Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2023/321 K.2024/1139

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan asıl dava eser sözleşmesine dayalı itirazın iptali, birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istimeni ilişkin olup, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme neticesinde;

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında "..." yerleşkesinde bulunan yurt yapımı sözleşmesi kapsamında çatı yapım işi ile ... Lisesi Spor Salonunun Çelik Çatı işinin yapımının müvekkiline ihale edildiğini, müvekkili tarafından ...

Dumlupınar Üniversitesi sözleşmesi kapsamında edim yerine getirilmiş karşı tarafça ayıp vs. iddiası yapılmamış ancak daha sonra ayıplı işin 3. Kişiye yaptırıldığı iddiasıyla hakedişlerinden 7.525,99 TL haksız kesinti yapıldığını, yine ... işi ile ilgili olarak sözleşmede yer almadığı halde saha kullanım bedeli adı altında 14.449,01 TL haksız kesinti yapıldığını, yine ...

Lisesi spor salonu çatı yapımı işi malzeme +işçilik olarak ihale edildiği halde davalı taraf onaylarını almadan ... İnşaattan 15.480 kg. Saç metali 4.70 TL/kg birim fiyatla aldığını, ancak kendilerinin anlaştığı ...

A.Ş.'de müvekkilinin birim fiyatı işçilik dahil 3.41 TL/kg anlaştığını, karşı tarafın bu şekilde onaylarını almadan yüksek rakama malzeme alımı nedeniyle aleyhlerine 23.563,66 TL'nin hakedişlerinden kesilmesinin doğru olmadığını, Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün 2020/1289 esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, davalı tarafın haksız itirazı üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhinde % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; taraflar arasında davalının yapımını üstlenmiş olduğu ... Yerleşkesi Yurt Yapım İşi kapsamında, işin yapılacağı arsa üzerinde

bulunan binaların çelik çatı statik hesaplarının ve projelerinin yapımı, ana işveren firmaya

onaylatılması atölye imalatı, nakliye ve montaj işlerinin yapımı amacıyla "20.09.2017 tarihli

Sözleşme akdedildiğini,

davacı firma ile ... Lisesi Yapım ve Mevcut Binaların Onarımı işi kapsamında

çelik çatı imalat montaj işlerinin ifa edilmesi amacıyla "18.06.2018 tarihli sözleşme" akdedildiğini, akdedilen sözleşmenin bir kısım maddelerinde "10.10.2018 tarihli Zeyilname" ile değişiklik

yapılarak 9.1. maddesine ilave olarak imalat kalemleri eklendiğini, akdedilen sözleşmelerin nihayetinde ve yağışların başlamasıyla B ve G bloklarda çatı

imalatlarından kaynaklı akıntılar meydana geldiği ve davacı firmanın yapmış olduğu işin ayıplı

ve eksik olduğu tespit edildiğini, taahhüde aykırı yapılan iş nedeniyle yaşanan sorunun ivedilikle

çözümü gerektiğinden bahsi geçen ayıplar giderildiğini ve oluşan maliyetlerin davacı firma cari

hesabına fatura edildiğini, sözleşme kapsamında hakedişler usulüne uygun olarak yapılmış olup davalı şirket edimlerini eksiksiz ifa etmiş olmasına rağmen davacı firma tarafından Ankara 9. İcra Müdürlüğü'nün

2020/1289 Esas sayılı dosyası kapsamında borcun sebebi "Malzeme Fiyat Farkı - Saha

Kullanım Bedeli - ... Çatı ve Diğer Masraflar" olarak gösterilerek ilamsız takip başlatıldığını,

bu takibe itiraz edildiğini, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili davalının davacı firmaya borcu bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen 20.09.2017 tarihli sözleşme'nin 6. maddesinde "Davacı firma, sözleşme konusu bütün işleri, ana işveren tarafından onaylanan proje, detay ve şartnameye

uygun olarak yapacaktır." Sözleşmenin 6.2. Maddesinde "İşbu hizmet veren sözleşmesi

ve ekleri gereği projelerin uygulanması için gerekli her türlü ölçüm işleri hizmet veren'in

sorumluluğunda olduğunu, bu hususta hizmet veren'e atfedilecek sebeplerden dolayı meydana gelecek hataların sorumluluğu ve hataların neden olduğu yıkım söküm ile proje dışı fazla kazılar ve bunların

nakliyesi dahil tüm zararlar ve giderler hizmet veren'e aittir ve kesin teminatından ya da

hakedişlerinden nakit olarak kesilecektir. Ayrıca hatalı uygulama sonucu meydana getirilen

işlerin bedeli de hizmet veren’e ödenmeyip bloke edilecektir."

yine sözleşmenin "Hakedişe Esas Ödemeler (İmalat Hakedişleri) kenar başlıklı 10.2

maddesinde: "HİZMET VEREN'e yapılan ödemeler ve var ise yapılması gereken diğer

kesintiler hakedişten mahsup edilecektir..."

hususlarının hüküm altına alındığını,

davacı'nın davasını dayandırdığı sözleşme eser sözleşmesi olup eser sözleşmelerinde

sözleşme konusu işi gereği gibi. eksiksiz ve ayıpsız olarak süresinde teslim ettiğini ispat külfeti

bizzat yüklenici olan davacıda olduğunu, davacının dosya kapsamına sunduğu delilleriyle işi gereği gibi teslim ettiğini ispatlayamadığını,

müvekkilinin davacı firmadan alacağı bulunduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla

davalı şirketin davacı firmadan 50.854,63TL bedelli alacağı bulunmakta olup söz konusu

alacağa ilişkin Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nün 2019/14290 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip

başlatıldığını, mahsup talebinin yargılama

devam ettiği sürece karşı tarafın muvafakati olmaksızın ileri sürülebileceğini, Yargıtay'ın yerleşik u

ygulamalarında, aynı sözleşme ilişkisi nedeniyle taraflardan birinin katlandığı bazı

yükümlülüklerin ya da elde ettiği bir kısım semerelerin diğer tarafın alacağından indirilmesi

talebi, hukuki niteliği itibariyle, "mahsuplaşma" olarak nitelendirilmekte olduğunu, bu nedenle davalı alacağın sözde alacak miktarından mahsubu gerektiği, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN ANK. 8. ATM. 2021/247 ESAS SAYILI DAVADA

İDDİA

Davacı vekili; taraflar arasında müvekkilinin yapımını üstlenmiş olduğu ... Yerleşkesi Yurt Yapım İşi kapsamında, işin yapılacağı arsa üzerinde bulunan binaların çelik çatı statik hesaplarının ve projelerinin yapımı, ana işveren firmaya onaylatılması, atölye imalatı, nakliye ve montaj işlerinin yapımı amacıyla 20.09.2017 tarihli sözleşme akdedildiğini, ayrıca yine taraflar arasında ...

Lisesi Yapım ve Mevcut Binaların Onarımı işi kapsamında çelik çatı imalat montaj işlerinin ifa edilmesi amacıyla 18.06.2018 tarihli sözleşme akdedildiğini, akdedilen sözleşmenin bir kısım maddelerinde 10.10.2018 tarihli zeyilname ile değişiklik yapılarak 9.1. maddesine ilave olarak imalat kalemleri eklendiğini, taahhüde aykırı yapılan iş nedeniyle yaşanan sorunun ivedilikle çözümü gerektiğinden bahsi geçen ayıplar giderilmiş ve oluşan maliyetler davacı firma hesabına fatura edildiğini, süreç sonunda bu zararlara ilaveten yapılan eksik,

hatalı ve ayıplı işler bazı diğer masrafların da ortaya çıkmasına sebep olduğunu ve bu masrafların davalıya borç yazıldığını, masraflar şu ana kadar 50.854,63 TL olarak tespit edildiğini, bu tutarın dışında imalat kaynaklı sorunlar sebebi ile oluşan ve oluşacak zararın büyümesi ihtimali bulunduğunu, müvekkili şirketin, söz konusu uyuşmazlığı iyi niyet ve ticari ilişkilerin korunması çerçevesinde davalı şirket ile görüşmeler yaparak çözmeye çalışmış ancak davalı şirket hem eksik ve hatalı işlere ilişkin yansıtma faturalarını ödemeyerek hem de görüşmelerde uzlaşmacı olmayan bir tavır sergileyerek borcunu ifaden kaçındığını,

hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk görüşmesi yapılmış ve görüşme davalı tarafın uzlaşmaz tutumu sebebiyle anlaşamama ile sonuçlandığını, aynı sözleşmeler kapsamında ...

Firması'nın alacaklarının eksik ödendiği gerekçesiyle açmış olduğu ve halihazırda Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2020/476 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ileri sürerek, davaların birleştirilmesini, eksik, hatalı ve ayıplı imalatlar sebebiyle doğan zararların tespiti ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 10.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili; davacı tarafın 2020/476 E. sayılı dosyada süresi içerisinde cevap vermediğini, HMK’ nun Dürüst davranma ve doğruyu söyleme yükümlülüğünü düzenleyen 29. Maddesine göre “Taraflar, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorundadırlar.” hükmüne yer verildiğini, davacının dürüstlük kuralına aykırı hareket ettiğini, kendi kusurundan kaynaklanan bir ihmalini yasalar karşısında yeni bir hak iddiasına çevirdiğini, bunu kabul etmenin mümkün olmadığını, ilk davada dava gerekçelerinde belirtildiği gibi söz konusu davayı ve gerekse gösterdiği delilleri kabul etmemek şartıyla ileri sürdüğü iddiaların yerinde olmadığını,

eksik ayıp ve hataların taraflarına bildirmeden ve sözleşme gereği hasarın giderilmesini istemeden sözde başka bir firmaya yaptırmış ve müvekkilinin rızası olmadan sözleşmeye aykırı bir biçimde bunlardan kesinti yapıldığını, bu konuda müvekkiline de herhangi bir ayıp ihbarında da bulunulmadığını, bu davada talep ettiği miktarı müvekkilin hakkedişlerinden hukuka aykırı olarak kestiğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yarar bulunmadığının savunarak, öncelikle davanın hukuki yarar yokluğundan, bunun mümkün olmaması halinde davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; "Asıl davada uyuşmazlığın, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davacının iddia ettiği şekilde haksız kesintilerin bulunup bulunmadığı ve davacıya iadesinin gerekip gerekmediği gerekmesi halinde miktarına ilişkindir.

Birleşen davada uyuşmazlığın, davalı alt yüklenicinin sözleşme konusu işin ayıplı yapıp yapmadığı, davacının aciliyet sebebiyle ayıpları giderip gidermediği, ayıptan oluşan zarar var ise bu tutarın davalı alt yükleniciden tahsil edilip edilemeyeceğine ilişkindir,

Ankara 9. İcra Müdürlüğünün 2020/1289 esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalılar aleyhinde 23.563,66 TL malzeme fiyat farkı , 14.449,01 TL saha kullanım bedeli ve 7.525,99 TL ... çatı ve diğer masraf açıklamaları ile asıl alacak kalemleri ve faizleri ile birlikte 56.509,90 TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra yoluyla takip başlattığı , borçluların süresi içerisinde borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu, işbu davanın yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi kurulu 25/03/2022 tarihli raporunda; asıl dava bakımından:

Alt yüklenici nam ve hesabına yaptırıldığı belirtilen 7. 525,99 TL bakımından davacıya ihbarda bulunulmadan ve ona süre tanınmadan davalı tarafından davacı nam ve

hesaba yaptırıldığı belirtilmiş olup ayrıca bu bedele ilişkin faturanın her iki taraf

defterinde de kayıtlı olmadığı anlaşıldığından bu bedelin davacı hakkedişinden kesilemeyeceğini, Saha kullanım bedeli adı altında 14.449,01 TL faturanın her iki taraf defterinde kayıtlı

olduğu ve faturaya itiraz edilmediği, iade edilmediği görülmekle tarafların bu hususta mutabık olduğu anlaşılmakla davalının takibe itiraz şartlarının oluştuğu, davalı tarafından temin edilen malzemelere ilişkin 23.563,66 TL zarara uğrandığı

iddiası ile ilgili , bu kesintiye ilişkin 85.852,08 TL bedelli faturanın her iki taraf

defterine kayıtlı olduğu ve itiraz edilmediği faturanın iade edilmediği, tarafların bu hususta mutabık olduğu anlaşılmakla davalının takibe itiraz şartlarının oluştuğunu, birleşen dava bakımından; Davalı-birleşen davacı ... AŞ davacı nam ve

hesabına yaptırdığını belirttiği işlerden dolayı 50.854,63 TL zarara uğradığını

belirtmekte ise de öncelikle herhangi bir zarar varsa tesbiti yapılmadığı, davacı -karşı

davalı ... Ltd Şti uyarılmadığı, ancak davacı ... AŞ bu davadaki alacağını yansıtma faturalarına dayandırdığı ve yansıtma faturaları her iki taraf defterinde kayıtlı

olduğundan 50.854,63 TL alacağı talep şartları olduğunu belirtmişlerdir.

Yargılama sürecinde tarafların gösterdiği deliller toplanılmış, her iki işe ait eser sözleşmesi, tarafların defterleri dosyaya kazandırılmış, sözleşme ve ekleri ile düzenlenen hakedişler celp edilmiş ve yukarıda bahsi geçen bilirkişi raporu alınmıştır.

Mali yönden yapılan incelemede; asıl dava davacısı tarafından düzenlenen hakediş ve diğerleri olmak üzere toplam 2.888.171,50 TL'lik 11 adet faturanın her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, bu noktada uyuşmazlık bulunmadığı, dava konusu yapılan ve asıl davada davalının hakedişlerinden kesilen "malzeme fiyat farkı, saha kullanım bedeli ile ... çatı ve diğer masraflar" olmak üzere toplam 45.538,66 TL asıl alacağı oluşturan 14.449,01 TL bedeli saha kullanım bedeli adında düzenlenen faturanın her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu,

yine asıl dava davalısınca düzenlenen 31/07/2018 tarihli 85.852,06 TL bedelli "malzeme fiyat farkı" konulu faturanın da her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafca işbu faturada 23.563,66 TL talep edildiği, ... çatı ve diğer masraflar adı altında yapılan 7.525,99 TL'lik kesinti kaydına her iki taraf defterinde rastlanılmadığı, Birleşen dava konusu nedeniyle, ayıpların giderilmesine dayalı olarak 50.854,63 TL'lik yansıtma faturasının birleşen dosya davacısı tarafından düzenlendiği, bu faturanın da her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporu ve toplanan deliller gözetildiğinde; davalı/karşı davacı tarafından davacının üstlendiği imalatlardan ayıplı olanlarının davacı nam ve hesabına 3. Kişilere yaptırıldığı iddia olunmuş ise de, tamamlanan imalatların ayıplı olduğuna dair bir tespit yaptırılmadığı, ayıp ihbarında bulunulmadığı anlaşılmakta ise de, taraf defterlerinin incelenmesi sonucunda asıl davanın konusu olan ve davacının haksız olarak kesinti yapıldığı iddiasında bulunduğu,

saha kullanım bedeli namı ile hakedişten kesilen 14.449,01 TL'lik faturayı, 23.563,66 TL "malzeme karşılığı piyasa fiyatlarına göre fazla ödendiği" iddia olunan faturanın iki tarafın defterlerinde kayıtlı olduğu bu haliyle asıl dava davacısının bu iki faturadan kaynaklı kesintiyi kabullendiği, taraflar arasında bu konuda zimmi anlaşmanın oluştuğu mahkememizce kabul edilmiş, takip dayanağı alt yüklenici namına 3. Kişilere yaptırıldığı ileri sürülen işlerin bedeli olarak davacı hakedişinden kesilen 7.525,99 TL tutara ilişkin tarafların defterlerinde herhangi bir kayıt olmadığı,

çatıdan sızan suyun önlenmesi için 3. Kişilere imalat yaptırıldığı iddia edilmekle birlikte davalının davacı tarafa süresinde ayıp ihbarında bulunduğu ispatlanamadığı anlaşıldığından asıl davanın 7.525,99 TL üzerinden kabulünün gerektiği, ancak taraflar arasındaki alacak -borç iddiası eser sözleşmesine dayandığından ve alacağın varlığı yapılacak yargılama ile belirlenebileceğinden likit nitelikte olmadığı değerlendirilerek davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,

Birleşen dava yönünden ise, birleşen davada ; asıl davanın davacısı alt yüklenicinin yaptığı imalatlardan oluşan zararların tazmini talep edilmekte olup, birleşen dosya davacısının bu nedenle düzenlediği 50.854,63 TL tutarlı yansıtma faturalarının her iki taraf defterinde kayıtlı olması nedeniyle asıl dava davalısının davacının oluşan zararını kabul ettiği ve yansıtma faturasını deftere işleyerek tarafların zarar miktarı yönünden de zımmen anlaştıkları sonucuna varılmış ve birleşen davada taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir."

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı - birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar arasında aktedilen sözleşme uyarınca ... Yerleşkesi Yurt Yapımı ve ...

Lisesi Spor Salonu Çelik Çatı Yapımına ilişkin sözleşme aktedildiğini, müvekkilince çatı imalatı tamamlandıktan sonra çatı üzerinde birtakım işlemler yapıldığını, çatı üzerinde gezinti alanı olmaması sebebiyle diğer işler yapılırken müvekkilince yapılan imalatlara hasar verildiğini, bu hasarların bildirilmeden, müvekkilinin sorumluluğunun olup olmadığı tespit ettirilmeden, müvekkiline bu hususa ilişkin bir ihtar yapılmadan, sözleşmeye aykırı bir şekilde başka bir firmaya 7.525,99 TL bedelle tamir ettirildiğini, bu tamir bedelinin müvekkili şirkete ödenecek olan hakediş bedelinden kesildiğini,

davalının yaptığı bu kesintinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca davalının ... Yerleşkesi Yurt Yapımı işine ilişkin saha kullanım bedeli adı altında müvekkilinin hakedişinden kesinti yapıldığını, taraflar arasında aktedilen sözleşmede saha kullanım bedeli kesileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, saha kullanılmadan işin yapılmasının eşyanın tabiatına aykırı olduğunu, yine ... Lisesi Spor Salonu Çelik Çatı Yapımına ilişkin davalının müvekkilinin rızası olmadan ... İnş. Taah.

Yal. İzol. San.ve Tic.

A.Ş. şirketinden çatı kaplamasında kullanılmak üzere 15.480 kg sac malzeme aldığını, ve müvekkilinin yaptığı işte kullanılmak üzere malzemeyi gönderdiğini, ancak davalının alınan sacları 4,70 TL/Kg birim fiyatından işin sonunda müvekkili şirkete yansıttığını, ve hakediş bedelinden kestiğini, müvekkilinin aynı nitelikteki malzemeyi satan başka bir firmadan daha uygun fiyatlar teklif aldığını, bu tekliflerin dosya kapsamında bulunduğunu, davalının göndermiş olduğu fatura ve aynı tarihlerde alınan teklifler karşılaştırıldığında 23.563,66 TL tutarında fiyat farkı ortaya çıktığını,

davalı tarafça hakediş ödemesinden yapılan bu kesintilerin hatalı olduğunu, zira işi sözleşmeye dayanarak kullanılacak malzemeleri temin etmek ve işi yapmanın müvekkiline ait olduğunu, öte yandan işin sonunda davalının talebi doğrultusunda yapılan ek işler olduğunu bu ilave işler ve bedellerinin de ödemesinin yapılmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı - birleşen dosya davacısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı alt yüklenicinin taraflar arasında aktedilen sözleşme iye yüklendiği edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediğini, sözleşme konusu işi süresinde ve ayıpsız olarak teslim etmediğini, müvekkilinin davacı alt yüklenicinin ayıplı imalatları nedeniyle zarara uğradığını, bu bedellerin davacının hakedişinden kesilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığını, yerel mahkemece alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, asıl dava yönünden davacının davasını ispat edemediğini,

müvekkili aleyhinde başlatılan icra takibinin kötüniyetli olduğunu, faiz itirazları hususunda bir değerlendirme yapılmadan dosyanın karara bağlanmasının da hatalı olduğunu, eksik inceleme ve araştırma neticesinde verilen kararın isabetli olmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali, birleşen dava eser sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir. Asıl dosyaya göre davacı taşeron, davalı yüklenicidir. Mahkemece asıl davanın kısmen kabulü ile 7.525,99 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline; birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Başkan · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Üye · E-imzalıdır Katip · E-imzalıdır