Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/1072 K.2025/1217

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 04.08.2023 tarihinde, ... adına kayıtlı, ... sevk ve idaresinde olan, ...

Sigorta A.Ş. şirketine 342028105 poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yapılan ... plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası yaptığını, davacıya ait ... plakalı aracın, 2023 model, ..., dizel, beyaz renk ve kaza tarihinden daha önce hiçbir hasarı bulunmayan bir araç olduğunu, araçta 37.896,02 TL hasar meydana geldiğini, tamir/onarım/boya/parça değişiminin tramer kayıtlarına işlendiğini, araçta değer kaybı oluştuğunu, 05.10.2023 tarihinde sigorta şirketine mail üzerinde başvuru ve 01.11.2023 tarihinde değer kaybı tazminatı için ek başvuru yapıldığını,

06.11.2023 tarihinde davacıya 12.977,00 TL ödeme yapıldığının belirtildiğini ileri sürerek meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta oluşan bakiye değer kaybının tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini ve belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın esasına girilmeden usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu ve limitin kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00-TL, kaza başına 240.000,00-TL olduğunu, yapılan ödemeler sonrası kaza başına bakiye teminat limitinin 9.893,58-TL olduğunu, davacıya ait aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığı hususunun belirlenmesi gerektiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılarca davaya cevap sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, bilirkişi heyetince sunulan 15/04/2024 tarihli raporda, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigortalı, davalı ... adına kayıtlı ... plakalı otobüsün davalı sürücüsü ...'nun 2918 sayılı KTK 'nın 52/1-b maddesini ihlali nedeni ile meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olacağı, davacı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın, ... plakalı aracın ve ... sayılı aracın park halinde bulunduklarından, meydana gelen kazada kusurlarının bulunmadığı, ... plakalı, 2023 model ... marka aracın rapor tarihindeki değerinin 919.000,00-TL, kaza tarihindeki değerinin ise 770.581,50-TL olduğu, dava konusu araçta 36.049,68-TL hasar oluştuğu, KDV dahil bedelin 43.259,61-TL olduğu,

yapılan onarımların hasar fotoğrafları ile uyumlu olduğu, 04/08/2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile aracın piyasa araştırmaları sonucunda kaza sonucunda değerinin düştüğünün tespit edildiği, kaza tarihindeki değer kaybının 54.362,75-TL olduğu, ödenmiş değer kaybı ödemesinin yapılması ile bakiye alacak miktarının 41.385,75-TL olduğunun rapor edildiği, gerekçesiyle.

"1-Davanın Kabulü ile 41.335,75-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta yönünden ödeme tarihi olan 06/11/2023 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 04/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; teminatın ve sigorta şirketinin sorumluluğun net olarak belirlenmediğini, yargılama giderinin teminat limitine göre oranlanmadığını ve hatalı vekalet ücretinin takdir edildiğini, dosyaya ibraz edilen cevap ve beyanlar ile ekli ödeme dekontlarıyla trafik sigortası bakiye teminat limiti 9.893,58-TL kalmasına rağmen bu husus tespit edilmeden hukuka aykırı ve poliçe teminatının üzerinde hüküm kurulduğunu, hüküm kısmında, "9.893,58-TL poliçe limitiyle sorumlu olmak kaydıyla" ifadesine yer verilmediğini, masraflar yönünden doğru oranlama yapılmadan "AÇIKLIK" ilkesi hilafına hatalı hüküm kurulduğunu,

dosyada hasar aşamasında dava dışı ... plakalı araca ilişkin olarak 59.473,40-TL hasar ödemesi ve 60.810,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, dava dışı ... plakalı araca ilişkin olarak 58.650,00-TL hasar ödemesi yapıldığını, davacıya ait ... plakalı araca ilişkin olarak 38.196,02-TL hasar ödemesi ve 12.977,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ödemeleri gösteren belgelerin sunulduğunu, bu durumda, bakiye poliçe limiti 240.000,00 - 230.106,42 - 29.011,04 = 9.893,58-TL olup,

asıl alacak bakımından müvekkil şirketin ödemekle yükümlü olacağı miktara ilişkin bakiye teminat limiti ile orantılı olarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de belirlenmesi gerekirken bu oranlamanın yapılmamasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, meydana gelen trafik kazası sonucunda tanzim edilen bilirkişi raporu ile araç sürücüsünün %100 kusurlu olarak kabul edildiğini, ancak düzenlenen rapor ile belirlenen oranın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, maddi hasarlı trafik kazalarında her ne kadar araç sürücüsünün ve araç malikinin müteselsilen sorumluluğu kural ise de, bazı hallerde araç malikinin sorumlu tutulmadığını, KTK 85 maddesinin.

"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." şeklinde düzenlendiğini, ancak kazanın oluşumunda işletenin kusurlu sayılabilmesi için üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmemiş olması gerektiğini, aksi takdirde araç malikinin zarardan sorumlu olmayacağını,

müvekkilin araç maliki olarak üzerine düşen bütün sorumlulukları yerine getirmiş olup, maliki olduğu aracın tüm bakım ve onarımlarını aksatmadan zamanında yaptığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle bakiye değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır.

Davalı sigortanın düzenlediği ZMSS poliçesi kapsamında, kaza başına teminat limitinin 240.000,00 TL olduğu, davalı tarafından yapılan ödemelerle limitin bu oranda azaldığı dikkate alındığında, davalı sigortacının poliçe limitiyle sınırlı biçimde maddi tazminattan sorumlu olduğu şeklinde tesis edilen hükmün, infazda tereddüt uyandırıcı mahiyette olduğu açıktır.

Davalı Sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu poliçe teminat limiti hükümde açıkça gösterilmeyerek infazda tereddüt yaratılması ve hükmolunan tazminatın sigorta bedelini (poliçe limitini) geçmesi halinde, sigortacının bu masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde ödeyeceği göz önünde tutulmaksızın, davalı sigortacının yargılama gideri, vekalet ücreti, harç gibi ferilerden sigorta poliçe limitinin tazminata oranı dahilinde sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, yapılması gereken iş ödemeye esas belgeler getirtilerek bakiye poliçe limiti belirlenerek infaza elverişli hüküm kurmaktan ibarettir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre davalı ... vekilinin tüm, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği vicdani kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.