Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/217 K.2025/304

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın reddine dair verilen karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili.

Davacı vekili; davacının yatırım programında yer alan 154 kV Elif Havza TM-Tortum TM Enerji İletim Hattının, davalı şirket tarafından tamamlanarak hattın kesin kabulünün yapıldığını, hattın yapımı sırasında Orman Kanunu'nun 17/3 ve 18. Madde kapsamında belirtilen şekillerde yol yapımı için kesim izni alındığını, davacı ile yüklenici firmalar arasında imzalanmış olan sözleşmenin İdari Şartname kısmının 50. Maddesinde " Teklif fiyatları,şartname ve yönetmeliklere göre işin tamamlanması için geçici olarak açılacak her türlü hizmet yollarında (ormanlık kısımlar dahil) yapılacak tüm masraflar, harçlar ve vergiler vs." hükmünün yer aldığını,

buna göre yüklenici firmaların hat yapımı esnasında yol izin bedellerini Orman Bölge Müdürlüğüne ödemesi gerektiğini, ancak firma tarafından ödenmesi gereken bu yol izin bedellerinin sehven davacı tarafından ödendiğini, davalı yükleniciye ihale edilen hattın ihale bedeli içinde orman izin bedellerinin de mevcut olduğunu, davalının şartnameyi inceleyip kabul ederek teklif sunduğunu, tarafına ödenen hakediş tutarındaki kalemler içinde orman izin bedellerinin de mevcut olduğunu, buna rağmen orman izin bedellerinin davacı tarafından ödenmesi karşılığında mükerrer ve haksız ödeme yapılmış olduğunu,

her ne kadar haksız ödenen 118.292,17.TL.'nin iadesi talep edilmişse de davalı Şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmayacağına dair noter ihtarnamesi keşide edildiğini belirterek 118.292,17.TL. alacağın ticari avans faiziyle tahsiline karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili; davacı idarenin, sözü geçen iş nedeniyle elinde bulundurmuş olduğu müvekkiline ait teminat mektubunu nakde çevirdiğini, nakde çevrilen teminatın iadesi için Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2017/630 E. sayılı dosyası ile dava açtıklarını, 2019/505 K. sayısı ile karara çıkmış olup, idarenin nakde çevirdiği teminatın faizi ile birlikte müvekkiline iadesine karar verildiğini, bu davanın halen istinaf incelemesi aşamasında olduğunu, her iki davanın konusu da Orman Bölge müdürlüğüne ödenen ağaç bedelleri ile harç ve vergilere dayandığını, derdestlik itirazında bulunduklarını,

davalı müvekkili şirketin "154 kVluk Elif Havza TM Tortum TM Enerji iletim hattı" ihalesini aldığını ve sözleşme şartlarına uygun olarak yapıp bitirdiğini ve idareye teslim ettiğini, işin, 17.06.2015 tarihinde geçici kabulünün, 24.08.2017 tarihinde kesin kabulünün yapılarak iş davacı idare tarafından teslim alındığını, geçici kabulün üzerinden 6, kesin kabulün üzerinden 4 yıla yakın bir süre geçtikten ve Ankara 12. Asliye Ticaret mahkemesinde açılan davanın idare aleyhine sonuçlanmasını müteakip,

davacının bu sefer: İhale Sözleşmesi Ekinde Yer Alan İdari Şartnamenin 50. maddesi gereğince "…sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler…" maddesine dayanarak işbu davayı açtığını, İdarenin, oradan olmazsa, buradan olsun hesabı ve gerekçeler ile davaların açılmasına sebebiyet verdiğini, İdarenin, elinde bulundurduğu müvekkiline ait teminat mektubunu önce haksız bir şekilde nakde çevirmiş, açılan davanın aleyhine sonuçlanması neticesinde bu sefer sözleşmenin ekinde yer alan idare şartname gereğince yeni bir dava açtığını,

Yapım işi sözleşmesinin ekinde yer alan "Teklif birim fiyatlı komple tesisi işine ait sözleşme" nin 8. maddesinde sözleşmenin eklerinin öncelik sıralamasına göre nasıl uygulanacağı açıklandığını, bu çerçevede uyuşmazlıklarda öncelikle 4734 ve 4735 sayılı kanun hükümleri ile yapım işleri genel şartnamesi hükümleri öncelikli olup, hüküm bulunmayan hallerde ise sözleşmenin ekinde yer alan teklif birim fiyatlı komple tesis işine ait sözleşmenin 8.2 maddesindeki sıralamaya göre dokümanların hükümleri geçerli olacağını, Yapım İşleri Genel Şartnamesinin "işyerinin yükleniciye teslimi" başlıklı 6. Maddesi;ne göre müvekkili davalı şirketin,

davacı şirkete karşı herhangi bir yükümlüğü ve borcu bulunmadığını, ödendiği iddia edilen para ve yükümlülüklerin davacı idareye ait olup, açılan dava haksız ve kötü niyetli olduğunu, ayrıca, ihale sözleşmesinin "Yükleniciye ait giderler" başlıklı 27. maddesinde, yüklenicinin hangi giderlerden sorumlu olduğu tek tek sayılmış olup, dava konusu edilen harç, masraf ve vergilerin davalı müvekkili yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin herhangi bir hüküm yer almadığını, bu nedenle de müvekkilinin dava konusu edilen giderlerden sorumlu olmadığını,

müvekkilinin yapmış olduğu işte kusur ve noksanlıklar tespit edilmediğinden işin kesin kabulü yapılarak müvekkilinin teminatlarının iade edildiğini belirterek davanın öncelikle derdestlik nedeniyle usulden, esasa girilmesi halinde ise esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Tel Çekim şartnamesinde herhangi bir yoruma mahal bırakmaksızın açıkça güzergahtaki ağaçların kesim izninin temini ve sadece güzergah üzerindeki ormanlık alanlar için Orman Genel Müdürlüğünün yerel birimlerine ödenecek ağaç bedelleri ile istimlak edilecek direk yeri üzerinde bulunan her türlü ağaç ve bitki bedellerinden iş sahibi idarenin sorumluluğunda olacağı düzenlendiği, dava konusu yapılan ve Orman Bölge Müdürlüğü'ne ödenen 'ağaçlandırma bedeli, arazi izin bedeli, orköy bedeli ve erezyon bedeli'nden davalı yüklenici şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığının denetime açık hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporu ve dosya kapsamından anlaşıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sözleşmede dava konusu bedellerden müvekkilin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, derdest olduğu belirtilen dosyanın bu dava ile ilgisinin bulunmadığını, enerji nakil hattı yapımı sahasına giden yolların ve ulaşım alanlarının orman izin bedellerinden davalının sorumlu olduğunu, bilirkişinin uyuşmazlığı tespit edemediğini, hatalı hukuki değerlendirme yapıldığını, dava konusu bedelden idari şartnamenin 50.maddesinde davalının sorumlu tutulduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 6/4,5 maddesinin bu düzenlemeyi etkisiz hale getirmediğini, birim fiyat cetvelinde hüküm bulunmamasının sözleşme hükmünü bertaraf anlamına gelmeyeceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Taraflar arasındaki 13/11/2013 tarihli sözleşmenin 8.2.1 maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme eki olarak sayılmış olup, şartnamenin 6/4 maddesinde sözleşme veya eklerinde aksi yazılı olmadıkça idarenin, işin yapılacağı yerleri, iş için gerekli tesislerin kurulmasında ihtiyaç duyulan sahalar ile hizmet yollarının geçeceği yerleri yükleniciye bedelsiz olarak teslim edileceği düzenlenmiştir.

Sözleşme eki idari şartnamenin 50. Maddesinde, teklif fiyatlarının, şartname ve yönetmeliklere göre işin tamamlanması için gerekli tüm harcama ve maliyetleri, işin yerine getirilmesi için geçici olarak açılacak her türlü hizmet yollarında (ormanlık kısımlar dahil) yapılacak tüm masraflar, harçlar ve vergileri kapsadığı düzenlenmiş olup Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin aksi kararlaştırılmıştır.

Aynı sözleşme kapsamında yüklenici şirket tarafından ... aleyhine açılan kesilen ağaçların bedelinin tahsiline ilişkin açılan davada güzergah dışındaki devlet ormanlarında kesilmesi gereken ağaçlar yönünden yüklenicinin sorumlu olduğundan bahisle Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/650 Esas - 2022/1026 karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, kararın Dairemizin 2023/418 Esas- 2023/546 Karar sayılı ilamı ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 21/01/2025 tarih, 2023/2409 Esas - 2025-192 Karar sayılı ilamı ile denetimden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Somut olayda da, uyuşmazlık güzergah dışında kalan alandan kaynaklı olduğundan bilirkişi heyetinin 16/09/2021 tarihli terditli raporu da dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına; davanın 118.292,17 TL alacak üzerinden kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Üye ... · ✍e-imzalıdır Katip ... · ✍e-imzalıdır