 TL cenaze masrafları olmak üzere şimdilik toplam 200,00 TL; baba ... için 100.000,00 TL, anne ... için 100.000,00 TL, kardeş ... için 50.000,00 TL, kardeş ... için 50.000,00 TL, manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş;

talep artırım dilekçesinde, davacı anne ... için 395.535,13 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma, çalışma gücünün yitirilmesinden doğan tazminat ve cenaze ve defin giderleri) ve 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte, davacı baba ... için 325.880,05 TL maddi tazminat (destekten yoksun kalma, çalışma gücünün yitirilmesinden doğan tazminat ve cenaze ve defin giderleri) istenmiştir.

Davalı ...

Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, Türk Ticaret Kanunu ve Sigortacılık Kanunu'nun ilgili maddeleriyle düzenlenerek halen yürürlükte olan genel şartlar ile poliçenin bir bütün olduğunun vurgulanmış olması karşısında dosyada tazminat hesaplanması bakımından Genel Şartlarda belirlenen usul ve esasların dikkate alınmasını talep ettiklerini, kabul manasında olmamak üzere öncelikle kaza ile ölüm arasındaki illiyet bağının ispatlanması gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini,

tazminat hesaplamasında TRH 2010 tablosunun kullanılması ve teknik faizin 1,8 olarak esas alınması gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini, davalı şirketin söz konusu zarardan azami olarak kaza tarihindeki poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere davacının talebine konu geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebi tedavi teminatı kapsamında olduğundan, ilgili mevzuat kapsamında SGK tarafından karşılanması gerekli işbu giderlerden davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

cenaze ve defin masraflarının dolaylı zararlar olduğundan trafik sigortası teminatı kapsamına girmediğini, bu sebeple işbu başvurunun reddi gerektiğini, müteveffanın motosiklette sürücü olması, ehliyeti ve alkollü olup olmadığı, kask, dizlik, koruyucu ceket vs. koruyucu ekipman kullanıp kullanmadığı tespit edilerek vefatına bu sebeplerle kendisi yol açtığının düşünülerek tazminattan uygun oranda müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması gerektiğini belirterek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar ... ve ...'a usulüne uygun şekilde dava dilekçesi tebliğ edilmiş olup cevap vermemişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde desteğin %25 oranında, davalı sürücü ...’ın %75 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, davacıların destekten yoksun kalma zararının, işgöremezlik zararının ve cenaze giderinin hesaplanması yönünden aktüer bilirkişiden rapor alındığı, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

desteğin kaza esnasında kaskının olmadığı anlaşıldığından %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, TBK’nın 56. Maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 253.985,06 TL destekten yoksun kalma tazminatı (davalı sigorta şirketi 193.746,15 TL'sinden 10.07.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile sorumlu olmak üzere), 4.650,00 TL cenaze gideri tazminatı, 2.068,99 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının,

davacı ... için 309.709,12 TL destekten yoksun kalma tazminatı (davalı sigorta şirketi 236.253,55 TL'sinden 10.07.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile sorumlu olmak üzere), 4.650,00 TL cenaze gideri tazminatı, 2.068,99 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının, davalılar ... ve ... yönünden 31.05.2020 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan 31.05.2020 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi müştereken ve müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine, karar verilmiş, hükme karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin sorumluluğunun poliçe limiti olan 410.000 TL ile sınırlı olduğunu, limit üzerinde hüküm kurulduğunu, aktüerya raporunda bilinmeyen dönem hesabı yönünden %1.8 teknik faiz yönteminin uygulanması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı, işgöremezlik tazminatı, cenaze gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.1.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesi’nin 17.07.2020 tarihli 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile iptaline karar verilmekle; zarar hesaplanmasında ZMMS Genel Şartları ekindeki cetveller ile getirilen %1,8 teknik faizin uygulanması mümkün değildir. Bu itibarla, mahkemece, hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda Yargıtay tarafından kabul edilen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılarak hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ne var ki, davacılar destekleri ...'nün kaza sonucu yaralanması nedeniyle ölüm tarihine kadar olan iş göremezlik tazminatının ve ölümünden sonra davacı anne ve baba için destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş olup, davalı sigorta şirketinin bir kişinin zararından kaynaklanan sorumluluğunun poliçeye göre ölüm/sakatlanma için 410.000,00 TL limit ile sınırlı olduğu,

mahkemece, davalı sigorta şirketinin, davacı ... yönünden hükmedilen 253.985,06 TL destekten yoksun kalma tazminatının 193.746,15 TL'sinden, ayrıca davacının 2.068,99 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 4.650,00 TL cenaze giderinden, davacı ... yönünden hükmedilen 309.709,12 TL destekten yoksun kalma tazminatının 236.253,55 TL'sinden, ayrıca davacının 2.068,99 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 4.650,00 TL cenaze giderinden sorumlu tutulduğu, buna göre poliçe limiti olan 410.000,00 TL’nin aşıldığı anlaşılmıştır.

Bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve davacıların hesaplanan alacakları yönünden poliçe limitine göre garame hesabı yapılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

Bu durumda, poliçe limiti olan 410.000,00 TL’den davacılar lehine eşit şekilde hükmedilen sürekli işgöremezlik tazminatı toplamı 4.137,98 TL ve cenaze defin gideri toplamı 9.300,00 TL mahsup edildiğinde bakiye poliçe limitinin 396.562,02 TL kaldığı, bakiye poliçe limiti esas alınarak davacıların hesaplanan destekten yoksun kalma zararları yönünden garame hesabı yapıldığında davalı sigorta şirketinin davacı ... için 178.679,92 TL, davacı ... için 217.882,10 TL destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve kesinleşen hususlar korunmakla düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

1-Davalı ... Sigorta AŞ tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde iadesine,

2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 375,90 TL yargılama gideri ile 738,00 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsil edilerek davalıya verilmesine,

3-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

4-Kararın usulüne uygun olarak taraflara tebliğine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın usulen tebliğinden itibaren iki haftalık süresi içerisinde Yargıtay'da TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere 27.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n