Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi E.2025/873 K.2026/31

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan tespit istemine ilişkin davada mahkemece verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine eksiklik nedeniyle mahalline geri çevrilen dosya gelmiş olmakla yapılan incelemede;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davalının ise teşekküllerinin ihtiyacı dolayısıyla 2015/57388 İKN'li ihale ile olunan "4 Adet 380/158 kV, 250 ...

Oto Transformatörü ve Yedek Malzemeleri Sözleşmesi" kapsamında Transformatör İzleme Sistemi (TİS) cihazlarının temin edildiği firma olduğunu, transformatör yapım işi ile birlikte transformatörlerde meydana gelebilecek elektriksel olayların (akım, gerilim, kademe, buşing kapasiteleri vb.), ısıl değerlerin, izolasyon yağında ortaya çıkan arıza gazlarının ve gaz analizlerinin düzenli olarak izlenebilmesi amacıyla, müvekkili tarafından TİS'lerin temini yoluna gidildiğini, söz konusu TİS'lerde yaşanan problemlerin çözümü için ilgili Bölge Müdürlükleri tarafından yüklenici firmalara bilgilendirilmelerin yapıldığını, sonrasında 2017 yılında,

her firmaya toplu olarak TİS'lerle ilgili sorunlar, Teşekkülleri İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı tarafından bildirildiğini, yaşanan sorunların artarak devam etmesi neticesinde, bir kez daha Transformatör üreticisi firmalara bildirilerek sorunların çözümü istenmiş olmasına rağmen herhangi kalıcı bir çözüm getirilmediğini, bunun üzerine 17/03/2022 tarihinde İşletme ve Bakım Dairesi Başkanlığı tarafından transformatör üreticisi firmalara bir kez daha sorunlar bildirilerek arızaların ivedilikle giderilmesi için 1 ay içerisinde teşekkülleri ile iletişime geçilerek çalışmalara başlanılması,

aksi takdirde konuyla ilgili hukuki süreçlerin başlatılacağının bildirildiğini, davalının 30.05.2022 sayılı yazısı ile "...sorunların siber güvenlik gerekçesi ile uzaktan erişim hakkımızın kaldırılması ile defalarca yerinden müdahale ile giderildiğini" belirtilerek,

bilinmeyen bir nedenle kendilerinin dışında arızaların tekrarlandığının bildirildiğini, şartnameye bağlı olarak ürünü 3. kişilerden aldıklarını belirtilerek tüm transformatör merkezlerini ziyaret ederek durum tespiti yapmak istediklerini ifade ettiklerini, bilindiği üzere gizli ayıpların, ilk başta gözle görülemeyen veya basit bir muayene ile anlaşılamayan, sonradan kullanılmakla ortaya çıkan ayıp türü olduğunu, kanunla bildirilen gizli ayıba ilişkin tüm bildirimlerin davalı şirkete defalarca bildirildiğini, her defasında TİS'lerin düzeleceği umuduyla müvekkilinin oyalandığını,

bu anlamda cihazda gizli ayıp bulunduğunu ve cihazın teşekküllerinin istediği faydayı sağlamadığını, ihale dokümanları ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; garanti süreleri içerisinde arızalı veya sorunlu cihazların, belirlenen süreler içerisinde onarımı veya değişiminden yüklenici firmalar sorumlu olduğundan, arızalı olan cihazlarda/sunucu sistemlerinde gerekli onarımların yapılması ve devreye alınması,

devreye alınan sistemin performansının doğru, güvenilir ve teşekküllerini tatmin edecek şekilde olması gerektiğinden, arızalı/sorunlu Transformatör izleme sistemi cihazlarında yaşanan problemlerin kalıcı olarak giderilmeden ve çalışma sonuçlarının doğruluğu ve güvenirliği teyit edilmeden garanti koşullarının sağlandığından söz edilemeyeceğini,

