Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2021/1087 K.2023/454

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından davalı şirkete "Türkiye Belediyeler Birliği Kampüsü 1. Etap Leed Sertifikasyonuna Uygun Mekanik Tesisat Tasarım Hizmeti" işi için teklif verildiğini, 19/11/2016 tarihli teklifte 50.000 m² inşaat alanı için 80.000,00 TL + KDV teklif edildiğini, işin yapımı aşamasında işin 90.640 m² olduğunun tespit edildiğini, keşif artışının idareye bildirildiğini ve işin yapımına olur verildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden doğan edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini ve projelerin eksiksiz olarak teslim edildiğini, ödemenin 50.000 m² üzerinden yapıldığını,

mekanik proje tasarım hizmetlerinin toplamda 90.640 m² olarak gerçekleştiğini, müvekkili şirketçe verilen fiyat teklifinde m² fiyatının 1,60 TL olduğunu, toplam 90.640 m² için 145.024,00 TL ödeme yapılması gerektiğini belirterek; iş artışından kaynaklanan 65.024,00 TL + KDV miktarın şimdilik 10.000,00 TL kısmının hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 08/02/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; talebini 76.700,00 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; davacı tarafın tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket ile iş sahibi arasındaki sözleşmede iş artışı için bedel artışı yapılmayacağının belirtildiğini, müvekkili ile iş sahibi arasındaki ilişkinin davacı açısından da bağlayıcı olacağını, müvekkilinin almadığı bir ödemeyi davacı şirkete yapamayacağını, dava konusu alacak iddiasına esas hizmetlerin anahtar teslimi işler olduğunu, anahtar teslimi işlerde iş artışı oluşması durumunda bedel artışı yapılmasının mevzuata aykırı olduğunu, fiyat teklifinde verilen fiyatın götürü bedel olduğunu, teklif metninde iş artışı olması durumunda fiyat artışı olacağının belirtilmediğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın, taraflar arasında mevcut eser sözleşmesi kapsamında, davacı alt yüklenicinin ifa ettiği edim dolayısıyla hak ettiği parasal tutar belirlenerek, yapılan ödemenin mahsubu sonrasında varsa dava ve ıslah tarihi itibari ile alacak tutarının belirlenmesine ilişkin olduğu, Türkiye Belediyeler Birliği ile davalı ... arasında düzenlenen 21/07/2016 tarihli ana sözleşmenin incelenmesinden; sözleşmenin konusunun.

Türkiye Belediyeler Birliği, Belediye Akademisi Eğitim Merkezi inşaat öncesi proje ve ihale dokümanlarının hazırlanması, inşaat aşaması ve inşaat sonrası danışmanlık hizmet alımı işi olduğu, sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı 7.maddesinde; bu sözleşmenin toplam götürü bedeli 4.950.000,00 TL'dir hükmünün yer aldığı,

sözleşmenin ödeme yeri ve şartları başlıklı 13.maddesinin 1.bendinde, danışmana yapılacak olan ödeme tutarları, sözleşme bedelini aşmayacak olup, ücretleri, alt yüklenici maliyetlerini, basım, haberleşme, ulaşım, konaklama ve diğer maliyetler ile teknik şartnamesinde belirtilen hizmetleri yerine getirirken danışman tarafından yapılan diğer tüm maliyetleri içeren sabit bir götürü bedel olacaktır düzenlemesinin mevcut olduğu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme mevcut olmayıp, davalı yanın da kabulünde olan davacı tarafça sunulan 29/12/2016 tarihli fiyat teklif mektubunun incelenmesinden;

işin konusunun Türkiye Belediyeler Birliğine ait Belediye Akademisi ve Eğitim Merkezi 1. Etap LEED Sertifikasyonuna uygun mekanik tasarım hizmetleri fiyat teklifi olduğu, teklif mektubunun "işin konusu başlıklı birinci maddesinin yaklaşık 50000 m² inşaat alanına sahip birinci etap kapsamındaki teorik eğitim yapıları, konaklama yapıları ve sosyal tesis yapılarının LEED Sertifikasyonuna uygun mekanik tesisat projeleri tasarım hizmetleri şeklinde olduğu,

teklif mektubunun proje aşamaları başlıklı üçüncü maddesinde, mekanik tesisat uygulama projeleri ve hesap raporunun keşif, metraj listeleri ve şartnamelerinin hazırlanmasıdır açıklamasının yer aldığı, teklif mektubunun fiyatlar başlıklı 6. maddesinde, “madde 3’de belirtilen işlerin toplam bedeli 80.000,00 TL'dir, teklif bedelimize KDV dahil edilmemiştir” açıklamasının yer aldığı, davada başlangıçta 10.000,00 TL talep edildiği,

ıslah dilekçesi ile istemin 76.700,00 TL'ye yükseltilmiş olup, dava tarihi öncesinde TBK'nun 117. maddesi anlamında davalı temerrüde düşürülmediği için davada gösterilen değer için dava tarihinden, ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken, faiz başlangıç tarihlerinde ve faize esas tutarlarda hüküm kurarken hataya düşülmüş ise de, HMK 304/1.maddedeki "hükümdeki yazı ve hesap hataları ile benzeri açık hatalar hüküm tebliğ edilmeden mahkemece re’sen yada taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir" düzenlemesi uyarınca, gerekçeli kararın hüküm bölümünde söz konusu maddi hatanın düzeltildiği,

iddia, savunma, davalı ile ana iş veren arasında mevcut 21/07/2016 tarihli ana sözleşme, davacı tarafça delil olarak dayanılan ve davalı tarafın kabulünde olan 29/11/2016 tarihli fiyat teklifi mektubu, bilirkişi raporu ve dosya kapsamı bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı şirketin alt yüklenici sıfatı ile 50.000 m² inşaat alanı için teklif mektubuna konu uygulama projeleri, hesap raporu, metraj listeleri ve şartnamelerin hazırlanması işini 80.000,00 TL + KDV bedel karşılığında üstlendiği,

