Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/426 K.2024/954

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Asıl dava davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait aracın 23.03.2021 tarihinde, saat 22.21 sıralarında seyrederken yolun sağ şeridinde, daha önce yapılan çalışma nedeni ile cadde boyunca yolun kazılarak tekrar mıcırla doldurulduğu bölümde çökmeler nedeni ile çukura düşmesi sonucu sürücünün direksiyon hâkimiyetini kaybederek kaldırıma çarptığını, araçta ağır hasar meydana geldiğini, kaza yerinde çalışma yapan ve gerekli önlemleri almayarak kazaya sebebiyet veren kurumun tespiti amacı ile ...

Başkanlığı’na müracaat edildiğini, ...Belediyesi tarafından belirtilen adreste kazı çalışmasının 17.02.2021-19.03.2021 tarihleri arasında yapıldığı, alt yapı tesisi açım ruhsatının ... A.Ş. adına düzenlendiğini, kazı çalışması bittikten sonra bakım ve onarım için ... A.Ş. tarafından kendilerine bir bilgilendirme yapılmadığının ifade edildiğini, bunun üzerine taraflarınca ...

Anonim Şirketi’ne müracaat edildiğini, ancak taraflarına cevaben kazı sonrası asfalt çalışması yapma görevinin belediyede olduğunun bildirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde her iki kurumun da sorumluluğunu kabul etmediğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik araç hasar bedeli olarak 1.000TL, değer kaybı olarak 1.000TL ve araç mahrumiyet zararı olarak 500TL'nin davalılardan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile hasar bedeli talebini 59.773,80TL’ye, ikame araç bedeli talebini 700TL’ye yükseltmiştir.

Asıl dava davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bulunduğu idare kayıtlarında yapılan incelemede, dava konusu hasarın oluştuğu mahalde diğer davalı ... A.Ş. tarafından kazı çalışması yapıldığının tespit edilmiş olduğunu, bu bakımdan davacının haksız ve mesnetsiz davasının öncelikle husumet yokluğu nedeni ile reddini, aksi kanaatte olunması halinde haksız davanın tümden reddini talep etmiştir.

Asıl dava davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacı tarafından kazanın vuku bulmasına sebebiyet verdiği iddia edilen çukurun, müvekkili şirket tarafından meydana getirilip getirilmediğinin, kabul anlamına gelememek kaydıyla, müvekkili şirket tarafından meydana getirilmiş olsa dahi teknik şartnameye uygun kapatıldığının ve yol onarım/asfalt dökümü gibi işlemlerin müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığının tespiti gerektiğini, söz konusu mevkide müvekkili şirket tarafından, kazı çalışmasının 13P.00916 ...

İŞİ kapsamında yapılmışsa da kazı ruhsatı tarihlerine bakıldığında ruhsat bitiş tarihinin 19.03.2021 olduğunu, bu tarihten sonra müvekkili şirket tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığını, bu tarihlerden sonra asfalt atılması, çalışma yapılmasının belediyenin sorumluluğunda olduğunu, dava dışı sürücünün hiç kusurunun bulunmaması iddiasının hayatın olağan akışına uygun olmadığını, husumet itirazları doğrultusunda müvekkili şirketin taraf sıfatı bulunmadığından usulden, olmazsa esastan davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen dava davacı vekili dava dilekçesinde. Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/589 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi kurulu 2. ek raporu ile değer kaybı zararının 8.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini, ancak asıl dosyada taraflarınca daha önce ıslah yapılmış olduğundan 1.000,00-TL olarak talep edilen değer kaybı zararını ıslah etmelerinin mümkün olmadığından değer kaybı zararının giderilmesi için işbu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu belirterek,

davaların konu ve taraflarının ortak olması nedeni ile işbu davanın Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/589 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 7.000TL değer kaybı alacağının davalılardan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, meydana gelen tek taraflı trafik kazasında davacı taraf sürücüsü Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün kusursuz olduğu, olay yerindeki üst yapı veya asfaltlama çalışmasından sorumlu olan ilgili kurum veya kuruluşun %100 oranında kusurlu olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu aracın hasar bedelinin 59.773,80TL olduğu, aracın onarımının 4 iş gününde yapılabileceği, bu süre içerisinde ikame araç bedeli olarak 700,00TL talep edilebileceği, değer kaybı zararının 8.000,00.-TL olacağının tespit edildiği, hasar ve ikame araç bedeli yönünden bu miktarlara asıl davanın ıslah edildiği,

değer kaybı yönünden ise ek dava açıldığı, TBK'nın 61. maddesi kapsamında davalıların zarardan birlikte sorumlu oldukları gerekçesiyle, “Asıl ve birleşen Davanın KABULÜ ile.

