Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2025/703 K.2026/418

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketin, davalıya ait (... isimli) işyerinin endüstriyel mutfak malzemelerinin ... ve ... markalı mutfak ürünleriyle yapımı konusunda anlaştıklarını, davacı tarafından tüm ürünlerin teslim edildiği ve davalının anlaşmaya ilişkin olarak 22.04.2020 tarihinde 9.000,00 TL kısmi ödeme yaptığını, müvekkilinin ürünlerin teslimi sonrasında davalıdan bakiye kalan bedeli istemişse de, davalının ödeme yapmadığını, müvekkili tarafından anlaşma konusu işe ilişkin 04.12.2020 tarihli MSC2020000000304 nolu 68.440,00 TL tutarlı faturanın düzenlenerek,

davalıya teslim edildiğini ancak davalı tarafın davacıdan mal almadığını belirterek, faturayı iade ettiğini, davalı aleyhine Ankara 8.İcra Dairesi'nin 2021/3757 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ancak davalının takibe haksız şekilde itiraz ettiğini, davalı şirketin icra dosyasına itirazı üzerine 12.01.2021 tarihinde satılan malların davalı nezdinde teslim edildiği ve kullanımında olduğunu tevsik etmek adına tespit davası açıldığını ve malların davalının Tunalı ve Bahçelievler şubelerinde kullanımında olduğunun Ankara 9.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/4 D.

İş dosyasında bilirkişi raporu ile karar altına alındığını, davalının fatura borcunun 9.000,00 TL'sini avans olarak ödediğini ancak takip dosyasında sehven avans olarak ödenen 9.000,00 TL'nin de dahil edilerek takip başlatıldığını, dava açılmadan önce avans olarak ödenen kısım açısından takipten feragat edilerek 59.440,00 TL ve ferileri yönünden devam edildiğini, davalı şirketin malları almasına rağmen almadığını, kullanmadığını iddia etmiş ise de Ankara 9.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/4 D.

İş- 2021/5 Karar sayılı kararı ile malların davalı yedinde ve kullanımında olduğunun ortaya çıktığını belirterek, davalı tarafın itirazın iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili; dava konusu fatura içeriği ürünlerin bir kısmını ... Mimarlık (...)'tan aldığını ve banka aracılığıyla ödediğini, ürünlere ait faturaların ise kesilmediğini, bir kısım ürünlerin ise ... firması tarafından teslim edilmemeleri sebebiyle ... Endüstriyel Ltd. Şti.'nden tamamlatılarak yaptırıldığını, diğer kısmın ise davalının yıllardır elinde olan faturalı kendi malzemeleri olduğunu, 24.02.2020 tarihinde davalı şirket ...

Tunalı ve Bahçelievler şubesinin pizza alanı için 27.03.2020 tarihinde anahtar teslim olacak şekilde ... Mimarlık-... ile anlaştığını, davalı şirketin, ... mimarlık yetkilisine aradaki sözleşme gereği ödemeler gönderdiğini ve eksik işleri anında bildirdiğini, fatura konusu malların da mimarlık firmasının yapması gereken kalemlerden olduğunu, tespite konu birtakım malların ... mimarlıktan satın alındığını, bir takım malların ise işin sonunda ...

Mimarlık tarafından süresinde yetiştirilmediği ve mallar teslim edilmediğinden eksik kalan işler bakımından dava dışı ... Endüstriyel Mutcih Soğutma Ltd. Şti. ile anlaşıldığını, davacı firmanın ise ... Mimarlık'ın alt işvereni olduğunu, davalı ile davacı arasında ticari bir alışveriş söz konusu olmayıp mimarlık firmasının yönlendirmesi sebebiyle tek seferlik 9.000,00 TL'lik 1 adet empero marka pizza hazırlık tezgahı yaptırdığını, bunun dışında davalının bütün ticari işi ...