40.640 m² davalı yararına olacak şekilde ilave iş yaptığı, teklif mektubuna konu alan yüz ölçümüne yakın seviyede ilave iş yapılmasının teklif mektubu kapsamında kaldığı şeklindeki davalı savunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davacının fazladan yaptığı iş nedeniyle 76.700,00 TL talep etme hakkı olduğu gerekçesiyle; davanın kabulüne.

76.700,00 TL'nin (10.000,00 TL'lik bölümüne 25/06/2019 olan dava tarihinden, 66.700,00 TL'lik bölümüne 08/02/2021 olan ıslah tarihinden itibaren) işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile birlikte davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; dava konusu alacak iddiasına esas hizmetlerin anahtar teslimi işler olup, anahtar teslimi işler kapsamında herhangi bir iş artışının oluşması durumunda İdarelerce bedel artışının yapılmasının yürürlükteki yasal mevzuatlar gereği mümkün olmadığını, müvekkili şirketle iş sahibi arasındaki ilişkinin davacı yan açısından da bağlayıcı olacağını, müvekkili şirketin kendisinin almadığı bir ödemeyi davacı şirkete yapmasının mümkün olmadığını, davacı şirketin teklif metninde vermiş olduğu fiyatın da götürü bedel olduğunu,

teklif metninde olası iş artışı için bedel artışı yapılacağı hususunda bir ibare bulunmadığını, yasal mevzuat ve sözleşmesel ilişkiler bağlamında davacı yanın, hak kazanmadığı bir bedeli müvekkili şirketten talep etmekte olduğunu, asıl iş sahibi ile akdedilen sözleşme, kamu ihale sözleşmesi olduğundan ve davacı şirket de bu husustan doğal olarak haberdar olduğundan, müvekkili şirketin herhangi bir iş artışı için fiyat farkı alamayacağını ve alınmayan bir ücretin kendisine de ödemeyeceğini çok iyi bildiğini, sözleşme kurulurken kapsamın bu şekilde ve bu esasa göre belirlendiğini,

davacı şirketin öngöremeyeceği bir durumun söz konusu olmadığını, ek işten söz edilebilmesi ve ek iş nedeniyle yüklenicinin götürü ücretinin arttırılabilmesinin söz konusu olması için, ifa amacı değişmeksizin sırf ifa edilmesi gereken edimin miktarında bir takım artışların ortaya çıkmasının yeterli olmadığını, başlangıçta taraflarca kararlaştırılan bir iş kaleminin ifası için, bu iş kaleminin niteliğinden kaynaklanan ve onunla birlikte yapılması zaruri işlerin ek iş olamayacağını, anahtar teslim götürü ücretin kararlaştırıldığı eser sözleşmelerinde, ücret ediminin, miktardan bağımsız olduğunu, bu nedenle,

ifa edilecek edimin miktarındaki artışın götürü bedele etki etmeyeceğini, eser meydana getirilirken beklenenden daha fazla emek ve masraf yapılmasının, ek iş olarak nitelendirilemeyeceğini, bir işin beklenenden fazla emek ve masrafı gerektirmesinin esas itibariyle miktar sapmasından ibaret olduğunu, zaten bu halde, sözleşme ile önceden kararlaştırılmış olan işlerin daha fazla masraf ve emekle yapılmış olup, sözleşme kapsamı dışına çıkılmadığını, bu nedenle davacının yaptığı herhangi bir iş de olmadığını belirterek; mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın esastan reddini, davanın yeniden görülmesi mümkün değil ile,

kararın bozularak yeniden karar verilmek üzere mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında davacı tarafından düzenlenen 29/11/2016 tarihli teklifin davalı tarafça 02/12/2016 tarihli kabulü ile kurulan sözleşme, niteliği itibariyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi olup, davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Bu sözleşme ile davacı taşeron yaklaşık 50.000 m² inşaat alanına sahip 1. Etap kapsamındaki Teorik Eğitim Yapıları, Konaklama Yapıları ve Sosyal Tesis Yapılarının LEED sertifikasyonuna uygun mekanik tesisat uygulama projeleri ve hesap raporunun, keşif, metraj listelerinin ve şartnamelerinin hazırlanması işini üstlenmiştir. Teklif sözleşmenin 6.maddesine göre iş bedeli 80.000,00 TL + KDV'dir.

Teklif sözleşmede de belirtildiği üzere götürü bedel teklif yaklaşık 50.000 m² inşaat alanı için yapılmış olup, dava dışı iş sahibi ile davalı arasında düzenlenen sözleşme, teklif sözleşmenin eki olmayıp, götürü bedel teklif yaklaşık 50.000 m²'lik alan için verilmiş olmakla, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, 50.000 m²'nin üzerinde yapılan 40.640 m²'lik bölüm yönünden yapılan mekanik projelerinin, yapıldığı yıl piyasa rayiçlerine göre vekaletsiz iş görme hükümlerine göre bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır