Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/256 K.2024/905

Davacılar vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin davada mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, "...Davacılar ile dava dışı Orman Bakanlığı arasında Karaman ili İbrala Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi Sözleşmesi olduğunu, bu sözleşme kapsamında klima santral revizyonu işinin anahtar teslim 50.000,00 TL + KDV bedelle yapılması için de davalı ile anlaşıldığını, davalının bugüne kadar işe başlamadığını, idare ile davacılar arasında yapılan geçici kabul tutanağının ikinci sayfasında yer alan iklimlendirme ünitesi eksikliklerinden anlaşılacağı üzere davalının edimlerini yerine getirmediğinin açıkça anlaşıldığını,

iş yapılmadığı halde davalıya bu iş için verilen çekin iade edilmeyip icra takibine konu edildiğini ,Ankara 3. İcra Müdürlüğünün 2019/2615 esas sayılı dosyasından takibe konu 44.000,00 TL bedelli çekin iptali ve davacıya iadesi, davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, Alacağın kambiyo senedine dayandığını, çekin mücerret olduğunu, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilemesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Dava dilekçesi ekindeki 30/04/2018 tarihli teklifte davacı iş ortaklığı ile davalı şirketi temsilen ... arasında imzalanan klima santral revizyonu işinin 50.000TL+KDV'ye yapmaya taahhüt ettiği, %50 'si peşin, %50'si ise işin tesliminde ödenecek şekilde anlaşıldığı, davacıların yüklenici olduğu Karaman İbrala Barajı İçme Suyu Arıtma Tesisi İkmal İnşaatının 14/12/2018 tarihi geçici kabul tutanağında EK-1 de detayı verilen noksan ve kusurlu işlerin bulunduğunun tespit edildiği,

davacı tarafından sunulan 14/12/2019 tarihli ...-... arasında imzalanan sözleşmenini arıtma tesisini iklimlendirme santralinin eksik ekipmanlarının tamamlanarak, ısıtma ve soğutma yapabilecek şekilde otomatik olarak çalıştırılması konusunda yapıldığı, sözleşme bedelinin KDV dahil 76.700TL olduğu görülmüştür.

HMK 220. Maddesi gereğince tarafların ticari defterlerin incelenmesine, davaya konu teklifin geçici kabul eksikleri ile ilgili olup olmadığı, ... Makine ile imzalanan sözleşmenin aynı iş olup olmadığının tespiti için makine mühendisi bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. karar verilmiştir.

Karaman Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan talimat ile davalı şirketin ticari defterleri SMMM bilirkişi tarafından yerinde incelenmiş, taraflar arasında ticari ilişkin bulunduğu, 2018 yılında 6 Adet fatura düzenlendiği, dava konusu çeke davalı defterlerinde rastlanmadığı, davalının düzenlemiş olduğu faturaların açık fatura olduğu, davalının teklifteki klima santral revizyonu için 17/07/2018 tarihinde KDV dahil 59.000TL'lik fatura düzenlediği, davacı tarafından faturaya itirazda bulunulmadığı, davacının 29/05/2018 tarihinde 15.000TL havale yaptığı, kalan borç tutarının 44.000TL olduğu ve davalıya çek verdiği sonucuna ulaşıldığı, ...'le yapılan sözleşme sonrası işin tamamlandığı kanaati oluştuğu bildirilmiştir.

SMMM bilirkişi ve Makine Mühendisi tarafından düzenlenen 02/09/2022 tarihli raporda ticari defterler ve dosyadaki deliller incelenerek geçici kabuldeki işlerin tamamlandığı, davacı iş ortaklığına ait defterlerde ...'e yapılan iş bedelinin ödendiği, 8HP Klima Santrali faturası incelenerek dava konusu çekin davacılar ile davalı arasında yapılan sözleşmedeki iş bedelinin bakiye 44.000TL tutarındaki alacak bakiyesine istinaden verildiği, davalının davacıya düzenlediği 59.000TL tutarındaki faturanın kabul görmesi halinde çekin bedelsiz kalmadığı, davalının teklif formundaki edimleri tamamlamadığının kamu tarafından da tespit edildiği belirtilmiştir.

Davalının davacıya düzenlediği 59.000 TL tutarındaki faturanın teklife konu fatura olduğu ve davacıların bu faturayı defterlerine kaydettikleri , iade etmedikleri anlaşılmıştır. Faturanın deftere kaydedilmesi taraflar arasında sözleşme var ise işin yapıldığına karinedir. Aksini faturadaki işin yapılmadığını iddia eden tarafa aittir. Bilirkişi raporuna göre geçici kabuldeki klima revizyonu eksiklikleri dava dışı ... Makine tarafından yapılmış ve bedeli de bu şirkete ödenmiştir.

Davalı da zaten savunmasında bu teklifteki işin kendisi tarafından yapıldığını iddia etmemiştir. Çek bir ödeme aracıdır. Teklif adı altında imzalanan sözleşmede çekin bu iş için verildiği belirtilmemiş ise de bilirkişi raporunda da izah ediliği üzere çekin sözleşme ile ilgisi tespit edilmiştir. Davalı taraf çekin hangi sebeple verdiğini hangi borcun tasfiyesi için verildiğini açıklamamış, sadece kambiyo senetlerinin illetten mücerret olduğu savunması yapmıştır.

Taraflar arasında imzalanan bir sözleşmenin varlığı inkar edilmemiş olup bu sözleşmedeki işlerin davalı tarafından yerine getirilmediği sözleşmeden çok sonra düzenlenen geçici kabul eksiklikleri ile anlaşılmaktadır. Geçici kabul eksiklikleri tespit edildikten sonra davacı dava dışı ... Makine ile yeni bir sözleşme yapmış ve bu sözleşme akabinde iş tamamlanmıştır. Bilirkişi raporunda ...

Makine ile yapılan sözleşmenin davalı ile yapılan sözleşmenin konusu işler olduğu tespit edilmiş, iki sözleşme arasındaki fiyat farkının sonraki sözleşmenin aradan 20 ay gibi bir süre geçtikten sonra yapılması sebebi ile olağan olduğu belirtilmiştir. Davalının davacıya düzenlemiş olduğu faturadaki işin yapılmadığı da bu şekilde ispatlanmıştır. Bu durumda verilenlerin iadesi gerekmektedir. Dava konu çek davacı defterlerine kayıtlı değildir. Davalının defterlerinde kayıtlıdır.

Davalının defterlerine göre de davalı başka bir sebeple de olsa davacı taraftan çek bedeli kadar alacaklı değildir. Dava konusu çekin bu sebeple verildiği kabul edilerek bedelsiz kalan çekten dolayı davacının davalıya borcu olmadığı kabul edilerek menfi tespit davası kabul edilmiştir. .." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çeke istinaden ödeme yapılmadığının taraflar arasında tartışmasız olduğunu, kambiyo vasfındaki çekin varlığında yazılı olarak ispat yükünün davacı borçlu üzerinde olduğunu, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, işin yapılıp yapılmadığını ispatlama zorunluluğunun davalı tarafta olmadığını, taraflar arasında eser sözleşmesi bulunmadığını, dava konusu teklifin satış konusunda olup, üzerindeki tarihlerin dava konusu çek ile örtüşmediği gibi, çekin düzenleme tarihi ile de uyuşmadığını, çekin düzenleme tarihini 27/09/2018 olup,

ne miktar ne de tarih olarak teklif ile illiyetinin bulunmadığını, aksine çekin çıkış bordrosunun 03/08/2018 tarihi olup, teklif şartlarına uymadığını, davacıların yüklendiği bir işin yarım kalıp kalmadığının müvekkilini ilgilendirmediği gibi, sorumluluğunda da olmadığını, faturalara itiraz edilmediği için içeriğinin ve teslim olgusunun kanıtlandığını, bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, imzalar hususunda itirazlarını sunduklarını, bu konuda inceleme yapılmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.