Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2022/1938 K.2024/235

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 28.06.2019 tarihinde davalı ...'nın maliki olduğu, davalı ...'nın sevk ve idaresinde olan ve davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile teminat kapsamına alınmış kamyonun çarpması sonucu küçük ...'ın vefat ettiğini, müteveffanın, davacı ...’ın oğlu;

davacı ...’ın kardeşi olduğunu,davacıların yaşanan bu acı olay sebebiyle acı çektiklerini, müteveffanın, anne babası olan davacılar ...’ın destekleri olduğunu ve bu davacıların evlatlarının vefatı sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı baba ... için 15.000,00TL,davacı anne ... için 15.000,00TL ve davacı abi ... için 10.000,00TL olmak üzere toplama 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılar ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline;

davacı baba ... için şimdilik 1.000,00 TL ve davacı anne ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan (... ve ...'ndan olay tarihinden (28.06.2019) itibaren işleyecek yasal faiziyle; davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinden (29.07.2019)itibaren işleyecek avans faiziyle ve poliçe teminat sınırları içerisinde kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin dava değerini davacı baba ... için 27.159,14 TL, davacı anne ... için 42.284,11 TL olarak artırmıştır.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılamayı müteakip, davanın kabulüne; davacı ... lehine hesaplanan 27.159,14 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı ... lehine hesaplanan 42.284,11 TL destekten yoksun tazminatı olmak üzere toplam 69.443,25 TL'nin 28.06.2019 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi yönünden 29.07.2019 tarihinden itibaren ve poliçe teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere) işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,

davacıların manevi tazminat davasının kabulüne, davacı ... lehine 15.000,00 TL, davacı ... lehine 15.000,00 TL ve davacı ... lehine 10.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın 28.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar davacılar vekili, davalı ... vekili, davalı ... sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece belirlenen kusur durumunu kabul etmediklerini, davalı sigorta şirketi yönünden hükmedilen tazminata ihbar tarihinden 8 iş günü sonrasından itibaren faiz işletilmesi yönünde kararın düzeltilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, davalı sigorta şirketine usule uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, kusur raporunu kabul etmediklerini, hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, hesaplamada TRH-2010 tablosu ve devre başı ödemeli rant sistemi kullanılması gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açıldığını,ıslah yolu ile taleplerin artılan miktarları bakımından yürütülecek faizin başlangıç tarihi olarak ıslah tarihinin esas alınması gerektiğini, eksik evrakla başvuru nedeniyle temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilemeyeceğini, şayet faize hükmedilecek ise, yasal faize hükmedilebileceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde,mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, kusur raporunu kabul etmediklerini,hesap raporunu kabul etmediklerini,destekten yoksun kalma tazminatı isteme hakkının, miras yoluyla ölenin mirasçılarına intikal edebilen bir hak olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, yargı yolu, görev, zamanaşımı, yetki, derdestlik, husumet itirazları bulunduğunu,davanın idari yargıda açılması gerektiğini,hükme esas alınan bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini, davacı vekilince dava dilekçesinde davalı Belediye ve davalı ... yönünden maddi ve manevi tazminata yasal faiz talep etmesine karşın, mahkemece talebin dışına çıkılarak,

davacılar lehine hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatına olay tarihinden itibaren davalı belediye yönünden avans faizi işletilmesinin yerinde olmadığını, belediye adına işletilen araçların ticari amaçla işletilmediğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatlara olay tarihinden itibaren faiz işletilemeyeceğini, faizin dava tarihi ile ıslah tarihine göre belirlenmesi gerektiğini,davaya konu alacaklarla ilgili vekalet ücretinin, maddi ve manevi tazminat taleplerine ve davacı sayısına göre ayrı ayrı belirlenmesinin de yerinde olmadığını, davaya konu kazada davalı belediyenin herhangi bir kusuru bulunmadığı gözetildiğinde,

davalı belediyenin araç sahibi olarak maddi ve manevi tazminatın tamamından sorumlu tutulamayacağını, söz konusu maddi tazminattan davalı ...

Sigorta A.Ş. ile araç sürücüsü davalı ...'nın sorumlu olması, manevi tazminattan ise davalı ...'nın sorumlu tutulması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, davanın, müteveffa ... mirasçıları sıfatıyla açılmasının da usule ve yasaya aykırı olduğunu, destekten yoksun kalma tazminatının alacaklısı müteveffa ... olmadığından,

davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacılardan abi ... için ayrıca manevi tazminat talebinde bulunulamayacağını,davacılar tarafından dosyaya müteveffanın gelirine ilişkin bir belge sunulmadığını, dolayısıyla, tüm davacıların, müteveffanın kendilerine destekliğini ispatlaması gerektiğini, davalı belediyenin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmakla birlikte, azami olarak poliçe teminatları ve limiti ile sınırlı olduğunu,

davalı belediyenin herhangi bir kusuru bulunmadığından ve yalnızca araç işleteni olarak manevi tazminatın tamamından sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını belirterek kararı istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava,trafik kazasından kaynaklanan ölüme bağlı maddi ve manevi tazminat istemlidir.

