Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/199 K.2024/821

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/199 Esas - 2024/821

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/199 Esas

KARAR NO : 2024/821

DAVA

Şirket Hissesi Tespiti Ve Sicilde İlanı

DAVA TARİHİ : 07/07/2023

KARAR TARİHİ : 21/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/11/2024

Mahkememize açılan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

ASIL DAVADA

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ...'ın Almanya'da yaşamakta olan bir iş adamı olduğunu, müvekkili tarafından Yenimahallede bir okul arazisiyle ilgili olarak davalı firmanın yönetim kurulu üyelerinden ... ile birlikte arsa alım satımına girdiğini, ... tarafından müvekkile ödeme 105.000 TL bedelli 4200 adet pay senedi 12.03.2021 tarihinde devredildiğini, nitekim şirketin ortaklar pay defterinin 21. Ve 22. Sayfasına da bu durum işlendiğini ancak davalıya noterden ticaret sicilde ilan edilmesi için ihtarname gönderilmesine rağmen davalının ticaret sicilde ilan etmediğini belirterek, payların tespitine, ticaret sicilde tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, bahse konu hisse devir işlemi gerçekleşmediğinden, davacının talebinin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

BİRLEŞEN ... 12.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2023/474 ESAS SAYILI

DAVA DOSYASI

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili ...'ın Almanya'da yaşamakta olan bir iş adamı olduğunu, ... tarafından ...

Biyogaz Elektrik Üretim A.Ş ye ait 105.000 TL bedelli 4200 adet payını müvekkiline 12.03.2021 tarihinde devredildiğini, şirketin ortaklar pay defterinin 21. Ve 22. Sayfasına da bu durumun işlendiğini ve müvekkilinin pay sahibi olduğunun kabul edildiğini, müvekkilinin pay defterine işlenen bu payların ticaret sicil gazetesinde ilanını hem telefonda sözlü olarak hem de yüz yüze görüşmelerinde talep ettiğini, ancak davalının ve ...

Biyogaz Elektrik Üretim A.Ş yetkililerinin pay defterine işlenen bu hususu ticaret sicil gazetesinde ilan ettirilmediğini, yine müvekkili tarafından pay defterine işlenmiş olan paylarının, ticaret sicil gazetesinde de ilan ettirilmesi için ... Biyogaz Elektrik Üretim A.Ş firmaya ... .... .... .... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle talepte bulunulduğunu, ancak .... .... ....

Üretim A.Ş tarafından ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, ancak müvekkili bakımından bu payların 3. Kişilerce bilinmesi için özellikle Almanya Federal Cumhuriyeti'nde bu yatırımını belgelendirmesi gerektiğini ileri sürerek davacıya ait pay defterinde yazılı hisselerin tespitine ve ticaret sicilde tesciline karar verilmesini ve de aynı konuda şirket aleyhinde ...

10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/199 E. Sayılı dosyasında da dava açtığının belirterek dosyaların birleştirilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalıya dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen, davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğünden davalı .... ..... .... Elektrik Üretim A.Ş 'nin sicil kayıtları getirtilmiş incelenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında uzman nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle,

Diğer ortakların şufa hakkını kullanmadıkları da dikkate alınarak, hisse devrinin geçerli sayılarak, ortaklar pay defterine işlenip işlenmemesine veya hisselerin gerçek değerinin belirlenerek, 4200 adet hisse bedelinin davacıya ödenmesine ya da hisse devrinin geçerli olmadığına ve davacının herhangi bir alacağının bulunmadığına karar verilmesinin mahkemeye ait olacağı,

Dava konusu hisse devrinin ortaklar pay defterine işlenmesi ve ticaret siciline tescilinin ancak mahkemece yönetim kurulu kararının haksız olduğuna ve hisse devrinin geçerli olduğuna karar vermesi ile mümkün olabileceği, aksi takdirde tescil yapılamayacağı düşünülmekle birlikte hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olacağı görüşünü bildirmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, anonim şirket pay devrinin tespiti ve tescili davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; hisse devrinin mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığı, hisse devrinin tespit ve tescil şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmıştır.

