Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi E.2025/28 K.2025/300

Taraflar arasında yargılaması yapılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili;Davacı vekili; müvekkil şirket ile davalının , davalıya ait ... Köyü civarındaki rödevanslı demir

madeni içinde kalsit madeni de olduğu ve bunun değerlendirilmesi konusunda anlaştıklarını , bu amaçla davalı talebiyle Çorum’da bulunan müvekkiline ait kalsit mikronize tesisinin bu madene taşındığını , bu tesisin taşınması ve kurulumu, kırma ve eleme tesisinin kurulmasının planlanması ve danışmanlık hizmeti,

hammadde depolarının projelendirilmesi, ürün stok depolarının planlanması ve kalsit ocağının açılması gibi işlerin müvekkili tarafından 400.000,00 TL bedelle yapılması konusunda da anlaştıklarının , buna ilave olarak da 22.242,00 TL değerindeki ambalaj

malzemelerin de davalıya verildiğini , yine yapılan bu anlaşma uyarınca gerekli kurulumun müvekkilince yapılması ve sonrasında mikronize kalsit işi için iki şirket arasında ortaklık anlaşması yapılacağının da kararlaştırıldığını , davalı tarafın müvekkili alacağı olan 400.000,00 TL’ye karşılık olarak ilgili makinelerin Leasing ödemelerini yaptığını , Leasing ödemelerinin bitmesi, kurulum için davacı müvekkile ödenmesi gereken 400.000,00 TL’nin ödenmesinden sonra ortaklık sözleşmesinin kurulması gerekirken davalının ortaklık anlaşmasına

yanaşmadığını , kalsit tesisi kurulumu tamamlanıp, kalsit üretimi ve satışı başladığında taraflar arasında 04.10.2017 tarihinde hesap

mutabakatının yapıldığını , bu hesap mutabakatında da “... Köyü Kalsit Tesisi KDV Dâhil Kurulum Bedeli” olarak 400.000,00 TL ve diğer harcamalar ile birlikte toplam 422.242,00 TL davalı borcu olduğu , davalı tarafın o tarih itibariyle 237.688,44 TL ödemeyi yaptığı , 90.770,67 TL kalan Leasing ödemesi ve bakiye

93.782,89 TL kurulum bedeli alacağı olmak üzere toplam 184.553,56TL davalı borcunun bulunduğunun kararlaştırıldığını, Haziran 2018 tarihinde Leasing taksit ödemeleri bitimi üzerine davalıca makinelerin devirlerinin yapılarak fatura kesilmesi

talebinin iletildiğini, ancak müvekkil tarafından, yapılacak ödemelerin tamamlanması halinde 04.10.2017

tarihli mutabakat gereği kalsit tesisi kurulum faturasının kesileceği, ek ön şart olarak, baştaki

anlaşma gereği kalsit işinin ortak yapılacağına ilişkin sözlü anlaşmanın resmiyete dökülmesininin talep edildiği , fakat davalı

tarafın ruhsat sahası içinde değerli maden bulduklarını belirterek ortaklıktan vazgeçtikleri beyanı üzerine, müvekkilince, kurulan tesisteki

makinelerin tarafına iade edilmesini ya da makine bedellerinin ödenmesini talep ettiğini , davalı tarafça bu talebin kabul

edilmediğini , 31.12.2018 tarihinde şirket binasında taraflarca toplantı yapıldığını, bu toplantıda davalının kalsit işinden

zarar ettiklerini ve ortaklık yapmayacaklarını belirttiğini , bunun üzerine kalan kurulum bedelinin taraflarına ödenmesi ve tesiste bulunan makinelerin tarafına iadesini talep

ettiklerini , bunun üzerine müvekkil şirket yetkilisine saldırıldığını , şirketin işlerini yürütmekte olan ...'ın aynı zamanda davalı şirkette daimi nezaretçi olarak 11.01.2019

tarihine kadar çalıştığını , saldırı olayından sonra bu iş akdi fesih edildiğinden

Ankara 9. İş Mahkemesinin 2019/123 E Sayılı dosyasında işçilik alacakları için dava açıldığını , daha sonra müvekkilinin 21.03.2019 tarihinde davalı tarafa Çorum 2. Noterliği’nin 21.03.2019 tarih ve 8838 yevmiye

numaralı ihtarnamesini çekerek , kalan kurulum bedelinin ödenmesini ve makinelerin iade edilmesini talep ettiğini , ancak

makinelerin iade edilmediği gibi bir ödeme de yapılmadığının belirterek ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkını saklı tutarak, Kalsit üretim tesisinin

kurulum bedeli ve makineler bedeline karşılık gelmek üzere şimdilik 1.000,00 TL’nin ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 29.12.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile; kalsit üretim tesisinin kurulum bedeli bakiyesi 81.144,22-TL ve makina bedeli olan 519.150,00TL olmak üzere toplam dava değerini 599.294,22-TL daha arttırarak 600.294,22-TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; Davacının , müvekkilİ şirket ile iş ilişkisinin, dava dışı ...’ın vekâletsiz iş görme hükümleri kapsamında vekili yöneticisi

sıfatıyla hareket ettiği eşi ... adına kayıtlı o dönemde Çorum İlinde faaliyet (işleri bozulmuş, borç ödeme

acziyetine düşmüş) gösteren davacı firmaya ait kalsit öğütme makineleri ve müştemilatının, müvekkili şirkete satılması ve

kurulumunun yapılarak teslim edilmesiyle , dava dışı ...’ın da üretim ve pazar faaliyetlerinin maaş+prim

şeklinde yürütülmesi hususunda mutabık kalınmasıyla başladığını , dava dışı ... ile satış mutabakatı sağlandıktan sonra İş Leasing firması ile leasing sözleşmesinin müvekkil

şirkete devri ile alakalı görüşmeler ve yazışmalar yapıldığı , ancak devir sürecinin uzayacağı, ekstra maliyetlerin çıkması ve

teminat istenmiş olmasından dolayı leasing sözleşmesinin devri yerine leasing ödemelerinin müvekkil şirket tarafından

davacı ...’ın nam ve hesabına Leasing firmasına yapılarak tamamlanması ve akabinde ...’ın envanterine

geçecek olan makinaların müvekkil şirkete kesilecek fatura ile devir işlemlerinin gerçekleşmesi yönünde anlaşıldığını , davacı firmanın vekâletsiz iş görme hükümleri kapsamında vekili ve yöneticisi sıfatı ile hareket eden ...'ın

makineleri ve müştemilatını satarken sektör bilgisinin çok yüksek olduğunu belirterek müvekkil şirkette çalışması halinde

şirkete faydalı olacağını beyan ettiği , tesisin satın alınması akabinde dava dışı ..., bu çerçevede müvekkili

şirkette Maden Mühendisi sıfatıyla üretim ve pazarlama faaliyetlerinden sorumlu personel olarak işe başladığı , İş Leasing ödemelerinin 2018 yılının 7.ayında tamamlandığını , davacının makineler faturasını , Leasing firmasından

alıp müvekkil şirkete anlaşma şartları çerçevesinde devretmesi gerekirken, anlamsız bahane ve mazeretlerle süreci zamana

yayarak müvekkili şirketi dolandırmak istediğini , satışı ve ödemesi yapılan Kalsit Tesisi ve müştemilatının fatura ile devrinin yapmayarak vede tüm bunları bir dolandırıcılık

faaliyeti çerçevesinde planlamış olması, Yönetim Kuruluna da tehdit ve hakarette bulunmuş olunması sebebiyle, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına hem ... , hem de ... aleyhinde “Nitelikli Dolandırıcılık,

Tehdit, Hakaret, Güveni Kötüye Kullanma” suçlarından 02.04.2019 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğu , makinaların ve müştemilatının bakiye leasing ödemeleri dâhil davacı şirket ve dava dışı ... ile

yapılan mutabakat çerçevesinde tüm ödemelerinin müvekkil şirket tarafından yapıldığını , kalsit tesisine ait olup Leasing

kapsamında olmayan ve davacı şirketin envanterinde bulunan bir kısım makine ve müştemilatın faturasının da, müvekkil şirkete

keşide edildiğini , ancak büyük bir kısmının faturasının tüm ihbar ve ikazlara rağmen düzenlenmediğini , Kalsit öğütme makineleri ve müştemilatının satış +tesis kurulum bedeli olan 400.000,00 TL (bir kısmı leasing firmasına, bir

kısmı ... firmasına bir kısmı dava dışı ...’a) ödendiğini , tüm bu ödemeler bittikten sonra leasing firmasınca Kalsit öğütme makinaları ve müştemilatının faturasını davacı ... firmasına keserek mülkiyetini devir ettiğini , Kalsit

öğütme makinaları ve müştemilatının zilyetliğinin taraflarına devredilmiş olmasına karşın tüm ihtar ve ihbarlarımıza rağmen Leasingli kısmın faturalarının kesilmediğini, hesap mutabakatı yapılırken “... Köyü Kalsit Tesisi ve KDV Dahil kurulum bedeli” yazılması gerekirken sehven “...

Köyü Kalsit Tesisi KDV Dahil Kurulum Bedeli” yazılmış olmasından yola çıkarak, kendi nam ve hesabına haksız kazanç elde

etme düşüncesiyle müvekkili şirketi nitelikli şekilde dolandırmaya çalıştığını , ...’ın 24.10.2016 tarihinde göndermiş olduğu mailde makinelerin ve müştemilatının leasing ve diğer

maliyetlerinin “sıfır bedel” 628.000 TL olduğunu beyan ederek , müvekkil şirkete satış+sökme+kurulum “ikinci el bedeli” 475.000 TL olarak teklif gönderdiği, bu teklife istinaden yapılan görüşmelerde makinaların

satış+ sökme + kurulum bedeli olan toplam 400.000 TL’ye (o zamanki USD değeri yaklaşık 129.000 USD’dir) anlaştıklarını ve bu bedelin müvekkil şirket tarafından ödendiğini , tüm bu hususların belgeler ile sabit iken mutabakat metninde yapılan bir

hatadan dolayı makinelerin sadece kurulum bedeli olarak 400.000 TL’ye anlaşılmış olduğunu iddia etmek ticari hayatla,

akılla ve gerçeklerle bağdaşmadığını belirterek , davanın esastan reddine karar verilmesini

cevap ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı şirkete ait ait Çorumda buluna kalsit tesisinin, davalıya ait ... köyündeki kalsit tesisine taşınması için sökümü ile kurulumu hususunda yazılı bir anlaşmanın bulunmadığı, davalının, taraflar arasındaki anlaşmanın tesiste bulunan makina ve ekipmanlar ile bunların sökümü ve kurulumu olmak üzere taraflar arasında hesap mutabakatından da anlaşılacağı gibi 400.000,00 TL bedelle olduğunu , buna karşılık davacının ise bu bedelin yalınızca söküm ve kurulum hizmetine ilişkin olduğunu, makine bedelini içermediğini , makinelerin iadesi ya da bedelinin ödenmesinde gerektiğinin iddia edildiği,

taraflar arasında anlaşma tarihinden yaklaşık 10 ay sonra düzenlenen ve tarafların itiraz etmedikleri imzalarını içeren 04.10.2017 tarihi hesap mutabakatı başlıklı belgede "Tatıkköyü Kalsit Tesisi KDV dahil Kurulum bedeli 400.000,00 " olarak yazılı ise de , gerek teknik bilirkişilerin söküm ve kurulum bedelinin o tarih itibariyle 50.000,00 TL olabileceği yönündeki tespiti, gerekse de davalı adına yapılan Leasing taksit ödemleri ile belgenin sol alt kısmına düşülen "Leasinge kalan bakiye ödendiğinde ...

Yapı İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Firmasının keseceği fatura ile hesap kapanmış olacaktır." şeklindeki notun, bu anlaşma içeriğine leasing şirketinden finansal kiralama ile alınan davacıya ait ikinci el makinelerin de dahil olduğu, yine davacının kurulum ve işletmeden sonra maden ocağının işletimi yönünde ortaklık kurulacağı iddiasının, davacı şirketin temsilcisi olan ... davalı iş yerinde iş akdiyle çalıştığı tarafların beyanları ile sabit olduğu gibi makinelerin söküm ve kurulum bedeline ilişkin bilirkişilerin yaptıkları tespit nazara alındığında samimi görülmediği,

tüm bu nedenlerle gerek hesap mutabakatı , gerekse defter incelemesi neticesinde bilirkişilerce tespit edilen makina bedeli ve söküm/ kurulum bedelinin 400.000,00 TL içinde olmasının makul olduğu tespiti karşısında, yine tespit edilen ihtilaf bulunmayan ödemeleri toplamı 341.097,98 TL düşülmesi ile (55.000,00 TL ödemenin davacı şirketin yetkilisinin şahsına yapıldığı bu kişinin de şirkette işçi statüsünde çalıştığı nazara alınarak borçtan düşülmediğinde) davacı alacağının( 400.000,00 TL- 341.097,98TL =) 81.144,22 TL olduğu, davacının ihtarname ile davalıyı temerrüte düşürdüğü de belirtilerek,

davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflar arasında adi ortaklık anlaşması yapıldığını, adi ortaklık anlaşması kapsamında tarafların yükümlülüklerinin mevcut olduğunu, tesisin kurulumu için de 400.000,00 TL'ye anlaştıklarını, ayrıca 22.242,00 TL malzeme bedeli ödeneceğini, kurulum bedeline karşılık davalının müvekkilin nam ve hesabına leasing ödemeleri yaptığını, mutabakat metnine göre 184,553,56 TL alacak belirlendiğini, 2018 yılının Haziran ayında leasing ödemelerinin tamamlandığını, 400.000,00 TL'nin sadece makine bedeli olmayıp diğer yükümlülüklerinin de karşılığı olduğunu,

davalının edimini ifa etmemesi sebebiyle tesisin zarar ettiğini, adi ortaklık hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, tanıkların da adi ortaklığı doğruladığını, ortaklığın davalı tarafından sonlandırılmış olması sebebiyle makinelerin iade edilmesi gerektiğini, alım-satım ilişkisi bulunmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın 29/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile toplam 600.294,22 TL talep ettiklerini, 55.000,00 TL'lik ödeme kabul edilmeden defterler üzerinden sonuca gidildiğini, davacı şirkete borçlarının olmadığını, makine ve müştemilatının satışı-sökme-kurulum bedeli olarak KDV dahil 400.000,00 TL'ye anlaştıklarını, davacının faturayı kesmemesi sebebiyle 51.657,00 TL + KDV'ye hak kazanamadığını, davacı yetkilisinin talebi ile bir miktar ödemenin şahsi hesaba yapıldığını, bu konudaki mutabakatla ödeme arasında iki gün süre olduğunu, bakiyele ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yüklenici veya iş sahibinin saptanan alacağına faiz yürütülebilmesi için alacağın kararlaştırılan vadede ödenmemiş ya da alacaklının yöntemine uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmüş olması zorunludur (6098 sayılı TBK'nın 112. Maddesi). Temerrüt ihtarının bu kapsamda sonuç doğurabilmesi için miktar ve ödeme talebi içermesi gerekir. Somut olayda, 20/03/2019 tarihli noter ihtarı içeriği dikkate alındığında ıslah ile arttırılan kısım için ıslah harcının yatırıldığı tarihten önce davacının usulüne uygun temerrüt ihtarı olmadığı gibi kesin vade de bulunmamaktadır. Bu nedenle ıslahla arttırılan miktar yönünden ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece, yukarıdaki açıklamalar dışında dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli gerekçeyle karar verilmiş olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına; davanın 81.144,22 TL alacak üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, ıslah ile arttırılan 80.144,22 TL yönünden avans faizinin ıslah tarihinden başlatılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Üye · ✍e-imzalıdır Katip ✍e-imzalıdır