Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2024/174 K.2025/942

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, ; müvekkili kooperatifin yaşadığı ekonomik sıkıntılar ve yönetim sorunları nedeniyle uzun süre iş ve işlemlerini takip edemediğini, 2022 yılında yapılan genel kurulda seçilen yeni yönetim kurulunun yaptığı araştırmalar sonucu, kooperatif aleyhine Ankara 2.İcra Müdürlüğünün 2020/10019 E sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, ödeme emrinin TK 35.maddeye göre tebliğ edilip kesinleştiğini, takipte kooperatif arsasına haciz konulduğunu, satış talebi ve kıymet takdiri aşamasına gelindiğinin görüldüğünü, takip dosyası incelendiğinde sebebi belli olmayacak şekilde 65.000,00 TL asıl alacak, 780.000,00 TL diğer alacak,

104,784,01 TL işlemiş faiz talebiyle takip yapıldığının görüldüğünü, ''takibin dayanağının ne olduğu, hangi sebepten kaynaklandığı?, 65.000,00 TL asıl alacağın başlangıç tarihinin ne olduğu?, Temerrütün nasıl oluştuğu ve işlemiş faiz talep edildiği?, Temerrüt faizi (işlemiş faiz) hesaplanıp talep edildiğine göre, hesaplanarak talep edilen 780.000,00 TL'nin ne alacağı olduğu,

neye göre hesaplanıp alacak haline getirildiği?'' sorularının takip talebinde ve dosyada cevabının bulunmadığını, bu haliyle takibin hukuka aykırı olduğunu, her iki tarafı da tacir olan dosyada böyle bir alacak talebinin yasal ve mümkün olmayacağını, karşı tarafla yapılan görüşmelerde kooperatifle inşaat sözleşmelerinin bulunduğunu, bu sözleşme gereği inşaattaki temel kazı işini yaptıklarını, alacaklarının bundan kaynaklandığını belirttiklerini, kooperatifin inşaat alanının temel kazı işinin günümüz rayici ile en fazla 50.000,00 TL civarında bir bedelle yapılabilecek bir iş olduğunu,

bu hususun neden takip talebinde belirtilmediği sorulduğunda açıklama yapma gereği duymadıklarını, kooperatifin eski yönetimi ile yapılan görüşmelerde, ...

Ltd.Şti'nin, küçük bir kazı işi yaptığını bunun bedelini de ödediklerini beyan ettiklerini, kooperatifin elde mevcut bir kısım evrakları üzerinde yaptıkları araştırmada, Sincan Asliye Ticaret Mahkemesi 2010/39 D.İş sayılı dosyada tespit yaptırıldığını ve dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre davalının yaptığı iş ve imalat bedelinin 11.602,02 TL olduğunun değerlendirildiğini, hukuka aykırı olan takip ve talebin, TK 35.maddeye göre tebliğ edilmiş olması sebebiyle zamanında itiraz edilemediğini bu sebeple bu davanın açılması zorunluluğunda kalındığını,

kooperatifin yönetimsiz kaldığı bilinerek tamamen afaki şekilde düzenlenen takip talebi ile başlatılan icra takibinin kesinleştiğini ve müvekkilinin, ... parselde kayıtlı arsasının haciz edilerek satış işlemlerinin başlatıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını" iddia ederek "müvekkilinin Ankara 2.İcra Müdürlüğü 2020/10019 E. sayılı dosyadan yapılan takipte talep edilen 949.784,01 TL borçlu olmadığının tespitini, takibin iptaline karar verilmesini, %20 kötüniyet tazminatının davalıya yükletilmesine karar verilmesini,

yargılama giderleri ile vekillik ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini" dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı kooperatif arasında 30.03.2009 tarihinde imalat yapım işleri için sözleşme imzalandığını, sözleşmede müvekkilinin yüklenici firma olarak iş yapma edimini üstlendiğini, müvekkili şirketin sözleşme gereği üzerine düşen tüm sorumluluğu eksiksiz yerine getirdiğini ancak işveren kooperatif yapılan işlerin bedeli olan hakedişleri zamanında vermeyerek temerrüde düştüğünü, bu sebeple 2022 yılında yapılan genel kurulda seçilen yeni yönetim kurulunun yaptığı araştırmalar sonucu,

kooperatif aleyhine Ankara 2.İcra Müdürlüğü 2020/10019 E.sayılı dosyada icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin TK.35. maddeye göre tebliğ edilip kesinleştiğini, takipte kooperatif arsasına haciz konulduğunu, satış talebi ve kıymet takdiri aşamasına gelindiğinin görüldüğünü, kesinleşen takip talebi ve icra dosyasına karşılık S.S. ...

Kent Konut Yapı Kooperatifi taraflarına menfi tespit davası açtığını, başlatılan İcra takibinin hukuka uygun olduğunu ve davacı kooperatifin borcunu ödememek için kötü niyetli şekilde bu haksız davayı açtığını, takip dayanağı belgenin müvekkili ile işveren koooperatif arasında imzalanan 30.03.2009 tarihli iş yapım sözleşmesi olduğunu, sözleşme gereği müvekkili şirketin inşaattaki temel kazı işini yaptığını ve bu kazı işleri dışında da birçok masraf yaptığını ancak işveren kooperatifin yapılan işlerin karşılığını vermediğini ve alacağının da bundan kaynaklandığını,

yapılan işlerin ve harcamaların değeri icra takibinden de görüleceği üzere 65.000,00 TL olduğunu, bu alacağın başlangıç tarihinin sözleşmenin imzalandığı gün olduğunu, davacı tarafın 780.000,00 TL'nin, ne alacağı olduğu, neye göre hesaplanıp alacak haline getirildiğini sorduğunu, söz konusu alacağın sözleşmenin 8. maddesinde ayrıntılı şekilde yazılan ''...hak ediş bedellerinin zamanında ödenmemesi halinde ödenmeyen tutar dikkate alınarak , yükleniciye her ay %10 faiz uygulanarak ödeme yapılacaktır...'' şartına dayanarak başlatılan icra takibinin tamamen sözleşmede yer alan hususlar göz önünde bulundurularak hukuka uygun şekilde açıldığını,

780.000,00 TL alacağın bu faiz oranına göre hesaplanan miktar olduğunu, açıklanan nedenlerle, davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece;"Dava, davacının iş sahibi, davalının yüklenici olduğu, 30/03/2009 tarihli, "İnşaat Yapım Sözleşmesi" başlıklı sözleşme ve yine tarafların imzasını içeren "Özel Şartname" başlıklı sözleşmenin eki kapsamında, davalı yüklenicinin yapmış olduğu imalat nedeniyle, Ankara 2. İcra Dairesi'nin 2020/10019 Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle varsa alacaklı olduğu miktarın, dolayısıyla haksız istenilen tutar varsa yine bu miktarın belirlenmesine ilişkindir.

Taraflarca delil olarak dayanılan, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/39 D. İş sayılı dosyası fiziki olarak, Ankara 2. İcra Dairesi'nin 2020/10019 Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden temin olunmuş, yine taraflarca delil olarak dayanılan sözleşme ve diğer belgeler dosyaya sunulmuş, yazılan müzekkereler ile temin edilmiştir.

Ankara 2. İcra Dairesi'nin 2020/10019 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davalı (alacaklı) şirket tarafından, davacı (borçlu) kooperatif aleyhine, 30/03/2009 tarihli DİĞER 65.000,00 TL açıklaması dayanak gösterilerek,

65.000,00 TL asıl alacak, 780.000,00 TL asıl alacağın % 10'u olan 6.500,00 TL'den 120 ayın gecikme bedelinin toplamı, 104.784,00 TL işlemiş faiz, toplamı 949.784,00 TL toplam alacağın, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 10 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle tahsili amacıyla, 02/11/2020 tarihinde yapılan ilamsız takibin, itiraz olunmaksızın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında varlığı çekişmesiz olan 30/03/2009 tarihli, adi yazılı inşaat yapım sözleşmesi ile, davalı yüklenicinin sözleşmede kararlaştırılan birim bedeller ile yaklaşık 2.250.000,00 TL karşılığı, davalı iş sahibine ait Ankara ili, Polatlı ilçesinde, imarın 236 ada, 1 parselde kayıtlı inşaat ruhsatı alınmış 3 bloktan oluşan 90 daireli konut işinin, kaba inşaat kısmının yapımını üstlendiği, sözleşmenin 8. maddesinde sözleşme eki belgelerine yer verildiği, buna göre,

Tarafların imzasını içeren özel şartname kapsamında, işin yer tesliminden itibaren 36 ayda bitirileceğinin kararlaştırıldığı, şartnamenin 8. maddesinde "yüklenicinin finansmanı ve hakedişlerin hazırlanması ve ödenmesi" başlığı altında hakedişlerin hazırlanma ve ödeme şeklinin belirlendiği, hakedişlerin zamanında ödenmemesi halinde ödenmeyen tutar dikkate alınarak yükleniciye süre uzatımı verileceğinin, yüklenicininde böyle bir durumda başkaca bir hak, faiz vs. talep edemeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı iş sahibinin 13/04/2010 tarihinde tespit talebi üzerine, mahkemece 15/04/2010 tarihinde mahallinde keşif yaptırılmak suretiyle inşaat mühendisinden aldırılan raporda, davalı yüklenicinin yapmış olduğu imalat bedelinin 11.672,02 TL olduğu belirlenip, şantiyede yükleniciye ait herhangi bir eleman ve bekçinin mevcut olmadığı, herhangi bir çalışmanın yapılmadığı tespiti yapılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 16/04/2009 tarihli, yer teslim tutanağına göre, işe başlanma tarihi 13/04/2009'dur.

Taraflarca verilen kesin mehile rağmen, sözleşme tarihinin de eski olması nedeniyle, ticari defter ve kayıtları bilirkişi incelemesine sunamadıkları anlaşılmaktadır.

Mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulunca, gerekçeli ve denetime elverişli olarak sunulan 06/11/2023 tarihli raporda, davalı yüklenicinin meydana getirdiği imalat bedeli yerinde yapılan inceleme sonrasında KDV dahil 10.056,23 TL olarak belirlenmiştir.

Davacı iş sahibi, bu tutarı davalı yükleniciye ödediğini kanıtlayamamıştır.

Taraflar arasındaki (tarafların imzasını içeren) sözleşme eki şartname içeriği dikkate alındığında, davalı yüklenicinin ödemede gecikme halinde faiz vs. şeklinde feri hak isteminde bulunamayacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında mevcut 30/03/2009 tarihli, sözleşme kapsamında, tespit tarihi, takip tarihi ve dava tarihi dikkate alındığında, davalı yüklenicinin davacı iş sahibinden, icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği asıl alacak tutarı, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere 10.056,23 TL olmakla, bu miktar için davanın reddi ile,

Davalı yüklenicinin TBK'nun 117. maddesi anlamında takip tarihinden önce ihtarname ile davacıyı temerrüde düşürdüğü kanıtlanamamakla takip öncesi dönem için işlemiş faiz talep edemeyeceği, keza tarafların imzasını içeren sözleşme ve eklerinde alacağa aylık % 10 oranında gecikme bedeli ödeneceği hususunda bir düzenleme bulunmadığı için, 780.000,00 TL gecikme bedeli, 104.784,01 TL işlemiş faiz ve asıl alacağın (işin yapıldığı kanıtlanamayan) 10.056,23 TL TL'nin üzerindeki kısım için davanın kabulü (takibin kötü niyetli yapıldığı kanıtlanamadığı için kötü niyet tazminat istemi haklı görülmeyerek reddine " karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra takibinin hukuka uygun olup, davacının borcunu ödememek için kötü niyetle bu davayı açtığını, yapılan iş ve harcamaların değerinin 65.000,00 TL olduğunu, ve sözleşme tarihinde alacağın muaccel olduğunu, davacının hakedişleri ödemekte temerrüde düştüğünü, sözleşmenin 8. Maddesinde hakedişlerin zamanında ödenmemesi halinde %10 faiz uygulanacağının düzenlendiğini, 780.000,00 TL alacağın buna göre hesaplandığını, bilirkişi raporunun bağlayıcı olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.