ayrıca Transformatör alımı sözleşmeleri hükümleri gereğince garanti süresi içerisinde meydana gelen aynı veya farklı arızaların tekrarlanma sayısına bağlı olarak bu arızaların maldan yararlanamama sonucunu ortaya çıkardığı için yüklenici firmanın malı veya ilgili üniteyi değiştirme sorumluluğu bulunmasına rağmen sorunun çözümüne yönelik adım atılmadığını, malın alımı kapsamında yüklenici firmalardan temin edilen bölge müdürlüklerinden alınan bilgiler doğrultusunda davalı ... (yeni adı Hitachi) için 64 TİS'den 62 tanesinin sorunlu olduğunun görüldüğünü,

davalı firmaya süresi içinde bildirim yapılarak giderilmesi istenen ayıp ve sorunlarla ilgili bir işlem gerçekleştirmeyip sözleşme ile belirlenen üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini beyan ederek. Yatağan Şalt TM'de bulunan 250 ...

380/158kV ... marka 1ZTR151302 seri nolu Oto transformatöre ait TİS ile ilgili olarak (... marka ... model TİS Ana kontrol Ünitesi, Hydrocal marka Gaz Analiz Ünitesi ve ... marka Buşing İzleme Sistemi) Transformatör İzleme Sistemleri'nde gizli ayıp bulunduğunun, bu ayıbın davalı tarafından halen giderilmemiş olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk derece mahkemesince; davanın, 6100 Sayılı HMK’nın 106. maddesinde tespit davası hukuki sebebine dayandığı, davacının talebinin, Yatağan Şalt TM'de bulunan 250 ... 380/158kV ... Marka 1ZTR151302 seri numaralı Oto Transformatör'e ait TİS ile ilgili olarak Transformatör İzleme Sistemlerinde gizli ayıp bulunduğunun, bu ayıbın davalı tarafından halen giderilmemiş olduğunun tespiti olduğu, 6100 Sayılı HMK’nın 106. maddesinde.

"Tespit davası yolu ile mahkemeden bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilir.Tespit davası açanın kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır.

Maddi vakalar tek başına tespit davasını oluşturamaz." şeklinde düzenleme bulunduğu, söz konusu madde düzenlemesinden de anlaşılacağı gibi tespit davasının 2 şartı bulunduğu, birincisinin hak ve hukuki ilişki şartı ve ikincisinin hukuki yarar şartı olduğu, hak ve hukuki ilişki şartında; hukuki ilişkiden kastın, bir kişi ile diğer bir kişi veya bir mal arasında somut bir olaydan doğan hukuki ilişki olduğu,

soyut hukuki ilişkiler ve maddi vakaların tespit davasının konusu yapılamayacağı, hukuki yarar şartından kastın, davacının tespit davasına konu yapılan hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararının bulunması gerektiğinin anlaşılması olduğu, Yargıtay içtihatlarına göre bir hukuki ilişkinin hemen tespit edilmesinde hukuki yararın bulunmasının 3 koşulun birlikte varlığına bağlandığı, birincisinin davacının bir hakkı veya hukuki durumu güncel bir tehlike ile tehdit edilmiş olması, ikincisinin bu tehdit nedeni ile davacının hukuki durumu tereddüt içinde olması ve bu husus davacıya zarar verebilecek nitelikte bulunması,

üçüncüsünün ise yalnız kesin hüküm etkisine sahip olup cebr-i icraya yetki vermeyen tespit hükmünün bu tehlikeyi ortadan kaldırmaya elverişli olması olduğu, davacı tarafından bir hakkın ya da hukuki ilişkinin tespiti talep edilmesi gerekirken bir maddi vakanın tespitinin talep edildiği, talebe konu makinenin ayıplı olduğu ve ayıbın giderilmediği yönündeki tespit taleplerin bir maddi vaka olduğu ve tespit davasının 6100 Sayılı HKM’nın 106/3. maddesi gereğince konusunu oluşturamayacağı, tespit davasında davacının hukuki yararının bulunmasının şart olduğu, mevcut olayda davacının hukuki bir yararının olmadığı,

tespitini talep ettiği vakalara ilişkin güncel bir tehlike ile davacının hukuki durumunun tereddüt içerisinde olmadığı, kaldı ki mevcut olayda güncel bir tehlike var sayılsa dahi ayıbın tespitine karar verildiği takdirde cebr-i icraya yetki vermeyen bu tespit hükmünün ayıbı ortadan kaldırmayacağı yani tehlikeyi ortadan kaldırmayacağı,tüm bu nedenlerden dolayı davacının talebinin tespit davasına konu olması mümkün bulunmadığından ve davacının tespit talebinde hukuki yararı da olmadığından 6100 Sayılı HKM’nın 114/1-h maddesi gereğince davacının davasının usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; davalının teşekkülümüzün ihtiyacı dolayısıyla 2015/57388 İKN'li ihale ile olunan "4 Adet 380/158 kV, 250 ...

