Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/198 K.2024/1016

Taraflar arasında yargılaması yapılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında 15.09.2015 tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığını, sözleşmelere göre davalı tarafından ... adresinde inşa edilen ... projesinde "A-B-C-D Bloklar Kazan Dairesi Mekanik Tesisat İşleri " ve " ...

Eskişehir Sosyal Tesis Mekanik Tesisat İşleri " yapacağını, sözleşme bedelinin sırasıyla 2.969.850,00 TL+KDV ve 383.900,00 TL+KDV olduğunu, sözleşmelerin 6. Maddesinde ödeme şeklinin düzenlendiğini ve buna göre sözleşme bedeli olan toplam 3.353.750,00 TL+KDV nin karşılığında dava dilekçesinde belirtilen taşınmazların barter olarak müvekkiline devredilmesinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmeye konu işlerin tamamını eksiksiz olarak yapıp teslim ettiğini, davalı şirket tarafından listesini verdikleri taşınmazlardan B Blok 16 nolu daire, C Blok 20 nolu daire,

F Blok 38 nolu daireler hariç diğer taşınmazların tamamının sözleşme gereğince müvekkili adına tapuda devir tescil ettirdiğini, F Blok 98m2 38 nolu dairenin zilyetliğinin müvekkili şirkete teslim edildiğini bu taşınmazın müvekkili tarafından kullanılmaya başlandığını ancak tapuda devir işleminden davalı şirketin kaçınmaya başladığını, sözleşmeye konu taşınmazın tapu devrini gerçekleştirmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ... ...

Konutları F Blok 98 m2 38 nolu taşınmaz yönünden tapu iptal tescil taleplerinin kabulü ile taşınmazın müvekkili şirket adına tesciline, mahkememizce tapu iptal tescil kararı verilmemesi halinde ise sözleşmeye konu ... ...

Konutları F Blok 98 m2 38 nolu taşınmazın güncel piyasa rayiç bedeli üzerinden hesaplanmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkili davacıya verilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; müvekkili şirket tarafından davacıya ödenmesi gereken herhangi bir aşkın hizmet bedeli olmadığını, davacının süresi içerisinde sözleşmede yer alan hususları yerine getirmediğinden müvekkili şirketin hem ticari itibarının zedelendiğini hem de zarara uğramasına sebep olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın İzmir Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, müvekkili şirketin davacıya ödeme yapmadığına, sözleşmeye dayalı olarak ifadan kaçındığına ilişkin iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacının tamamlaması gereken işlerini hiçbir surette süresinde ve gereği gibi tamamlamadığını,

bu nedenle müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek, usuli itirazlarının kabulüne, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan davasının esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; taraflar arasında 15/09/2015 tarihli iki ayrı sözleşme imzalandığı, sözleşmelere göre davalı tarafından ... adresinde inşa edilen ... projesinde A-B-C-D bloklar kazan dairesi mekanik tesisat işleri ve ...

Eskişehir Sosyal Tesis Mekanik Tesisat İşlerinin yapılacağı, sözleşme bedelinin 2.969,850,00 TL ve 383.900,00 TL olduğu, sözleşme bedeli olan toplam3.353.750,00 TLnin karşılığında ... projesindeki bir kısım taşınmazların barter olarak davacıya devredileceği, davacının sözleşmelere konu işlerin tamamını sözleşmeye uygun olarak yapıp teslim etmesine rağmen davalının F blok 38 nolu dairenin tapuda devrini yapmadığını iddia ettiği, keşif sonucunda alınan bilirkişi kurulu raporunda konutların tamamlandığı, içinde ikamet edildiği ve kullanıldığı, sözleşme ile belirlenen imalatların yapıldığı,

davalının, davacı tarafından yapılan işlerin eksik ve kusurlu yapıldığını iddia ettiği, davalı tarafından eksik ve kusurlu işlerin kim tarafından yapıldığı ve üçüncü kişi tarafından yapılması halinde sözleşme ve ödeme belgeleri ile hakedişlerin dosyaya sunulmadığı, eksik ve kusurların kim tarafından yapıldığının anlaşılamadığı, taraflar arasında 5 ayrı sözleşme bulunduğu, davaya konu 2 sözleşme dışındaki sözleşmelerin ...

E-F Bloklar Mekanik Tesis Altyapı işleri sözleşmesi, ... E-F Bloklar Kazan Dairesi ve İmalatı Sözleşmesi ile Immotrust ... Sözleşmesi olduğu, ayrıca tarafları davalı ve dava dışı ... Soğutma Teknik Taahhüt Turizm Tic. San. Ltd. Şti olan 2014 tarihli ... Mekanik Tesisat Sözleşmesi de bulunduğu, mali müşavir bilirkişinin 14/10/2021 tarihli raporunda tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede davacının.

5 ayrı sözleşmenin yüklenicisi olarak düzenlediği faturaların üzerinde faturanın hangi sözleşmeye ait olduğunun belirtilmediği, ticari defter ve kayıtlarında tek bir cari hesap kullanıldığı, dolayısıyla hangi faturaya karşılık ödeme veya barter işlemi yapıldığının ayırt edilemediği, tek bir cari hesap kullanılmasına rağmen sadece 2 adet sözleşme için dava açıldığı, davalı tarafın 6 ayrı sözleşmenin işvereni olarak aldığı fatura ve yaptığı ödeme ile barterlerin tek bir cari hesapta muhasebeleştirildiği, 1 adet sözleşmenin dava dışı ...