Mimarlık firması ile olduğunu, basiretli tacir olmayan davacının ödemeye ait faturayı kesmediği hem de bu ödemenin kendisinden alınan empora marka pizza make up soğutucu tezgaha ait olduğunun bilincinde olmadığını, davacı tarafından düzenlenen 04.12.2020 tarih ve MCS2020000000304 nolu faturaya TTK'nun m.21/2 ve m.18/3 bendi gereğince süresinde 11.12.2020 tarihli Ankara 22.Noterliği'nin 10739 yevmiye nolu ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davacı şirket tarafından düzenlenen 04.12.2020 tarihli faturaya konu malların teslimine dair ne teslim irsaliyesi ne de ticari ilişkiyi kanıtlar nitelikte sözleşme sunulabildiğini,

faturada belirtilen hiçbir ürün davacı şirketten alınmadığı, davacı dava dışı ... Mimarlığın alt yüklenicisi olduğu ve davalı şirketle herhangi bir bağı bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davanın ... Mimarlık Şti.'ne ihbarına, davacı hakkında kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 24.02.2022 tarih ve 2021/438 Esas- 2022/105 Karar sayılı kararı ile davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 14.11.2024 tarih ve 2024/606 Esas- 2024/916 Karar sayılı kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sonucunda; somut olayda, davacının yapılan imalat karşılığı kendisine 9.000 TL kısmi ödeme yapıldığını bildirdiği, davalının da 9.000 TL ödeme yapıldığını kabul ettiği ancak bu ödemenin kurulduğu iddia edilen akdi ilişki dışındaki başka bir akdi ilişki nedeniyle yapıldığını kanıtlamadığının anlaşıldığı,

taraflar arasında akdî ilişkinin varlığının kabul edilidği, bu durumda davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi ilişkisinin varlığı sabit olup, yazılı sözleşme bulunmaması ve tarafların bedelde uyuşamamaları halinde iş bedelinin, 6098 Sayılı TBK’nın 526 ve devamı hükümlerince işin yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre hesaplanmasının gerektiği, bu kapsamda davalının kısmi ödemesi, fatura konusu malların büyük çoğunluğunun delil tespit dosyasına göre davalının iş yerinde bulunması,

davalının malların ayıplı olduğuna dair bir ihtarının ve itirazının bulunmaması nazara alındığından davalının faturayı ve fatura konusu malları teslim aldığının kabul edildiği, bu kapsamda usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporuna göre davacının fatura konusu malların yapıldığı yıl olan 2020 yılı rayiç bedeli olan 74.456,01 TL'den davalı tarafından yapılan 9.000,00 TL'nin düşümü ile davacının 65.456,01 TL'yi istemekte haklı olduğu ve alacak likit olduğundan haksız görülen itiraza binaen davacı yararına icra inkar tazminatı da verilmesi gerektiği anlaşıldığından, taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; mahkeme kararının, yalnızca istinaf ilamına yüzeysel biçimde uyulmak suretiyle, taraflarınca sunulan hiçbir beyan ve bilirkişi raporuna itirazlar dikkate alınmadan verildiğini, kararın eksik incelemeye ve hatalı hukuki değerlendirmeye dayalı olduğunu, akdî ilişkinin varlığının hukuka uygun şekilde ispatlanamamış olmasına rağmen akdî ilişki varmış gibi karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sunulan tüm dilekçelerinde ayrıntılı şekilde açıklandığı üzere, dava konusu fatura kapsamında davacı ile müvekkili şirket arasında doğrudan bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını,

ürünler için ... firması ile anahtar teslim anlaşma yapıldığını, ödemelerin de doğrudan bu firmaya yapıldığını, davacının teslimi ve müvekkili şirketle ilişkisini ispatlayamadığı hususlarının belgeleriyle ortaya konulduğunu, dava dışı ... firmasının, işin yüklenicisi konumunda olup, davacı ile söz konusu ürünlere ilişkin taraflar arasında yazılı veya sözlü bir sözleşme bulunmadığını, ürün teslimine dair herhangi bir sevk irsaliyesinin de sunulmadığını, bu eksikliğin HMK'nın 200.maddesi kapsamında yazılı delil ile ispatlanmasının zorunlu olan akdî ilişki yönünden son derece önemli olduğunu, müvekkilinin,

