Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2023/1008 K.2025/898

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 20.12.2021 tarihli sözleşme ile davalı tarafından müvekkiline gönderilen

teknik resimler baz alınarak, kaba torna işlemi sonrası gelecek olan şaft için final torna ve ilgili

yüzeylerin taşlama işlemlerinin yapılması ve parça üzerinde yer alan deliklerin kaba delik

delme işlemi yapılması işlerinin müvekkili şirket tarafından yapılması hususlarında anlaştıklarını,

17.01.2022 tarihli sözleşme ile şaftlar üzerinde yer alan

deliklerin final işlemelerinin müvekkili şirket tarafından yapılması hususunda anlaşıldığını, müvekkili şirketin sözleşmelerden doğan yükümlülüklerini

yerine getirmesine karşın davalı şirketin, ödemekle yükümlü olduğu tutarı zamanında ödemeyerek

temerrüte düştüğünü, müvekkilinin sözleşme, fatura, cari hesap ekstresi vs. doğan alacağının tahsili amacıyla

Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2022/49967 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak

davalı şirket tarafından borca itiraz edildiğinden icra takibi durduğunu beyan ederek, davalının Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2022/49967 sayılı dosyasında şimdilik 96.170,00 TL asıl alacak, 21.341,84 TL vade farkı olmak üzere toplam 117.511,84 TL yönünden itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar

verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkilinin davacı yana herhangi bir borcu olmadığını, davacı yana icra takibi konusu edilen

faturalar çerçevesinde bundan önceki dönemde yapılan ödemeler avans niteliğinde olup, bahsi

geçen faturaya dair geçerli bir teslim yapılmadığını, eser sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin

yüklenici tarafından yerine getirilmediğini ve iş teslimi yapılmadığını, ücret alacağı

doğmadığını, ayıplı olan malların davacıya ihbar edildiğini, ancak davacının

ayıplarının bu zamana kadar gidermediğini, ayıplı teslim olunan mallar bakımından müvekkili

uluslararası sözleşmelerle yükümlenmiş olduğu edimlerini yerine getiremediğini, usule uygun teslim

olunmayan eser yüzünden cezai giderlere katlanmak zorunda kaldığını, eser

davacı yana usule uygun teslim yapması yönünde hem sözlü hem

yazılı bildirimde bulunulmuş olmasına rağmen davacı yanın edimini yerine getirmeden haksız alacak

talebinde bulunduğunu, davacının icra

dosyasında talep ettiği ve dava konusu yaptığı alacak kalemlerinin talebi de hukuka aykırı olduğunu, zira

müvekkili firma ile davacının yersiz vade farkına dayanak tuttuğu vade farkı ödenmesini içerir bir

sözleşme olmadığını, öte yandan işlemiş faiz de talep olunamayacağını, zira işlemiş faiz talebi bakımından temerrütün ön koşul olduğunu, müvekkilinin temerrüte düşürülmediğini beyan ederek, davanın reddine, haksız icra takibi nedeniyle, %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia ve savunma, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca kaba torna işlemi sonrası gelecek olan şaft için final torna ve ilgili yüzeylerin taşlama işlemlerinin yapılması ve parça üzerinde yer alan deliklerin kaba delik delme işlemi yapılması işlerinin davacı tarafça üstlenildiği, davacının sözleşme uyarınca işi ifa ederek davalıya teslim ettiği, davalının da işi kontrol ederek teslim aldığı,

davacının bu iş kapsamında 03/02/2022 tarihli KDV hariç 81.500,00 TL, KDV dahil 96.170,00 TL olan faturayı tanzim ettiği, davalının da BA formuyla bu faturayı vergi dairesine bildirdiği, davalı yan usulüne uygun teslimin yapılmadığını savunmuşsa da, gerek sevk irsaliyesi ile teslim edilen ürün yönünden herhangi bir ihtirazi kaydın bulunmaması, gerek ürünün davalı personelince kontrol edilerek teslim alınması, gerekse faturaya süresi içerisinde itiraz edilmeyerek faturanın BA formuyla bildirilmesi sebebiyle davalı savunmasının yerinde olmadığı,

davacının sözleşme uyarınca üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiği ve ürün bedeline hak kazandığı, bu suretle davalının takibe itirazının haksız olduğu, davacı tarafça asıl alacak yanında ayrıca vade farkına ilişkin yapılan itirazın da iptalinin talep edildiği,

taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin "Ticari Şartlar" başlıklı 6/e maddesi uyarınca davacının ödemenin gecikmesi halinde vade farkı talep edebileceği anlaşılmış olup, 21.341,84 TL vade farkı yönünden de itirazın iptali gerektiği kabul edilerek davanın kabulüne, asıl alacak likit olduğundan ve davalı takibe haksız itiraz ettiğinden %20 oranında icra inkar tazminatının da davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; mahkeme kararının, 28.03.2023 tarihli mazeret dilekçesi ile mahkemeye mazeret dilekçesi sunulmuş olup, 30.05.2023 tarihli karar celsesinde mahkemece mazeret talepleri yönünden; "gd/davalı vekilinin mazeretinin belgelendirilmiş olduğu gözetilerek ve duruşmanın ertelenmesi talebi olmadığı dikkate alınarak dosyanın gelmiş olduğu aşama itibariyle mazeretinin kabulüne duruşmanın davalı yanın yokluğunda devamına karar verildi tefhimle açık yargılamaya devam olundu." denilerek haksız şekilde dosyanın karara bağlandığını, mazeret dilekçesinde yokluklarında duruşma yapılmasına kesinlikle muvafakatlerinin olmadığının açık olduğunu, buna rağmen duruşmaya devam edilerek karar alınmasının hukuki dinlenilme hakkının açık ihlali olduğunu,

mahkemece karar dayanaklarından. BA formu ve faturanın deftere işli oluşunun kabul kararı verilmesine gerekçe yapılamayacağını, faturanın işin teslim edildiğini göstermeyeceğini, takip ve dava dayanağı faturaya dair usulüne uygun bir teslim yapılmadığını,

davacının delilleri arasında sunduğu fiyat teklifi adlı iki belgeden birinde müvekkili adına hiçbir imza olmamasına rağmen ve diğerinde de müvekkili şirketi temsil ilzama yetkili biri tarafından atılmış bir imza olmamasına rağmen ve tüm bu hususlar bağlamında cevap dilekçesinde "vade farkı ödenmesini içerir bir sözleşme yoktur." denilmesine rağmen mahkemenin kararını işbu sözleşmeye dayandırmasında hukuka uyarlık bulunmadığını, yemin deliline dayanan tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmaksızın karar verildiğini, savunma haklarının kısıtlandığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK.'nın hukuki dinlenilme başlıklı 27.maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi haklarıyla bağlantılı olarak hukuki dinlenme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını da içerir. Bu kapsamda kural olarak, duruşma yapılması zorunlu olan çekişmeli yargıda hakim, kanunun gösterdiği istisnalar dışında tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.

Hukuki dinlenilme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasa'nın 36.maddesiyle düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmelerinin 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur.(Yargıtay 6.HD.2013/16508 - 2013/17201 23.12.2014 )

Somut olayda; davalı vekilince 28.03.2023 tarihli dilekçe ile 30.05.2023 tarihli duruşmaya ilişkin olarak ve dayanakları da belirtilecek şekilde mazeret talebiyle -yokluğunda karar verilmesi talebi bulunmaksızın- yeni duruşma gününün uyap üzerinden öğrenilmesi yönünde talepte bulunulduğu,

mahkemesince 30.05.2023 tarihli duruşmada ara karar ile davalı vekilinin mazeretini belgelendirmiş olduğu gözetilerek ve duruşmanın ertelenmesi talebi olmadığı dikkate alınarak dosyanın gelmiş olduğu aşama itibariyle mazeretinin kabulüne, duruşmanın davalı yanın yokluğunda devamına karar verilip, tahkikatın bittiği tefhim edildikten sonra davanın reddine şeklinde hüküm kurulmuş olup, davalı vekilinin mazereti kabul edildiği halde mahkemesince yeni bir duruşma günü tayin edilmeksizin esas hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf nedenleri ve esası incelenmeksizin kabulü ile mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır