Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/350 K.2024/913

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 01.10.2020 tarihinde Ankara ..... Caddesi’nde sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçerek sebep olduğu kazada yeşil ışıkta geçen müvekkili ... idaresindeki ... plakalı araca çarptığını, bu çarpmanın etkisiyle müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, kazada tüm kusur oranının çarpan sürücü ... verildiğini, müvekkilinin kusursuz olduğunun belirlendiğini, ... adına kayıtlı ...

Plakalı aracın kaza tarihindeki zorunlu mali mesuliyet sigortasının ... poliçe numarası ve ... acente numarası ile ... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, ... Trafik Kanunu gereği müvekkilinin aracında meydana gelen zararlardan ... Plakalı aracın sigortası olarak ... Sigorta A.Ş.’nin sorumluluğu bulunduğunu, ... Sigorta'nın daha sonra ... Sigorta A.Ş.'ye devredildiğini, meydana gelen araç değer kaybının tazmini amacıyla 26.11.2021 tarihinde ...

Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığını, sigorta şirketi tarafından zamanaaşımı nedeniyle ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, meydana gelen kaza sonucu aracın düşük bir fiyata satmak zorunda kalındığını, aynı kazada müvekkilinin eşinin de yaralandığı için aracın tamiri ile uğraşamadığını ve aracı kazalı bir şekilde satması gerektiğini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasar nedeniyle tamir masrafları ve araç değer kaybından doğan maddi tazminatın ödenmesi gerektiğini, KM aşımının sigortanın ödeme yapmasına engel olmadığını, müvekkili ...’ın idaresindeki ... plakalı aracın değer kaybını,

tamir masraflarını karşılamak amacıyla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL’nin (binTürkLirası) ile kaza tarihi olan 01.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11/10/2022 tarihli duruşmada; dava dilekçesinde sehven tamir masrafı olarak geçilmiş ise de sadece araç değer kaybı tazminatı taleplerinin bulunduğunu beyan etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu trafik kazasının müvekkilinin kırmızı ışıkta geçmesi nedeniyle gerçekleşmediğini, kaza tespit tutanağının yalnızca tarafların beyanlarına göre başka somut hiç bir delil değerlendirilmeden tanzim edildiğini, müvekkiline kusur yükleyen tutanağın mevzuata aykırı olduğunu, kusur durumunun belirlenmesi için rapor alınması gerektiğini, kazanın gerçekleşmesine davacının sebebiyet verdiğini, öncelikle sorumluluklarının bulunduğunu kabul etmediklerini, ancak aksi durumda dahi davacının zararının satış sözleşmesindeki tutara göre belirlenemeyeceğini, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/1142 Esas sayılı dava dosyasının bekletici mesele yapılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; ... Sigorta ile ... arasında, ...'ın maliki olduğu ... plakalı araç için ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, trafik kazası sonucunda, ... plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı bedelinin karşılanması talebiyle ... Sigortaya başvuru yapıldığını, hasar onarım bedeline ilişkin ...

Sigorta'ya herhangi bir başvuruda bulunulmadığını, ... değer kaybı talepli başvurusuna istinaden .... numaralı hasar dosyası açıldığını ve aracın 165.000 kilometre üzerinde olması nedeniyle talebin reddedildiğini, yapılan incelemede aracın eski tarihli hasarlarının da bulunduğunun tespit edildiğini, ... hasar onarım / tamir bedeli talebinde bulunmamış olması nedeniyle, bu talebe ilişkin herhangi bir inceleme yapılamadığını, dolayısıyla, mevzuat yükümlülüklerine aykırı olarak başvuru şartını gereği gibi yerine getirmeyen ... lehine hasar onarım/tamir bedeli hesaplaması yapılmasının kabulünün mümkün olmadığını,

...'ın hasar tazminatı talepli olarak ... Sigorta aleyhine dava açtığını ve ilgili dosya kapsamında kendisine 34.600,00-TL hasar tazminatı ödendiğini, ...'ın teminat kapsamı dışında kalan değer kaybı bedeli ve mükerrer nitelikte olan, başvuru şartını yerine getirmediği hasar onarım bedeli taleplerinin reddi gerektiğini, aksi halde, ...'ın hukuka aykırı olarak sebepsiz zenginleşeceğini, ...'ın maliki olduğu araç için ...

Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesinin hazırlanmış olduğu tarihte, sigortalının maddi araç başına sigorta limiti 39.000,00 TL olup, ...

Sigortanın bu teminat limiti ile sorumlu olduğunu, hasar dosyası kapsamında yapılacak ödemelerin teminat limitiyle sınırlı olduğunu, aracın 165.000 kilometre üzerinde olması nedeniyle değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini, ...'ın maliki olduğu araca ilişkin 36.400,00-TL hasar bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkilinin üstüne düşen sorumluluğu eksiksiz yerine getirdiğini, ... taleplerini hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ... tarafından kaza tarihinden itibaren avans faiz isteminde bulunulmasının hukuka aykırı olup, bu talebin reddi gerektiğini, faiz talebinin kabulü anlamına gelmemek kaydıyla,

kaza tarihini temerrüt tarihi olarak kabul etmenin mevzuata aykırı olduğunu, ... Sigortanın sorumlu olabileceği faiz türünün avans değil yasal faiz olabileceğini, bu nedenlerle tüm hakları saklı kalmak koşuluyla, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı Sigorta Şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b-c. ve 84/a. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali olmamakla kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araç meydana gelen kaza sonucu ...-... olmakla, davacıya ait araçta değer kaybının meydana gelmeyeceğinin bildirildiği,

kural olarak araçta meydana gelen "değer kaybı"nın (istikrar kazanan yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre), aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle önceki kazalar araştırılarak niteliği ve etkisi göz önüne alınarak, tartışılarak hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmadan ibaret olduğu,

daha somut bir ifade ile aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark kriterinin esas alınması gerektiği, (Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E. - 2017/12161 K. sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E. - 2017/11098 K. sayılı, 28/11/2017 tarihli kararları) aracın onarımının ekonomik olmamasına rağmen zarar gören onarım yaparak kullanmış olsa bile ...-... uygulaması ile belirlenen zarardan fazlasını isteyemeyeceği için böyle bir araç için değer kaybı da söz konusu olmayacağından değer kaybı tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle,

davanın REDDİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde.

Yerel mahkeme tarafından 30/11/2022 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak, aracın onarımının ekonomik olmamasına rağmen zarar gören onarım yaparak kullanmış olsa bile ...-... uygulaması ile belirlenen zarardan fazlasını isteyemeyeceği için böyle bir araç için değer kaybı da söz konusu olmayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini, bilirkişi raporu ile aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin 70.000,00 TL, olay nedeniyle araçtaki hasar ve işçilik bedeli ile birlikte orijinal parça fiyatları ile indirimsiz yedek parça tutarının da hesaplandığını ve toplamda 48.380,00 TL hesaplandığını,

bu hesaplamada orijinal parça fiyatları ile indirimsiz yedek parça tutarı fahiş miktar üzerinden hesaplanmış olup aracın hasar tutarının hasarsız değerinin (48.380,00 TL : 70.000,00 TL) = 69,11’i şeklinde bulunmasına sebep olduğunu, bu hesaplamadan yola çıkılarak araç hasar oranı ve miktarı yüksek olduğundan ...-... durumunda olduğu kanaati ile hareket edildiğini ve değer kaybı hesaplanmadığını, halbuki 69,11 oranının bulunmasına sebep orijinal parça fiyatları ile indirimsiz yedek parça tutarının fahiş miktar üzerinden hesaplanması olduğunu,

ayrıca ... ... kabulü için aracın kaza sonrasında değerini %70 ve üzeri oranda kaybetmesi gerektiğini, aracın değer kaybına hükmedilebilmesi için tamirinin ekonomik olması gerektiğini ve somut olayda bu miktarın ekonomik olduğunu, eksik inceleme neticesinde tek kişi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu üzerinden karar verildiğini, bilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybının tazmini istemine ilişkindir.Yerel Mahkeme tarafından davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kanuni gerektirici sebeplere aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu, yapılan ödemeler gibi hususlar birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihinde aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı belirlenerek,

aracın ... olarak değerlendirilmesi halinde ayrıca değer kaybı oluşmayacağı anlaşılmakla, somut olayda dosyada alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olduğu ayrıca, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında da, aracın ... ... olarak kabul edildiğinin ve davacı tarafça bu tespite itiraz edilmediğinin anlaşılması karşısında davacı vekilinin tüm istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.