Oto Transformatörü ve Yedek Malzemeleri Sözleşmesi" kapsamında Transformatör İzleme Sistemi (TİS) cihazlarının temin edildiği firma olduğu, söz konusu TİS'lerde yaşanan problemlerin çözümü için ilgili Bölge Müdürlükleri tarafından yüklenici firmalara bilgilendirilmeler yapıldığı ve sorunların çözümü istenmiş olmasına rağmen herhangi kalıcı bir çözüm getirilmediği, davalı ...

Elektrik Sanayi A.Ş. firması 30.05.2022 sayılı yazısı ile "sorunların siber güvenlik gerekçesi ile uzaktan erişim hakkımızın kaldırılması ile defalarca yerinden müdahale ile giderildiği..."ni belirtilerek bilinmeyen bir nedenle kendilerinin dışında arızaların tekrarlandığının bildirildiği, şartnameye bağlı olarak ürünü 3. kişilerden aldıklarını belirtilerek tüm transformatör merkezlerini ziyaret ederek durum tespiti yapmak istediklerini ifade ettikleri, davalı firmaya süresi içinde bildirim yaptıkları, davalı firmanın giderilmesi istenen ayıp ve sorunlarla ilgili bir işlem gerçekleştirmediği,

sözleşme ile belirlenen üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, söz konusu TİS cihazlarından bir başkası için Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/760 Esası üzerinden tesis edilen davada talimat marifetiyle Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinden alman bilirkişi raporunda cihazların arızalı olduğunu ve bu nedenle beklenen faydanın sağlanamayacağının tespit edildiği, buna rağmen mahkemece davalarının hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddedildiği, söz konusu TİS'lerin ayıplı, sorunlu olması ve hala kullanılamıyor olmasının elektriğin iletiminde ve hizmette oluşabilecek aksaklık risklerini barındırdığı,

somut olayda, davalı tarafın ihale ile davalı firmadan temin edilen, 80 (100) ..., 154/336 kv ... marka 50105 seri numaralı güç transförmatörüne ait cihazda gizli ayıp bulunduğunun bilirkişilerinin raporu ile tespit edildiği, her ne kadar tespit davası açılmışsa da "çoğun içinde azda vardır" kuralı gereği, bir hukuki ilişkinin varlığına yönelik davacı tarafın açtığı tespit davasının kısmen kabulü ile; davacı teşekkül tarafından gerçekleştirilen 2015457016 kayıt numaralı ihale neticesinde imzalanan sözleşme kapsamında davalı firmadan temin edilen, 80 (100) ..., 154/336 kv ... marka 50105 seri numaralı güç transformatörüne ait, "TCUvİ.

320-201403 90.0169" seri numaralı transformatör izleme sistemi (TİS) ile ilgili olarak ... marka ... model TİS ana kontrol ünitesi, ... marka gaz analiz ünitesi ve ... marka buşing izleme sistemlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle cihazda gizli ayıp bulunduğunun tespitine, verildiği, bu lehe emsal karar da istinafa konu yerel mahkeme kararının eksik hukuki incelemeye dayandığı ye hatalı olduğunun göstergesi niteliğinde olduğu, kararın kaldırılarak e Yatağan Şalt TM'de bulunan 250 ...

380/158kV ... marka 1ZTR151302 seri no.lu Oto transformatöre ait TİS ile ilgili olarak (... marka ... model TİS Ana kontrol Ünitesi, ... marka Gaz Analiz Ünitesi ve ... marka Buşing İzleme Sistemi) Transformatör İzleme Sistemleri'nde gizli ayıp bulunduğunun, bu ayıbın davalı tarafından halen giderilmemiş olduğunun tespitini karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tespit istemine ilişkin olup, mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır