Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1022 K.2025/1349

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 27/08/2019 tarihinde davacıların murisi müteveffa ...'in, arkadaşı ...'ın kullandığı araç ile seyir halinde olduğu sırada, sürücüsü ... olan kamyon ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada ...’in vefat ettiğini, kaza yapan kamyonun davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMM sigorta poliçesinin düzenlendiğini, müteveffanın içinde bulunduğu ...'ın sevk ve idaresinde olan aracın ise davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ZMM sigorta poliçesinin düzenlendiğini, müteveffanın destekten yoksun kalan eşi ... ve kızı ... için 55.084,00 TL kısmi ödeme yapıldığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 1.000 TL, davacı ... için 500,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı eş ... için 80.000,00 TL, davacı evlat ... için 80.000,00 TL, davacı evlat ... için 50.000,00 TL, davacı evlat ... için 50.000,00 TL, diğer davacı kardeşlerin her biri için ayrı ayrı 10.000,00’er TL olmak üzere, toplam 310.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş,

ıslah dilekçesi ile davacı ... için 452.930,59 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan ... ve ... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketi bakımından 27/09/2019 tarihinden itibaren, ... açısından haksız fiilin gerçekleştiği 27/08/2019 tarihinden itibaren) en yüksek faizi ile tahsiline, poliçe kapsamında 171.143,28 TL'nin davalı ...

Sigorta'dan, 281.787,31 TL'nin davalı ...'dan, 310.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan ...'dan haksız fiilin meydana geldiği tarih olan 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile tahsiline, davalı ... Sigorta A.Ş. açısından gerçekleşen sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacı ...'in destek tazminat talebinin reddine, davacı ...'in davalı ... Sigorta A.Ş'ye yönelik destek tazminat davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'a yönelik destek tazminat davasının kabulüne 452.930,59-TL'nin davalı ...

Sigortanın sorumluluğu 171.143,28-TL ile sınırlı olmak üzere, davalı sigorta yönünden önceki ödeme tarihi olan 05/11/2019 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, davacı ... için takdiren 50.000,00-TL, ..., ... ve ... için ayrı ayrı 25.000,00-'er TL, davacılar ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 4.000,00'er-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine bakiye taleplerin reddine karar verilmiş, karar davacılar vekili ve davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle zararı karşılar nitelikte olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç sürücüsünün %25 kusuru ve %20 hatır taşıması indirimi uygulandığında 45.857,13-TL tazminat hesabı yapıldığını, mahkemece davacı ... için %100 kusur oranı üzerinden ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanıp karşılanmadığının incelendiğini ancak %75 kusurlu olan aracın davalı ...

Sigorta A.Ş. ile davacılar arasında yapılan sulh sözleşmesi dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, davanın müşterek sorumluluktan çıkmış olması nedeniyle mahkeme kararının hatalı olduğunu, davacılar ile diğer davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin %75 kusur oranı üzerinden sulh olduklarını, %25 kusur oranı üzerinden de davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin zararı karşılar nitelikte olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müteveffanın arazlarına bakıldığında (kafa travması ve baş bölgesi) emniyet kemerinin takılı olmadığı sabit olduğundan hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi de yapılması gerektiğini, hükümde harçlar yönünden hiçbir ayrım yapılmadan davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilmesinin yerinde olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan taraf vekillerinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüme bağlı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

KTK’nın 111. maddesi çerçevesinde dava tarihinden önce davacılara yapılan ödemenin yeterli olup olmadığına ilişkin hesaplamada izlenecek yol, öncelikle ödeme tarihi itibariyle yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının belirlenmesidir.

Bunun için de, ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarı karşılaştırılmalı, ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminat hesaplanmalı ve bulunan zarar miktarlarından da yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak hesaplanan tutardan mahsup edilmelidir.

Ayrıca tazminatın kapsamını belirleme biçimi ile tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK 51 ve 52. (818 Sayılı BK 43-44 mad) maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK 51. Maddesine (BK 43. mad.) göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir. Hakim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan hatır taşıması, müterafik kusur indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir. İlgili Kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi, Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik hale geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır (Yargıtay 4.HD 2021/16800E. 2022/12960K.).

Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı ... için eşinin vefatı nedeniyle 1.101.344,45 TL destek tazminatı hesaplandığı, davalı sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödemenin güncellenmesiyle bulunan 245.628,03 TL'lik ödemenin bu rakamdan düşülmesiyle 855.716,42 TL tazminat belirlendiği, belirlenen miktardan müteveffanın içinde bulunduğu araç sürücüsünün % 25 kusuru nispetinde yapılan indirimle 213.929,10 TL'lik meblağa ulaşıldığı, hatır taşıması indirimi de uygulandığında 171.143,28 TL'lik tazminatın belirlendiği, mahkemece bu raporun esas alınmasıyla davacı ...'in davalı ...

Sigorta A.Ş.' ye yönelik destek tazminat davası konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'a yönelik destek tazminat davasının kabulüne 452.930,59-TL'nin davalı ...

Sigorta'nın sorumluluğu 171.143,28-TL ile sınırlı olmak üzere, davalı sigorta yönünden önceki ödeme tarihi olan 05/11/2019 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 27/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde, tarafların kusur durumu nazara alınarak tazminatın kapsamı belirlendikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere davalı ... Sigorta A.Ş.

Yönünden (bu davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusuru nispetinde) ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılması, ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminatın hesaplanması, belirlenen tazminattan öncelikle hatır taşıması indirimi yapılması,

akabinde davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değerinin hesaplanan tazminattan düşülmesiyle nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesi gerekirken mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda anılan sıralamaya uyulmamış olması nedeniyle hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmadığı, mahkemece eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kabulü ile, mahkemece önceki bilirkişiden ek rapor alınmasıyla tarafların kusur durumu nazara alınarak tazminatın kapsamı belirlendikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere davalı ... Sigorta A.Ş.

Yönünden (bu davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün kusuru nispetinde) ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılması, ödemenin yetersiz olduğu anlaşılırsa bu kez karar tarihine en yakın veriler dikkate alınarak tazminatın hesaplanması, belirlenen tazminattan öncelikle hatır taşıması indirimi yapılması, akabinde davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değerinin hesaplanan tazminattan düşülmesiyle nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesiyle ve yargılama giderlerinde davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde ve kusur oranında hükmedilmesiyle oluşacak sonuca göre, karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair, davacılar vekilinin tüm istinaf taleplerinin incelenmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.