Davalı Şirket'in Anasözleşmesi 'nin "Hisse Devirleri" başlıklı 7. Maddesinde. "Herhangi bir hisseyi veya hisselerdeki herhangi bir hakkın tamamını veya herhangi bir bölümünü devir hakkı, Türk Ticaret Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanunu hükümlerine tabidir." düzenlemesini içermektedir. Dava konusu olan 12.03.2021 tarihinde ...'in ...

Biyogaz Elek, Üretim A.Ş.'de bulunan hisselerinden, 4200 adet hissesinin davacı ...'a devrine ilişkin devir işlemi Yenimahalle 5. Noterliği'nin 17.06.2014 tarihli ve 17085 yevmiye nolu işlemi ile açılış tasdiki yapılan Ortaklar Pay defterinin ...'e ait 9 ve 19. sayfasına ve ... için açılan 22. sayfasına işlenmiş ise de Yönetim Kurulu'nun 13.12.2021 tarihli ve 2021/008 sayılı kararı ile hisse devrinin iptal edildiği,

anılan kararda, "Şirket ortağı ...'in pay satışı konusunda mevcut ortakların şufa hakkının kullanılıp kullanılmayacakları sorulmadan, doğrudan şirket ortağı olmayan ...'a hisse payı satışının Yönetim Kurulumuzda uygun görülmediğinden ve pay defterine sehven yazılan/yapılan pay satışının iptaline. 13.12.2021 tarihinde ortaklar pay defterine imzası alınmış ...'ın pay devri Şirketin diğer ortaklarının şufa hakkı alım talepleri nedeniyle.

Şirket Yönetim Kurulumuzca ...'ın ortaklar pay defterinin işleminin iptaline. Oy çokluğu ile karar verilmiştir.” şeklinde karar alındığı anlaşılmıştır. Bu karar üzerine ...'ın adının Ortaklar Pay defterinden silindiği bilirkişi tarafından davalı kayıtları incelenerek mahkememize bildirilmiştir.

20.08.2022 tarihinde yapılan 2021 yılına ait Genel Kurul Toplantısı hazirun cetveline göre, ...'e ait hissenin ortaklardan başka birine devredilmediği ve belirtilen tarih itibariyle ...'in hisse adedinin dava konusu hisse devrinin gerçekleştiği tarihte olduğu gibi toplam 23112 adet olduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilkeyi düzenleyen 490/1 Maddesinde; kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı payların, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebileceği, 2. fıkrasında; hukuki işlemle devrin, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabileceği, aynı Yasa'nın 491.

Maddesinde; devrin miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra yoluyla gerçekleşmesi halleri haricinde, bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı payların, ancak şirketin onayı ile devrolunabileceği. 2. Fıkrasında ise; şirketin sadece, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve şirketçe istenen teminat verilmemişse onay vermeyi reddedebileceği, ayrıca esas sözleşmeyle sınırlama hakkını düzenleyen TTK'nın 492/1.

Maddesinde; esas sözleşmede, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceğinin öngörülebileceği, aynı yasanın 493. maddesinde şirketin esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene payların, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler adına almayı önererek onay istemini reddebileceği. 494.

Maddesinde ise devir için gerekli onay verilmediği sürece payların mülkiyetinin ve paylara bağlı tüm hakların devredende kalacağı, şirketin onaylamaya ilişkin istemi, aldığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde reddetmemişse veya ret haksızsa onay vermiş sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda alıntılanan şirket ana sözleşmesinde de devir konusunda TTK ve EPDK hükümlerinin dikkate alınması dışında bir sınırlama öngörülmemiştir. Yukarıda TTK da konuya ilişkin düzenlemelere yer verilmiş olup EPDK mevzuatı uyarınca da şirket anonim şirket olarak kurulmuş ise hisse senetlerinin nama yazılı olarak düzenlenmesi gerekmekte olup, anılan mevzuatta devir için yönetim kurulu kararı gerektiği veya nama yazılı hisse senetlerinin bir başkasına devredilemeyeceğine ilişkin düzenlemeye yer verilmemiştir.

Somut olayda, davacı ... ile davalılardan ... arasında yazılı bir hisse devir sözleşmesi olmamakla birlikte, ...'e ait hisse devri işleminin öncelikle noter onayı bulunan ortaklar pay defterine işlenmiş olduğu görülmektedir.

TTK'nın 493. maddesi uyarınca şirketin, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene payların, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler adına almayı önererek onay istemini reddetmesi mümkündür. Yönetim Kurulu kararında her ne kadar mevcut ortaklara şufa hakkının kullanılıp kullanılmayacağının sorulmamış olması ve diğer ortakların şufa hakkı alım taleplerinin bulunması gerekçe gösterilmiş ise de.

20.08.2022 tarihinde yapılan 2021 yılına ait Genel Kurul Toplantısı hazirun cetveline göre, ...'e ait hissenin ortaklardan başka birine devredilmediği ve belirtilen tarih itibariyle ...'in hisse adedinin dava konusu hisse devrinin gerçekleştiği tarihte olduğu gibi toplam 23112 adet olduğu görülmektedir.

Yani TTK 493 maddesin düzenlemesine göre önalım hakkının kullanılmadığı görülmüş zira kanundan doğan önalım hakkı, satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden 3 ay geçmekle düşecektir. Dolayısıyla hisse devrinin uygun görülmemesine ve ortaklar pay defterinden silinmesine ilişkin Şirket Yönetim Kurulu'nun 13.12.2021 tarihli ve 2021/008 sayılı kararının haksızdır.

Davalı yan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ELEKTRİK PİYASASI LİSANS YÖNETMELİĞİ'nin " Pay Devirleri" başlıklı 57. maddesi gereği EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma bildirilmesi gerektiği ama bildirim yapılmadığı için devrin geçersiz sayılması gerektiğini iddia etmiştir.

Anılan yönetmelik maddesi "Tarifesi düzenlemeye tabi faaliyet yürüten lisans sahibi tüzel kişiler için sermayesinin yüzde on veya daha fazlasını temsil eden payların, halka açık şirketlerde ise yüzde beş veya daha fazlasını temsil eden payların,

doğrudan veya dolaylı olarak bir gerçek veya tüzel kişi tarafından edinilmesi ile yukarıda belirtilen sermaye payı değişikliklerinden bağımsız olarak tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrolün değişmesi sonucunu veren pay devirleri veya bu sonucu doğuran diğer işlemler ile söz konusu lisans sahibi tüzel kişilerin payları üzerinde rehin tesis edilmesi ile bu tüzel kişilere ilişkin hesap rehni tesis edilmesi ile kefalet verilmesi her defasında Kurulun onayına tabidir.

Piyasa işletim lisansı sahibi tüzel kişilerin ortaklık yapılarında, yukarıda belirtilen sermaye payı değişikliklerinden bağımsız olarak, ayrıca, tüzel kişinin sermayesinin yüzde dört ve üzerini temsil eden doğrudan pay değişiklikleri Kurulun onayına tabi olup yüzde dördün altını temsil eden doğrudan pay değişikliklerinin ise değişikliklerin gerçekleştirildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde EPDK Başvuru Sistemi üzerinden Kuruma bildirilmesi zorunludur." hükmünü içermektedir.

Bu düzenleme, tüzel kişinin sermayesinin yüzde dört ve üzerini temsil eden doğrudan pay değişiklikleri hali için sınırlama teşkil etmekte ise de davaya konu devir 4200 pay için yapılmış şirket toplam payı ise 120.000 olup davalının bu itirazının reddi gerekmiştir.

Tüm bu nedenlerle ...'in ... Biyogaz Elek, Üretim A.Ş.'de bulunan hisselerinden, 4200 adet hissesinin davacı ...'a devrinin tespit isteminin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı yan pay devrinin ticaret sicil gazetesinde ilanına karar verilmesini talep etmiş ise de davaya konu pay anonim şirket nama yazılı payına ilişkin olmakla ticaret sicil gazetesinde ilanı zorunlu olmayıp şirket pay defterine kaydı gerekmektedir. Bu nedenle asıl ve birleşen davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.