Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2024/1442 K.2026/746

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 06.07.2022 tarihinde, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ...

Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı ... plakalı aracın, park hâlinde bulunan davacı adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde, davacının aracının sol ön ve arka kapısının zarar gördüğünü, aracın hasarının onarıldığını ve tekrar boyandığını, tamirat süresince davanın aracından mahrum kaldığı gibi,

meydana gelen hasar nedeniyle araçta değer kaybının da oluştuğunu belirterek HMK'nın 107. maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL araç mahrumiyet bedeli ile 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile davalılardan tahsilini istemiş, yargılama sırasında araç mahrumiyet bedeli talebini 15.750,00 TL, değer kaybı tazminatı talebini de 96.600,00 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi vekili, davadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığından dava şartının yerine getirilmediğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, davalı şirket adına kayıtlı aracın dava konusu kaza ile ilgisinin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin davalı sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, araç mahrumiyet giderinden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, davadan önce davacı tarafından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99.maddesinde belirtildiği şekilde davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığından dava şartının yerine getirilmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araçta oluşan değer kaybının Genel Şartlarda belirtilen formüle göre hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda; alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı aracın firari sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğunun, araçta oluşan değer kaybının 96.600,00 TL, aracın makul tamir süresinin 9 gün ve kaza tarihindeki piyasa koşullarına göre ortalama günlük kira bedelinin 1.750,00 TL, ikame araç bedelinin 9 gün için 15.750,00 TL olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin değer kaybı tazminatına ilişkin sorumluluğunun poliçe limiti olan 43.00,00 TL ile sınırlı olduğu, araç mahrumiyet giderinden sorumluluğunun bulunmadığı belirtilerek davanın davalı ...

Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi yönünden kabulü ile 112.350,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden (06.07.2022) işleyecek yasal faizi ile birlikte, 2 numaralı hüküm fıkrası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davanın davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden kısmen kabulü ile 43.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte, 1 numaralı hüküm fıkrası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili ve davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi ve ...

Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinde hükmedilen maddi tazminata kaza tarihinden itibaren avans faize hükmedilmesi talep etmelerine rağmen mahkemece yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yargılama gideri ve arabuluculuk ücretinin de yanlış hükmedildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, davalı şirket adına kayıtlı aracın dava konusu kaza ile ilgisinin bulunmadığını, davacının araçtan mahrum kaldığına dair yazılı delil sunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı sigorta şirketinin poliçe limiti olan 43.000,00 TL'nin mahsubundan sonra davalı şirketin sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafından davadan önce davalı sigorta şirketine usûlüne uygun olarak yapılmış bir başvuru bulunmadığından sigorta şirketinin temerrüdünün söz konusu olmadığını, sigortalı aracın hususi araç olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca re'sen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı, ...

Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı aracın, park hâlinde bulunan davacı adına kayıtlı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası neticesinde, araçta değer kaybının ve mahrumiyet zararının oluştuğunu belirterek değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli isteminde bulunmuş, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davalı şirket adına kayıtlı araç sürücüsünün %100 oranına kusurlu olduğunun, araçta oluşan değer kaybının 96.600,00 TL, aracın makul tamir süresinin 9 gün ve kaza tarihindeki piyasa koşullarına göre ortalama günlük kira bedeli 1.750,00 TL,

ikame araç bedelinin 9 gün için 15.750,00 TL olduğunun tespit edildiği belirtilerek davanın davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi yönünden kabulü ile 112.350,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden (06.07.2022) işleyecek yasal faizi ile birlikte, 2 numaralı hüküm fıkrası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davanın davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi yönünden kısmen kabulü ile 43.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte, 1 numaralı hüküm fıkrası ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili ve davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi ve ...

Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usûlüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda, amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti;

tamiri ekonomik değilse (araç pert ise) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespiti ile bu durumda araçta değer kaybı olmayacağı; aksi hâlde aracın tamirinin ekonomik olması durumunda da araçta oluşan değer kaybı bedelinin ise Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda; fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, faturalar sigorta ekspertiz dosyası ve tüm belgeler incelenerek,

aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza tarihindeki kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farkın değer kaybını göstereceği ilkesine göre tespit edilmesi gerekmektedir.

Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 27.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu 2019 model, ... araçta, makul iskonto oranları ile KDV hariç olarak 17.172,00 TL hasar oluştuğu, dava konusu kazanın Tramer kayıtlarına göre oluşan tek kaza olduğu, dava konusu aracın güncel değerinin 2.550.000,00 TL, 06.07.2022 kaza tarihindeki değerinin 1.770.000,00 TL olduğu, aracın özellikleri, yılı, kilometresi, daha evvelden olan kaza geçmişi değerlendirilerek reel piyasa şartlarına göre %5.4 değer kaybının hesaplandığı ve bu değerin de 96.600,00 TL olduğu, onarımı için gereken makul sürenin 9 gün olduğu,

araç mahrumiyet bedelinin de günlük 1.750,00 TL olarak değerlendirildiğinde toplam mahrumiyet bedelinin 15.750,00 TL olduğunun belirtildiği, değer kaybına ilişkin hesaplamanın hasar miktarı ile orantısız ve Yargıtay uygulamasına uygun şekilde yapılmadığı gibi, araç mahrumiyet zararının da araç kiralama piyasası araştırılmadan yapıldığından hüküm kurmaya elverişli olmadığı,

değer kaybı ile araç mahrumiyet zararına ilişkin hesaplama yapılmak üzere uzman bilirkişiden gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli rapor alınması ve varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken anılan hususların göz ardı edilmiş olması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de, davalılar arasında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1. maddesi uyarınca bir motorlu aracın katıldığı kazada üçüncü kişinin uğradığı zarardan, tazminat yükümlülerinin müteselsil olarak sorumlu olduğu, mahkemece hüküm altına alınan tazminat tutarlarından davalı sigorta şirketi olay tarihindeki poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere davalıların müteselsil olarak sorumlu oldukları nazara alındığında tahsilde tekerrür olmamak üzere hüküm kurulması da hatalı bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı ... Gıda Temizlik Kozmetik Otomotiv ve Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi vekili ve davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılması ve istinafa başvuran taraf yararına kazanılmış haklar ve kesinleşen yönler dikkate alınarak karar verilmesi için kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.