59.773,80-TL onarım bedeli, 700,00-TL İkame araç bedeli, 8.000,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 68.473,80-TL tazminat kaza tarihi olan 23/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine” karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; öncelikle davada idare mahkemelerinin görevli olduğunu, dava süresinde açılmamışsa süreden reddi gerektiğini, ayrıca kazanın ruhsat süresinin bitiminden çok kısa bir süre sonra gerçekleştiğini, asıl kusur ve sorumluluğun davalı ...’ta olduğunu, belediyenin zarardan sorumluluğu bulunmadığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; kazanın kendilerinin ruhsat süresi geçtikten sonra meydana geldiğini, kazanın meydana geldiği alanı asfalt yapma görevinin diğer davalı Belediye’de olduğunu, kaza tutanağında da kusurun “üst yapıdan sorumlu kuruluşta” olduğunun belirtildiğini, sözleşme kapsamında kendilerinin alt yapı çalışması için kazı yaptıklarını ve işi tamamladıklarını, kazadan ve meydana gelen zarardan sorumlu olmadıklarını, ıslah edilen bölümün zamanaşımına uğradığını, dava dışı sürücünün hiç kusurunun olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bilirkişi raporundaki hesaplamaların hatalı ve fahiş olduğunu,

değer kaybı zararının formüle göre hesaplanması gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davalılar vekillerinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Asıl ve birleşen dava, trafik kazası nedeniyle araç hasarından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karar, davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, kazanın meydana geldiği bölünmüş yolun sağ şeridinin bir metre genişliğinde kazılarak kapatıldığı, ancak asfaltlama yapılmadığı, bu kısımda yer yer çökmeler bulunduğu, 23.03.2021 günü saat 22:21 sıralarında davacıya ait olup dava dışı sürücü idaresindeki otomobilin seyri esnasında 1,00x1,50x 0,15-0,20 metre boyutunda mevcut çukura düşmesi sonucu sürücünün direksiyon hâkimiyetini kaybederek kaldırıma çıkması sonucu aracın alt kısmından darbe alarak hasarlandığı anlaşılmıştır.

Kaza tarihi ile her iki davanın dava tarihleri ve ıslah tarihi nazara alındığında KTK’nın 109. maddesindeki 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır.

Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, yolun bakım ve onarımından sorumlu kurum güvenlik tedbiri, işaretleme yapmadığından kural ihlalinde bulunduğu, sürücünün kural ihlalinin olmadığı yönünde görüş belirtilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunda ise, “…olay yerindeki üst yapı ve/veya asfaltlama çalışmasından sorumlu olan ilgili kurum veya kuruluş, dava konusu olayın meydana geldiği yol üzerindeki altyapı çalışması bittikten sonra,

yolu trafiğe açılmadan önce yolun çökmesini önlemek için gerekli serme sıkıştırma işlemlerini tekniğine uygun olarak yapılmasını sağlamamakla, uygun malzeme ve yeterli sıkıştırma işlemi yapılmamasına bağlı olarak üzerinden trafik geçtiğinde ve/veya yağan yağmurla birlikte ıslanarak çökmesine neden olmakla, üzerini asfalt kaplama yapmamakla, üst yapısı tamamlanarak trafiğe açılmamış olan kesimi gerekli trafik işaret levhaları ile işaretlememekle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 13. maddesi hükümlerine aykırı, dikkatsiz ve tedbirsizce davranmakla, meydana gelen olayda tamamen kusurlu… dava dışı sürücüsü ...yönetimindeki,

davacıya ait araç ile gece şartlarında far ışığı altında seyri sırasında, 329. sokak girişinde mevcut 1,00x1,50x 0,15-0,20 metre boyutunda yoldaki çukurun derinliğini fark etmesinin mümkün bulunmadığı kanaatine varılmış, olayda kusursuz olduğu…” yönünde görüş bildirilmiştir.

Bu durumda her iki davalının eylemiyle yoldaki zemin bozukluğundan dolayı kazanın meydana geldiği, davalı ...’ın kazı işlemini bitirdikten sonra kazı alanı etrafında gerekli önlemleri alarak çalışma alanını teslim ettiğini ispatlayamadığı gibi davalı belediyenin de kaza yerinde gerekli önlemleri aldığını ispatlayamadığı anlaşıldığından her iki davalının zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde davacı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Yine hükme esas alınan maddi tazminat raporunun yerleşik içtihatlara uygun ve ekspertiz raporuyla da uyumlu olduğu anlaşıldığından, davalıların her iki davaya yönelik tüm istinaf sebeplerine itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle usul ve yasaya uygun ilk derece mahkemesi kararına karşı davalılar vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.