... firmasına yapılan ödemelere ilişkin banka kayıtlarının sunulduğunu ve bu hususların duruşmalarda açıklandığını, davacının yalnızca bir adet pizza hazırlık tezgahına ilişkin olarak teslim yaptığını ve bunun karşılığında 9.000 TL ödeme aldığının taraflar arasında çekişmesiz olup, davacının da bu ödemeyi kabul ettiğini, bir defaya mahsus (keza kredi kartı ile ödenmesi de bunu göstermektedir.) bir alışveriş olduğunu ancak geri kalan ürünlerin tesliminin davacı tarafından ispatlanamadığını, ispatlanmasının da imkansız olduğunu, zira müvekkili şirket ile davacı şirket arasında hiçbir ilişki bulunmadığını,

mahkemenin bu kapsamda akdî ilişkinin tüm ürünler yönünden varlığınının kabul edilmesinin ve yazılı delille ispatlanmayan bu ilişkiyi geçerli sayarak karar vermesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, mahkemece, Yargıtay’ın yerleşik kararlarıyla da sabit olduğu üzere, yazılı delille ispatlanması gereken bir ilişkiyi faturayı tek başına esas alınarak kabul ettiğini, oysa bu faturanın usulüne uygun olarak süresi içinde iade edildiğini, hiçbir teslim irsaliyesi ile desteklenmediğini, ürünler için ... firması ile anlaşıldığını ve bir kısmının da başka firmalara tamamlatılmak zorunda kalındığını,

... firmasının yaptığı işin karşılığının kendilerine ödendiğini, bu durumda müvekkili ile davalı arasında hiçbir bağ olmayıp bir alacak talebi varsa da hasmının müvekkili şirket olmadığını, davacının yazılı delille ispat yükü altında olduğu bir konuda, ispat külfetini yerine getirmeden lehine karar verilmesinin adil yargılanma ilkesine aykırı olduğunu, ... firmasına ihbarın fiilen gerçekleşmediğini, BAM ilamında ... firmasına davanın ihbar edilmesi gerektiğinin açıkça belirtilmiş olmasına rağmen mahkemece gönderilen tebligatın iade döndüğünü, dolayısıyla istinaf ilamı gereğinin yerine getirilmediğini,

bu hususun şeklen değil fiilen bir ihbar yükümlülüğünü içerdiğinden, istinaf ilamının gereklerinin eksik uygulanması anlamına geldiğini ve bu durumun "eksik inceleme" teşkil edeceğini ve kararın kaldırılması gerektiğini, yemin deliline ilişkin yönlendirmenin yok sayıldığını, BAM kararında yemin teklif etme hakkının hatırlatılmasının belirtildiğini ancak mahkemece bu hususta herhangi bir işlem yapılmadığını, mahkemece esaslı yargılama yapılmaksızın karar tesis edildiğini ve bu durumun eksik inceleme kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bilirkişi raporuna yönelik detaylı itirazlarının göz ardı edildiğini,

bilirkişi raporunun yalnızca maddi değer incelemesine dayanmakta olup, ürünlerin gerçekten teslim edilip edilmediğine ilişkin hiçbir ispat vasıtasının değerlendirilmediğini, zire teslimi ispata yarar sevk irsaliyesinin, taşıma belgesinin ya da imzalı teslim tutanağının sunulmadığını, Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2021/4 D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif ile dava konusu ürünlerin bazılarının hiç tespit edilmemiş, bazılarının da fatura ile uyuşmayacak şekilde bulunduğunu, bilirkişi raporunda ve tespit dosyasındaki ifadelerle sabit olduğunu, bu hususların öncelikle,

davacı ile müvekkili arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını gösterdiğini, teslim edilen ürünlerin tür ve sayısına dair karışıklıkların; ürünlerin isimleri, nitelikleri, sayıları ve teslim biçimlerine yönelik bilgi eksikliği, davacının malzemeleri kendisinin teslim etmediği ve içeriklerine tam olarak vakıf olmadığı sonucunu doğurduğunu, bu durumun akdî ilişkinin mevcudiyetine ve ürünlerin teslim edilip edilmediğine ilişkin ciddi bir şüphe doğurur nitelikte olduğunu, daha önce de belirtildiği üzere, davacı tarafın ürünü gerçekten kendisinin üretmiş ve teslim etmiş olması durumunda, bu ürünlerin her birinin adedini,

niteliklerini ve teknik detaylarını fatura içeriği ile birebir uyumlu şekilde sunabilmesi gerektiğini, bunun ise davacının işin içeriğine ve teslimata ilişkin somut hakimiyetinin olmadığını gösterdiğini, 04.05.2025 tarihli bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde alacağı kabul anlamına gelmemekle birlikte, en azından tespit edilmeyen ürünlerin bedelinin alacaktan düşmesi gerektiğini, dolayısıyla 2020 yılı üfe oranlarına göre yapılan hesaplamaya göre (yani bu hesabın dikkate alınması halinde) bu dört kalemin belirlenen toplam bedeli olan 7.759,46 TL (1.730,78 TL + 2.998,66 TL + 1.137,09 TL +1.892,93 TL)'nin de mahsubunun gerekeceğini,

