Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2022/686 K.2023/1163

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında ... çelik imalat ve montaj işleri, ... ... çelik imalat ve montaj işleri, ... yeşil çatı çelik imalat ve montaj işleri sözleşmeleri düzenlendiğini, sözleşmeler kapsamında davacı tarafından davalı şirkete 3 adet 510.510,00 TL, 192.185,40 TL ve 86.490,00 TL bedelli teminat mektupları verildiğini, sözleşmelerde öngörülen yükümlülüklerin davacı firma tarafından ifası sürecinde davalı şirketin bir kısım eksikliklerin olduğunu ve giderilmesinin talep edildiğini, eksikliklerin geçici kabul tutanakları ile tespit edildiğini ve her bir geçici kabul tutanağının kabul heyeti ve proje müdürü tarafından da imzalandığını,

her bir sözleşme için toplamda verilen 792.185,40 TL'lik kesin teminatın iadesini, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işler tamamlandığına dair işveren onayı şartına bağlandığını, eksikliklerin giderilmesini müteakip davalı şirketin davacı firmaya sözleşme bedellerini ödediğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmelerin kesin teminat başlıklı 11.3 maddesi ve 11.4 ve 11.5 maddelerinin ortak olup, kesin teminatın ne zaman serbest bırakılacağı, hangi hallerde paraya çevrileceği ve hangi hallerde alıkonabileceğinin düzenlendiğini, davacı firmanın üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiğini,

teminatın iadesi koşullarının oluştuğunu ancak davalı tarafın teminat mektubunu iade etmeyerek nakde çevirmesinin sözleşme hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davacı tarafça davalıya ihtarname keşide edildiğini, ödemenin yapılmadığını, arabulucuya başvurulduğunu, anlaşmama ile sonuçlandığını belirterek davanın kabulü ile teminat mektupları bedeli 792.185,40 TL'nin teminat mektuplarının nakde çevrilme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

Davalı vekili.

31/12/2016 tarihli tutanakta geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işlerin tamamlandığına dair işveren onayının 3 sözleşme gereği nakit teminat ödemelerinin yapılması için koşul olarak tayin edildiğini ancak bu koşulun kesin teminatın iadesine ilişkin koşul olarak ileri sürülmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen her 3 sözleşmenin de 12.5 maddesi uyarınca davacının kesin teminat mektubu dışında nakit teminat yükümlülüğünün de bulunduğunu,

dava dilekçesindeki iddianın aksine ilgili nakit teminat bedeli koşulunun yerine getirilmesine bağlı olarak davacının borçlu sıfatına sahip olduğunun Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 esas sayılı dosyadan gönderilen 1. haciz ihbarnamesi gereği ilgili haciz dosyasına yatırılmak suretiyle serbest bırakıldığını, davacının davasına konu ettiği kesin teminat mektuplarının iadesi ve/veya davacıya ödenmesinin en önemli koşulunun ilgili maddede yazılı olduğu üzere kesin kabul işlemlerinin yapılmış olması olduğunu, her 3 sözleşme içinde kesin kabul işlemlerinin yapılamadığını,

davacının 11.3 madde gereği tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği iddialarının gerçeğe aykırı olduğunu, davacı tarafça iddialarını destekler kesin kabul ve SGK'den alınmış ilişiksizlik belgesi sunulamadığını, davacının davalıyla arasındaki ticari ilişki doğrultusunda alacağı olduğu kanaati ile davacı adına davalı müvekkiline 1.haciz ihbarnamesi gönderilen icra takip dosyalarının işbu dosya ile sınırlı olmadığını, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı takip dosyası dışında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2017/3067,

Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2013/13621 ve İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğünün 2018/7350 esas sayılı dosyalardan 1.haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiğini, işbu ihbarnamelerin de davacının taraflar arasında somut olayda olmadığı, bu bahisle de teminatların iade edilmesi,

ödenmesi gerektiği iddialarının aksine, iddiaya mesnet alınan 11.5. maddesinin b bendinin bire bir karşılığı olarak davacı taşerona karşı vukuu bulduğunu ve taşerona ödenmediğini, bu sebeple davalı işverenin müvekkiline karşı yöneltilmiş hukuken mümkün taleplerin taraflar arasındaki somut olayda bulunmadığını, davaya konu 3 adet kesin teminat mektubunun nakde çevrilmesinin sözleşmeye ve hukuka uygun olduğunu belirterek haksız ve dayanaksız davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasında düzenlenen 3 adet sözleşmeye konu geçici kabulün yapılıp, geçici kabuldeki eksiklerin 28/09/2017 tarihinde giderildiği, nakit teminat kesintilerinin davacıya ödendiği, sözleşmenin 14.maddesinde teminat süresinin, geçici kabul tarihinden kesin kabul belgesi verilecek tarihe kadar süre olup bu sürenin 1 yıl olduğu, geçici kabulden itibaren 1 yılın geçtiği, Kocaeli 7. İcra Müdürlüğünün 2017/9738 sayılı dosyada alacaklının dava dışı ... ... Ltd.

Şti., borçlunun davacı olup davalıya 1.haciz ihbarnamesi gönderildiği, haciz ihbarnamesine dayalı olarak icra müdürlüğü hesabına 05/01/2018 tarihinde 192.250,62 TL ödendiği, davalı defterlerindeki kayıtlar itibariyle cari hesap bakiye alacak ve %2'lik nakit teminat tutarı toplamının bu miktar olduğu, teminat mektup bedelleri dışında kaldığı, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2017/3067 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ...

A.Ş., borçlunun davacı, Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2018/13621 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ... A.Ş., borçlulardan birinin davacı olduğu, İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğünün 2018/7350 sayılı dosyasında alacaklının dava dışı ...

A.Ş. borçlunun davacı olduğu ve bu icra takip dosyalarında davalıya 1.haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, icra takip dosyalarında alacaklı olan kişilerin davacının işçiler veya taraflar arasındaki sözleşme gereği alacaklı olan kişiler olmadığı, davacının sözleşmeden doğan borçlanmalarının söz konusu olmadığı, SGK'den 12/10/2017 tarih, 24/03/2022 tarihli borcun olmadığına ilişkin yazıların sunulduğu, geçici kabulden itibaren 1 yıllık sürenin dolduğu ve geçtiği, borç olmadığına ilişkin yazıların da sunulduğu, taraf defter kayıtları ve dosya kapsamı itibariyle başkaca bir borcun da olmadığı belirtilerek,

teminat mektubu bedellerinin iadesi koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın alacak miktarı için kabulü ile 792.185,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın niteliği itibariyle ihtarname ile temerrüde düşüleceği, dava tarihi öncesi itibariyle ihtarnamenin tebliğ edildiği ve temerrüdün oluştuğu hususu kanıtlanamadığından alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davada davacı tarafından ileri sürülen tüm iddia ve beyanları inkar ettiklerini, geçici kabul eksiklerinin tamamlandığına dair işveren onayı, nakit teminat kesintisi ile ilgili sözleşmenin 11.3 maddesinde kesin teminatların nasıl iade edileceğinin gösterildiğini, kesin kabul ve SGK'da ilişiksiz belgesinin sunulmadığını, davacı tarafın sunduğu SGK belgesinin 2.paragrafında teminatın çözümü için verilen belge niteliğinde olmadığının ifade edildiğini, söz konusu belge tarihi ile teminat mektubunun nakde çevrilmesi arasında 6 ay bulunduğunu,

gelen haciz ihbarnamelerinin de teminat iadesi koşullarının oluşmadığını gösterdiğini, işçi ücretlerinin banka dekontların ile ödendiğine ilişkin belgelerdi eksiklik mevcut olduğunu, işçilik alacakları ile ilgili ihtarname de sunulmadığını, davacı işçilerinin ücretlerini ödeme riski ile karşı karşıya olduklarını, bu durumun teminat mektuplarının nakde çevrilmesi için yeterli gerekçe olduğunu, icra dosyalarına düşen ödemelerin tam düşümünün gerektiğini, avans faizi hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmelerin 11.5 maddesinin "c" bendinde davacı taşeronun teminatını geri alması için malzeme, işçilik, vergi, SGK primi vb. borcunun bulunmaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı vekili tarafından dosyaya sunulan, üzerinde "...teminatın çözümü için verilen soğuk damgalı ilişkisizlik belgesi niteliğinde olmadığı..." ifadesi yer alan ve kim tarafından imzalandığı belli olmayan, soğuk damga veya barkod içermeyen "25/03/2022 tarihi itibariyle güncel" kaydı bulunan ...'nin 12/10/2017 tarihli belgesine dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yine taraflar arasındaki sözleşmelerin 2. maddesinde asıl iş sahibi olarak gösterilen ... A.Ş. ile davalı yüklenici arasındaki sözleşmeye ilişkin bilgi, belgeler getirtilmeden ve araştırma yapılmadan itibari kesin hesap tespiti yapılarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

O halde Mahkemece yapılacak işlem; dava dışı asıl iş sahibi ...

A.Ş.'den veya olmadığı takdirde davalıdan davalı ile asıl iş sahibi arasındaki sözleşme ve tüm eklerinin, hakedişlerin, geçici ve kesin kabul evraklarının getirtilmesinden sonra taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında usule uygun olarak SGK ilişiksiz belgesi sunulup sunulmadığının ...'ne müzekkere yazılarak araştırılması ve tartışılması; asıl iş sahibinden gelecek belgelerle birlikte sözleşmelere göre kesin kabul şartlarının oluşup oluşmadığının işin esasına girilerek tartışılması ile ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip · ✍e-imzalıdır