Somut olayda kaza tespit tutanağında 28.06.2019 tarihinde sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki kamyon ile seyri sırasında sağ tarafındaki cadde istikametine sağa dönüş yapmak istediği sırada aracının sağ yan kısımları ile; kendisi ile aynı istikamette sağ gerisinden gelerek sağ tarafından geçiş yapmak isteyen sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki bisiklet ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada sürücü ...’nın asli, sürücü ...’ın tali kusurlu olduğunun belirlendiği,

mahkemece İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesi’nden alınan 15/11/2021 tarihli raporda, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın %15 oranında, sürücü ...'ın %85 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, Ankara 34.ASCM’nin 2019/760 Esas nolu dosyasında yapılan yargılamada sanık ...'nın üzerine atılı taksirle ölüme neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği,anılan ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporunda kazanın meydana gelmesinde sanık sürücü ...'nın alt düzeyde tali kusurlu, müteveffa sürücü ...'ın asli kusurlu olduğunun belirlendiği,

mahkemece aktüer bilirkişiden alınan raporda, davacı ... lehine 42.284,11 TL ve davacı ... lehine 27.159,14 TL olmak üzere toplam 69.443,25 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatı hesaplandığı, mahkemece anılan delillerin değerlendirilmesiyle yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosya kapsamının ve toplanıp değerlendirilen deliller ile mahkeme kararının gerekçesine göre mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun olayın oluşu ve ceza yargılamasında maddi vaka olarak kesinleşen kusur durumu ile uyumlu bulunduğu, her ne kadar mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporu içeriğinde sehven ‘davalı sürücü ...'nın %85 oranında,sürücü ...'ın %15 oranında kusurlu olduğu’ ibaresi yer almışsa da anılan rapor içeriğinde ve hesaplamalarda kusur durumunun doğru şekilde ele alınmasıyla tazminat miktarının belirlendiği,

buna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'nın %15 oranında, sürücü ...'ın %85 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, mahkemece de bu kusur durumu esas alınarak karar verildiği,müteveffanın kaza tarihinde 11 yaşında olması gözetildiğinde mahkemece hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda müteveffanın gelirinin asgari ücret olarak alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, yine Yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince aktüer hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı,davacıların müteveffanın anne babası ve kardeşi olduğu,

müteveffanın ölümü ile destekten yoksun kaldıklarının dosyada sabit olduğu, dava dilekçesinde ‘müteveffa ...’mirasçıları ibaresinin yer alması doğru değilse de destekten yoksun kalma tazminatının bizzat müteveffa mirasçısı olan davacıların şahsında vücut bulan bir hak olması gözetildiğinde bu durumun sonuca etkili bir hata olmadığı,

meydana gelen zarardan, araç işleteni, sürücüsü ve aracın ZMM sigorta poliçesini düzenleyen şirket olan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,davacılar tarafından davanın açılmasından önce davalı sigorta şirketine başvuru yapılmasıyla usulü şartın yerine getirildiği,davanın belirsiz alacak davası olarak açılmadığı anlaşılmakla birlikte davanın ölümlü kazaya ilişkin olması nedeniyle ceza zamanaşımı süresi içinde açıldığı bu suretle ıslaha yönelik zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı,davalı işleten ve sürücü yönünden hükmedilen tazminatlara haksız fiil tarihinden itibaren faiz işletilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı,

haksız fiilden kaynaklanan eldeki tazminat davasında mahkemenin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu,derdestlik ve husumet itirazlarının yerinde olmadığı, mahkemece maddi tazminata ilişkin hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, davacıların kaza neticesi evlatlarını, kardeşi kaybetmeleri, tarafların sosyoekonomik durumu, kazanın meydana gelmesindeki kusur oranları ve hakkaniyet ilkesi gözetildiğinde davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yerinde olduğu anlaşılmakla, istinaf eden taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, davalı sigorta şirketinin temerrüdü, ihtarın tebliğ tarihinden itibaren 8 iş günü sonrasından başlayacağından, davacılar vekili tarafından davalı sigorta şirketine yapılan ihtarın da 29.07.2019 tarihinde yapıldığı gözetildiğinde davalı sigorta şirketi yönünden bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 07.08.2019 tarihinde temerrüdün oluştuğu nazara alınarak sigorta şirketi aleyhine hükmedilen tazminata bu tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiği gözetilerek karar verilmesi gerekirken temerrüt tarihinin hatalı tespiti ile davalı sigorta şirketi aleyhine hükmedilen maddi tazminata ihtarın tebliğ tarihinden itibaren faiz

işletilmesi yerinde görülmediği gibi, kazaya karışan ve davalı Mamak Belediyesi adına kayıtlı olan araç her ne kadar ticari vasıfta kamyon ise de, bu aracın işleteni olan Belediye tacir sıfatında olmadığından hükmedilen tazminatlara yasal faiz işletilmesi gerekirken mahkemece hükmedilen tazminatlara avans faizi işletilmesi de isabetli bulunmadığından istinaf eden taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf talepleri yerinde görülmüştür.

Yukarıda yazılı gerekçeler ile istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan incelemeye göre;istinaf eden taraf vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, istinaf konusu yapılmayan ve istinaf konusu edilmekle birlikte yerinde görülmeyen kısımlar baki kalmak üzere, kararın tüm davalılar yönünden faiz türü ve davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihine ilişkin hüküm fıkrası düzeltilerek, HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

II-İstinaf eden taraflarca yatırılan istinaf karar ve başvuru harcının talep halinde yatırana iadesine,

III-İstinaf başvurusu nedeniyle davacılar tarafından yapılan 114,00- TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, istinaf başvurusu nedeniyle davalı ... sigorta tarafından yapılan 276,00-TL istinaf yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine, istinaf başvurusu nedeniyle davalı ... tarafından yapılan 21,00- TL istinaf yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya verilmesine,

IV-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

V-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirilmesi, bakiye harç tahsili ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 21/02/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.