dolayısıyla neticeten en fazla 45.885,92 TL'ye (61.607,89 - 7.962,51 - 7.759,46) hükmedilebilmesi gerektiğini, aksi hâlde, müvekkili şirketin tespit raporunda dahi yer almayan ürünlerin bedelinden de sorumlu tutulmuş olacağını ve böylelikle hukukun genel ilkelerine ve hakkaniyete tümden aykırılık söz konusu olacağını, eğer rapordaki başka bir hesap dikkate alınacaksa da o hesaptaki bedellere göre indirim yapılması gerektiğinin izahtan vareste olduğunu, bütün bu hususlar değerlendirildiğinde;

bilirkişi raporuna yönelik somut, gerekçeli ve belgeye dayalı itirazlarının dikkate alınmadan karar verilmiş olmasının, eksik incelemeye ve hatalı hükme neden olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, taraflar arasında sözlü eser sözleşmesi iddiasıyla davalıya kesilen 04.12.2020 tarih ve 68.440,00 TL bedelli fatura bedelinin ödenmediği iddiasıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu icra dosyasının incelenmesinde; 68.440 TL faturaya dayalı takip yapıldığı davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında fatura bedelinden 9.000,00 TL'nin ödendiği belirtilerek itirazın iptalinin talep edilen alacak ve dava değeri 59.440,00 TL gösterilerek talepte bulunulmuş olmakla mahkemece bu talep dilekçesi dikkate alınmaksızın icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamına denilmek suretiyle infazda tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Yine, Dairemizin kaldırma kararında belirtildiği üzere taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu ihtilafsız olup, sözleşme kapsamında taraf delillerinin toplanması, davacı tarafça davaya konu icra takibine konu kalemler,

davadan önce yapılan Ankara 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/4 esas sayılı tespit dosyasındaki tespitler de değerlendirilmek suretiyle davacının sözleşme kapsamında yapıp teslim ettiği işlerin tespit edilmesi gerektiği belirtildiği halde ve tespit dosyasında da takip konusu faturada belirtilip mahallinde eksik olan yani mahallinde bulunmadığı tespit edilen işler yönünden davacının yemin deliline dayandığı da dikkate alınarak yemin teklif etme hakkı da hatırlatılmak suretiyle davacının sözleşme kapsamında davalıya teslim ettiği işlerin belirlenmesi,

belirlenen bu işlerin, yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçlerine göre ve Mahalli piyasa rayiçleri içinde KDV ve yüklenici kârı bulunacağından ayrıca eklenmemesi gerektiği hususu da dikkate alınarak hesaplanması , yine mahallinde faturada belirtilen sayıda olduğu anlaşılan ancak faturadaki niteliklere sahip olmayan iki kalem yönünden -Çift eviyeli tezgah olarak fatura edilen ürünün bulunmadığı yerine 2 adet tek eviyeli tezgah bulunduğu,

2 adet altıgen davlumbaz olarak fatura edilen üründen, 1 adet altıgen ve bir adet de dört köşe davlumbaz bulunduğu- bedelden nefaset kesintisinin gerekip gerekmediği de belirlenerek sonucuna göre davacının toplam talep edebileceği iş bedelinin takip konusu fatura ile talep edilen bedeli aşamayacağı da gözetilerek tespit edilmesi , tarafların kabulünde olan 9.000 TL ödemenin mahsubuyla sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, tespit raporunda belirtilen Çift eviyeli tezgah olarak fatura edilen ürünün bulunmadığı, (2 adet tek eviyeli tezgah bulunduğu), 2 adet olarak fatura edilen 4 katlı istif rafından sadece 1 adet bulunduğu,

2 adet altıgen davlumbaz olarak fatura edilen üründen, sadece 1 adet bulunduğu (bir tane de dört köşe davlumbaz bulunduğu),1 adet paslanmaz yağ tutucu ürünün hiç bulunmadığı hususları yönünden değerlendirme yapılmaksızın ve talebi aşacak şekilde iş bedelinin 74.456,01 TL olarak kabulü ile bu bedelin 9.000 TL'nin düşülerek bakiye alacağın 65.456,01 TL olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır