Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/745 K.2024/1327

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili ve davalılar ... ve ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 23/03/2019 tarihli trafik kazasında müvekkilinin sakat kaldığını, müvekkilinin kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, kazaya kusuru ile sebebiyle veren aracın işleteninin davalı şirket, sürücüsünün ... olduğunu, kaza tarihi itibariyle zorunlu mali mesuliyet sigortasının davalı sigorta tarafından yapıldığını, maluliyet tazminatının ödenmesine ilişkin başvurusunun haksız olarak reddedildiğini belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat (açıklama dilekçesi ile maddi tazminat talebini açıklayarak 900,00 TL sürekli, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ) ile 100,00 TL bakıcı gideri zararının ve 100.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile 596,96 TL bakıcı gideri ve 103.267,95 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş, ıslah dilekçesi ile, sürekli iş göremezlik tazminatı talebi 131.522,59 TL’ye yükseltilmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde; davadan önce başvuru şartının usulünce yerine getirilmediğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat dahilinde olmadığını, gerçek zararın belirlenmesi gerektiğini bildirerek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde; görev itirazında bulunduklarını, ceza soruşturmasının beklenmesi gerektiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, bilirkişilerin özel uzmanlık alanları dikkate alınarak belirlenmesini, bakıcı ve tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, faiz taleplerinin yerinde olmadığını, manevi tazminata ilişkin davanın ... Sigortaya ihbarı gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; görev itirazında bulunduklarını, ceza soruşturmasının beklenmesi gerektiğini, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, bilirkişilerin özel uzmanlık alanları dikkate alınarak belirlenmesini, bakıcı ve tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olduğunu, faiz taleplerinin yerinde olmadığını, manevi tazminata ilişkin davanın ... Sigortaya ihbarı gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davalı tarafın tam kusuru ile gerçekleşen trafik kazasında davacının %3 malul kalacak şekilde yaralandığı, bakıma ihtiyacının olmadığı, alınan aktüer raporuyla maddi zararlarının belirlendiği ve bu miktarlara talebin artırılıp ıslah edildiği, yine hakkaniyet kapsamında manevi tazminat takdiri gerektiği anlaşıldığından;"DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE,

131.522,59 TL daimi maluliyet tazminatının davalı sigorta poliçe limitlerinde sorumlu olmak kaydıyla ve 04/07/2019 temerrüt tarihinden, diğer davalılar 23/03/2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sorumlu olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

15.000,00 TL manevi tazminatın 23/03/2019 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Şirketi ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,” karar verilmiş, karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, davalılar ... ve ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararı manevi tazminat yönünden istinaf ettiklerini, hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; maluliyet oranının hatalı belirlendiğini, Erişkinler… Yönetmeliği'ne göre rapor düzenlenmesi gerektiğini, son aktüer ek raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, aktüer raporunun prograsif ranta göre düzenlenmesinin hatalı olduğunu, mahkemece 596,96 TL maddi tazminatın reddine rağmen sigorta lehine 200,00 TL vekalet ücreti takdirinin doğru olmadığını, avans faizine hükmedilmesinin de doğru olmadığını belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; dosyadaki aleyhe hususları kabul etmediklerini, kusur durumunu kabul etmediklerini, 2022 yılı güncel gelir evrakları getirtilmeden farazi hesap yapılmasının doğru olmadığını, maluliyet oranının hatalı yönetmeliği göre ve hesap raporunun prograsif ranta göre düzenlenmesinin de doğru olmadığını, manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, davalılar ... ve ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davacı vekili, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili, davalılar ... ve ... Elektronik Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine,

20/02/2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.Hükme esas alınan maluliyet raporunun ise Çalışma Gücü Yönetmeliğine göre düzenlendiği, bu haliyle maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

İş göremezlik nedeniyle ortaya çıkan zararın tayininde zarar görenin elde ettiği gelirinin doğru biçimde belirlenmesi, tazminatın doğru tespitinde önemli yer tutmaktadır. Zarar gören kişi, asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia ediyorsa bunu ispat etmesi gerekmekte olup, yerel mahkeme de bedensel zararların tazmini davalarında zarar görenin zararını resen belirlemek durumundadır.

Bu bağlamda, gerçek zararın hesaplanmasında, zarar görenin asgari ücretten fazlasına dair kazancı olduğu yönünde bir iddiası varsa kaza tarihinden hesap tarihine kadar olan gelirini gösteren belgelerin temin edilmesi suretiyle gelirlerin belirlenmesi, böyle bir iddia olmaması yahut zarar görenin herhangi bir işinin olmaması halinde kazancın asgari ücret kabul edilmesi, zarar görenin çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması,

kaza tarihinden hesap tarihine kadar geliri bilinen (işlemiş) ve geliri bilinmeyen (işleyecek) aktif dönemin ve zarar görenin bakiye ömrü esas alınarak pasif dönemin tespit edilmesi, zarar görenin kaza tarihinden hesap tarihine kadar bilinen kazancı üzerinden, işlemiş (bilinen) aktif dönem zarar hesabının yapılması, işleyecek (bilinmeyen) aktif dönem hesabında zarar görenin hesap tarihinde bilinen son geliri nazara alınarak işleyecek aktif dönem tazminat hesabı yapılması, pasif dönem hesabında ise asgari geçim indirimi uygulanmaksızın asgari ücret üzerinden zarar hesabının yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, davacının hesap tarihine kadarki bilinen döneme ilişkin gelir belgeleri/bordroları getirtilerek, bilinen dönem için bu belgeler esas alınarak, bilinmeyen dönem için hesap tarihindeki son bilinen geliri esas alınarak ve yukarıda açıklanan ilkelere uygun düzenlenecek aktüerya raporu alınmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen eksiklikler tamamlanarak sonucuna göre ve davacının maddi tazminata yönelik istinafının olmaması nedeniyle usuli kazanılmış haklar da gözetilerek karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.