Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1081 K.2025/1033

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerinden ..... eşi, .....oğlu ile diğer müvekkillerinin babası olan ....., biçer döveri bulunmakta olduğunu, bölgesel olarak hasadın yetişme süresine göre başta Güneydoğu Anadolu ile Doğu Anadolu bölgesinde olmak üzere Türkiye' nin dört bir yanında ücreti mukabilinde tarla biçtiğini,

.....tarihinde yaz mevsimi olması nedeniyle Diyarbakır İli Sur İlçesi Mermer Mevkinde ücreti mukabilinde tarlada biçer döver işi yaparken biçer döverin küçük bir parçasının kırılması üzerine kırılan parçayı almak için şehirler arası minibüs ile Diyarbakır'a gelmek üzere Hızırpınar Mezrası Yolu ile Diyarbakır-Bingöl Karayolunun kesiştiği kavşaktan yaya olarak Bingöl-Diyarbakır yolu istikameti için yolun diğer tarafına geçerken hızla gelen davalı .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile muris .....çarpması neticesinde iki taraflı ölümlü trafik kazası meydana gelmiş olup iş bu kaza neticesinde ağır yaralanan .....kaldırıldığı Dicle

Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde vefat etmesi nedeniyle müvekkillerinden eş .....ile anne .....ile çocuklar ....., ....., ....., ....., .....ve .....mütevveffa .....desteğinden yoksun kalması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ayrı ayrı 100,00'er TL olmak üzere toplamda 800.00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi veya avans faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini,

yargılama giderlerinin ve her bir davacı yönünden vekalet ayrı ayrı vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını arz ve talep etmiştir.

Davalı .....Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; .....plakalı aracın müvekkili şirket nezninde KTK zorunlu mali mesuliyeti (trafik) sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış olduğunu, poliçenin kaza tarihi itibari ile şahıs başına daimi sakatlık/ölüm teminat limiti belirlenen meblağlar ile sınırlı olduğunu, sigortalı aracın .....tarihinde yapmış olduğu kaza neticesinde .....vefatı nedeni ile maddi tazminat talebiyle huzurdaki dava ikame edilmiş ise de haksız davanın reddi gerektiğini, kusur oranının tespitinden sonra davaya konu destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini,

açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları ile 3. kişilere karşı rücu hakları saklı kalmak kaydı ile davanın öncelikle usulden reddine, davanın esastan reddine, kusur oranlarının tespiti için dosyanın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine bilirkişi incelemesine gönderilmesine,

müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderinin, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını, reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı .....vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafça müvekkil aleyhine açılan maddi tazminat davası ve dilekçede ileri sürdüğü iddiaların gerçeklere ve hukuka aykırı olduğunu, haksız davanın ve tüm taleplerin reddi gerektiğini, .....tarihinde meydana gelen trafik kazasında sürücü müvekkilinin, kendi sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile seyir halinde iken, müteveffea .....kontrolsüz bir şekilde hız sınırının 110 km/sa olduğu yolda karşıdan karşıya geçme amacıyla yola çıktığını, müvekkilinin aniden yola çıkan .....herhangi bir kusur ve ihmali bulunmaksızın çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini,

arz ve izah edilen sebepler ve mahkeme resen nazara alacağı sair hususlar ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen aracın sürücüsü davalının kusuruna dayalı meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacılar tarafından .....vefatından kaynaklı davalı sigorta şirketine yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın, kusur oranı, davacıların müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanmadığı, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, maddi tazminatların miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edildi.

Kullanım şekli hususi otomobil vasfında olan .....plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede ölüm ve sakatlanma halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin 1.800.000,00 TL olarak belirlendiği,

.....günü saat .....sıralarında sürücü davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile Diyarbakır İli istikametinden Bingöl istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde otomobilin ön kısımları ile yolun sağından yola girip karşıya geçmek isteyen yaya .....çarpması neticesi dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, müteveffanın vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı,

yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Somut olayda, müteveffa .....annesi, resmi nikahlı eşi ve çocukları olan davacılara desteğinin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespitine yönelik alınan .....tarihli Ankara ATK raporunda; "sürücü ....., idaresindeki otomobil ile yola gereken dikkatini vermesi olay mahalli kavşağa yaklaştığında hızını azaltması, olay mahalli kavşaktan yolun sağından yola giren yayayı fark etmesi, etkin tedbir alabilmesi gerekirken bu hususlara riayet etmemiş, yayaya karşı etkin tedbir alamayarak çarptığı anlaşılmakla meydana gelen kazada kusurlu olduğu,

yaya ....., olay mahalli kavşak mahallinde yol üzerinde gelen araçları dikkate alması gerekirken bu hususlara riayet etmemiş olup, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde yola girip karşıya geçtiği esnada geldiği yöne yöneldiği esnada solundan gelen otomobilin sadmeesine maruz kaldığı anlaşılmakla meydana gelen kazada kusurludur.Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; sürücü .....%40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu, yaya .....%60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu" şeklinde mütalaa bulunulduğu,

ilgili tespit ve değerlendirmelerin denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla, ilgili rapor hükme esas alınarak sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %40 kusurlu olduğu ve davalı sigorta şirketinin bu oranda poliçe limitleri kapsamında sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı vekili tarafından müteveffanın kaza tarihinde biçer döver işiyle iştigal ettiği ve kazancının asgari ücretin üzerinde olduğu iddia edilmiş ise de davacılar vekilince ilgili hususa ilişkin bildirilen tanıklar .....tarihli celsede dinlenmiş, ücret araştırmasına ilişkin bir takım kurumlara müzekkere yazılmış ve neticesine göre hesaplamaya esas kazancın belirlenmesi ile aktüerya hesabına ilişkin rapor alınmasına yönelik ara karar tesis edilmiştir.

Davacılar vekilinin .....beyan dilekçesi ile müteveffanın asgari ücret düzeyinde gelirinin bulunduğunun kabulüyle tazminat hesaplama yapılması talebinde bulunduğu dikkate alınarak, .....tarihli ara karar ile güncel asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak rapor tanzimi hususunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Mahkememizce davacılar yönünden destekten yoksun kalma tazminatı hesabı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi tarafından sunulan .....tarihli aktüerya hesabı raporunda sonuç olarak; ".....yönelik 1.575.859,95 TL, .....yönelik 96.308,00 TL, .....yönelik 37.642,53 TL, .....yönelik 158.891,24 TL, .....yönelik 108.753,92 TL, .....yönelik 45.032,19 TL, .....yönelik 20.241,14 TL, .....yönelik 331.543,45 TL maddi tazminat talep edebileceği" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

17.05.2022 tarih, 31838 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca kaza tarihinde kişi başı sakatlanma ve ölüm teminat limitinin 1.800.000,00 TL olduğu, davacıların müteveffanın desteğinden yararlandığının kabulünün gerektiğinin anlaşılması, ilgili hesaplamaların usulüne uygun esaslar ile yapıldığı ve teminat limitinin 1.800.000,00 TL olması,

Anayasa Mahkemesi'nin .....tarihli, .....sayılı kararı, aktüerya raporunda TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yönetiminin hesaplamaya esas alınmış olması, (bu yönde Yargıtay 17 Hukuk Dairesi'nin .....Esas .....Karar sayılı emsal kararı) dosya kapsamı ve HMK'nın 30. maddesi bir bütün halinde değerlendirilerek tarafların aktüerya hususunda bilirkişi ek raporu alınması taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. .....tarihli aktüerya uzmanı bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Davacılar vekili .....tarihli ıslah dilekçesi ile; talep edilen tazminat miktarını, müvekkili .....için 1.575.859,95 TL, .....için 96.308,00 TL, .....için 37.642,53 TL, .....için 158.891,24 TL, .....için 108.753,92 TL, .....için 45.032,19 TL, .....için 20.241,14 TL, .....için 331.543,45 TL olarak ıslah ettiğini, sigorta şirketinin poliçe limitleri kapsamında sorumlu olması kaydı ile davalı sigorta şirketi ve davalı araç sürücüsünden ilgili tazminat bedellerinin müştereken ve müteselsilen tahsilinin talep edildiğini, poliçe limitini aşan kısımların davalı araç sürücüsünden tahsilinin talep edildiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, gelen müzekkere cevapları, kaza tespit tutanağı, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....Esas sayılı dosyası, ZMMS poliçesi, kusur ve aktüerya raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; .....günü saat .....sıralarında davalı .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı otomobil ile Diyarbakır İli istikametinden Bingöl istikametine seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde otomobilin ön kısımları ile yolun sağından yola girip karşıya geçmek isteyen yaya .....çarpması neticesi dava konusu trafik kazasının meydana geldiği,

kaza sonrası davacılar desteği .....vefat ettiği, kazanın oluşumunda Mahkememizce aldırılan Ankara Adli Tıp Kurumu'nun .....tarihli raporuna göre davalı sürücü .....%40 oranında, müteveffanın ise %60 oranında kusurlu olduğu, Mahkememizce alınan kusur raporunun olaya ve oluşa uygun olduğu, hüküm kurmak için elverişli ve yeterli olduğu, hükme esas alınması gerektiği;

meydana gelen olay sonucu davacıların desteklerini kaybetmeleri nedeni ile maddi zararlarının oluştuğu, sigorta şirketi dışındaki davalı araç sürücüsü .....davacıların destekten yoksunluk zararlarının tamamından ve ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla;

davacıların destekten yoksun kalma zararı için maddi tazminat miktarları belirlenirken, bilirkişi raporu ile belirlenen gerçek zararları ve davalıların sorumlulukları esas alınarak davacılar tarafından açılan maddi tazminat davasının kabulüne, hüküm altına alınan tazminata, davalı sigorta şirketi yönünden usulüne uygun başvuruyu takip eden 8. iş günü sonrasına denk gelen ve temerrüt tarihi olan .....tarihinden, davalı araç sürücüsü .....yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren sigortalı aracın hususi kullanıma özgülendiği dikkate alınarak yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.

Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

G.D

Gerekçesi gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

Katip Hakim