Soğutma Teknik Taahhüt Turizm Tic. San. Ltd.

Şti ne ait olmasına rağmen aynı cari hesapta takip edildiği, bu nedenle davaya konu sözleşmelerin fatura ve ödemelerinin ayıklanamadığı, taraflardan hangi faturanın hangi sözleşmeye ve hangi ödemenin hangi sözleşmeye ait olduğuna ilişkin açıklama yapmaları istenmiş, davacı davaya konu sözleşmeler için 4 ayrı fatura ile 3.988.000,00 TL lik fatura kesildiği, başkaca kesilecek fatura olmadığı, davaya konu sözleşmeler için m²'si 2.500,00 TL den barter olarak verilen 13 dairenin ödeme olarak alındığı beyan ettiğinin anlaşıldığı,

06/05/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre barter olarak verilen dairelerin 1.835.000,00 TL olarak dikkate alındığında davacı alacağının bulunmadığı, tarafların ticari defter kayıtlarına göre davacının alacağının bulunmadığının bildirildiği, davacıya yemin delili hatırlatıldığı, davacının yemin metnini dosyaya sunmadığı belirtilerek davacının davasının reddine; ayrıca dava açılmadan önce tarafların dava şartı olan arabuluculuğa başvurduğu,

anlaşmazlık sonucu iş bu dava açıldığından Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26. ve 6100 sayılı HMK'nun 297 ve 326 maddeleri uyarınca tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil edilmek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinin sarf kararından anlaşıldığı belirtilerek bu ücretin de davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasında 5 adet sözleşme olması ve diğer 3 sözleşme için açılan davanın birleştirilmesini talep etmelerine rağmen davaların birleştirilmeden karar verildiğini, Barter Sözleşmesinde toplam 1518 m² X 2.500,00 TL bedelle dairelerin verildiği belirtildiğinden sözleşme bedelinin 3.795.000,00 TL olduğunun sabit olduğunu, müvekkilin sözleşmelerdeki edimini ifa ettiğini, davalının daireleri devretmediğini, dava konusu taşınmazın davalı ile organik bağı bulunan dava dışı ...

Şirketi'ne muvazaalı olarak devredildiğini, muvazaa nedeniyle tapu iptal tescil davasını da açtıklarını, bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığını, D Blok 39,40 ile E Blok 39 nolu daireleri davalının geri aldığını, Barter Sözleşmesi'nde ödeme olarak dikkate alınmasının hatalı olduğunu, diğer dairelerin hiç bir zaman müvekkile devredilmediğini, iade alının dairelere ilişkin yapılan ödemelerin hatalı olarak hesaplandığını, müvekkile barter ödemesi olarak yapılan toplam 1.432.500,00 TL ödemenin sabit olduğunu, bakiye alacağın faturalandırılmamış olmasının alacaklarının olmadığı anlamına gelmeyeceğini,

dava konusu dairenin müvekkile hiç verilmediğini, karşılığının da ödenmediğini, toplam 3.504.300,00 TL'lik hatalı hesabın mevcut olduğunu, sözleşmelerden halen 2.517.589,00 TL alacaklarının bulunduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Bu kapsamda;

1- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. Nitekim.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin istikrar bulmuş içtihatlarında kabul edildiği üzere, bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır.

Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2021/423 Esas, 2021/1860 Karar).

2- Somut olayda aynı proje kapsamında taraflar arasında beş ayrı eser sözleşmesi imzalanmıştır. 15/09/2015 tarihli iki adet sözleşme yönünden bu dava açılmış ise de yargılama aşamasında alınan 14/10/2021 tarihli bilirkişi raporu ile dava konusu yapılan iki adet sözleşmeye ek olarak üç adet sözleşmenin ve dava dışı başka bir yüklenici şirket ile davalı arasındaki bir adet sözleşmenin tek bir cari hesapta muhasebeleştirildiğinin tespit edilmesi üzerine dava dilekçesinde dayanılmayan diğer üç sözleşme bakımından aynı taşınmaza yönelik birleştirme talebiyle dava açıldığı ancak dosyaların birleştirilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda her iki dava arasında bağlantı bulunduğu anlaşıldığından dosyaların birleştirilerek işin esasına geçilmesi gerekirken ayrı ayrı yargılama yapılarak sonuca gidilmesi doğru görülmemiştir.

3- O halde Mahkemece yapılacak işlem; öncelikle sonradan açılan Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1097 Esas sayılı dosyasının yeni esas numarasının tespit edilerek bu dosya ile birleştirilmesinin sağlanması, davacı tarafından gerçekleştirilen imalat seviyesine ilişkin bir uzlaşmanın olmaması halinde yukarıda açıklanan karineler kapsamında taraflar arasındaki beş adet eser sözleşmesi kapsamında yapılan işlerin tespiti için gerekirse mahallinde keşif yapılması, faturalarla sınırlı kalmadan her sözleşme için ayrı ayrı işlerin tamamlanma oranları üzerinden götürü bedel esaslarına göre iş bedellerinin ve toplam bedelin hesaplanması,

barter sözleşmesi dahil yapılan ödemelerin düşülmesi, bu şekilde işlerin tasfiye hesabının yapılması ve ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır