Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/225 K.2025/440

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.11.2021 tarihinde meydana gelen ve davalı sigorta şirketince 50297946-0 no.lu kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karışmış olduğu yaralamalı trafik kazası sonucunda karşı araçta sürücü konumunda bulunan müvekkil ... ağır yaralanarak %8 oranında malul kaldığı, kusurun davalıya kasko sigortalı araç sürücüsünde olduğunu belirterek, davacının yaralanması sebebiyle 125.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 2918 sayılı Kanun’un 97. maddesinde belirtildiği şekilde başvuru yapılmadığını, sorumluluğun poliçe limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, kusur incelemesi yapılmasını, manevi tazminatın fahiş olduğunu bildirerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ... plakalı aracın, davalı sigorta şirketine 22.03.2021-22.03.2022 tarihleri arasında ... Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, poliçeden kaynaklı olarak maddi zararlar bakımından İhtiyari Mali Sorumluluk Klozu kapsamında sorumluluğun 250.000,00 TL ile sınırlı olduğu, manevi tazminat talepleri bakımından ise söz konusu limitin %50'sine kadar sorumluluk sağladığı,

dava dışı sürücü ... hakkında Ankara Batı Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada maddi olay, "...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracıyla 01/11/2021 günü saat 08:10 sıralarında Çevre Otoyolu istikametinden gelerek Etimesgut İlçesi, Ahi Mesut Bulvarı yönüne Çevre Otoyolu Elvankent Varyantları üzerinden seyir halindeyken ilerisinde meydana gelen kaza sebebiyle durduğu,

o sırada arkadan gelen ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın önce bariyere sonrasında ...'in duraklamakta olan ... plakalı aracına arka kısmından çarptığı, çarpmanın etsiyle ...'in ... plakalı aracının savrularak ön kısmıyla hakkında ek takipsizlik kararı verilen ...'un duraklamakta olan ... plaka sayılı aracına arkadan çarpması sonucu ...'in vücudunda kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı'' şeklinde sübut bulduğunun ve sanık sürücü hakkında taksirle yaralama suçundan Türk Ceza Kanunu 89/1-2.b, 53/6 maddeleri cezalandırılmasına,

hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği, ceza dosyasında alınan 27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda, meydana gelen kazada Karayolları Trafik Kanununun 52. maddesinin 1/b bendinde belirtilen sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın özelliği yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar kuralı ve 1-a bendinde belirtilen;

"sürücüler kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar" kurallarını ihlal ederek asli olarak birinci derece kusurlu olduğu, katılanın ise olayda kusurunun bulunmadığının belirlendiği, dava dilekçesi ekindeki kaza tespit tutanağında da sigortalı araç sürücüsü bakımından tam kusur gösterildiği,

mağdurun kusurunun bulunmadığı görülmekle ceza dosyasında alınan kusur durumu yeterli görüldüğünden yeni bir rapor alınmasına yer olmadığına karar verildiği, ceza dosyasında adli tıp uzmanından alınan raporda, kazanın kemik kırığına neden olduğu, L3 transvers process kemik kırığının hayati fonksiyonlarını 2(iki) orta derecede etkilediğinin mütalaa olunduğu,

Ankara Şehir Hastanesi Adli Tıp Kliniğinde 03.06.2022 tarihinde yapılan muayenesinde, davacının beyanında sol bacağından ve belinden yaralandığını, bacağına dikiş atıldığını, bel kırığı için korse verildiğini, 7 aydır korse kullandığını, belinde sürekli ağrı olduğunu, sırt üstü yatmada, merdiven inip çıkmada güçlük yaşadığını, uzun süre yürüyemediğini, belinde batma olduğunu ifade etmiş olup yapılan muayenede; bel hareketlerinin ağrı nedeniyle kısıtlı olduğu,

20 Şubat 2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel özür oranı hesaplandığında, %8 malul olduğunun belirtildiği, Kasko Poliçesi teminatından manevi tazminat için 125.000,00 TL teminat ayrıldığı, davacının mali ve sosyal durumu araştırıldığı, kaza tarihinde 38 yaşında olduğu, kamu personeli olarak görev yaptığı, 2023 yılında yaklaşık 22.000,00 TL maaş aldığı manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesiyle;

"1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE 80.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihi olan 27/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; itirazlar dikkate alınmadan davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça dava öncesi müvekkil şirkete usulüne uygun bir başvuru yapılmadığından kanunda öngörülen başvuru şartının gerçekleşmediğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, kusur ve maluliyet hususunda rapor alınmaksızın karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

mahkemece itirazlar dikkate alınmaksızın ceza dosyası kusur raporu ile davacı yanca sunulan maluliyet raporu dikkate alınarak hüküm kurulmuş olmakla eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verildiğini, kaza esnasında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılmadığını, temerrüt tarihinden işleyecek avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yasal faize hükmedilebileceğini, kaza meydana geldikten sonra şirkete usule uygun başvuru yapılmadığı için müvekkil şirket temerrüde düşmemiş olup, kararın bu yönüyle de hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu, müvekkilin % 8 malul ve tam kusursuz olduğunu, şirketin avans faiziyle sorumlu olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir.

Hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin olarak, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.

Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır.(HGK 23/06/2004, 13/291-370) Zira TMK'nın 4.maddesindeki Kanunun hakime takdir yetkisi tanıdığı hallerde hakimin, hukuka ve hakkaniyete göre tazminata hükmetmesi gerektiğini öngörmektedir.

Belirtilen bu hususlar, özellikle maluliyet oranı ve davalının tam kusurlu olduğu dikkate alındığında davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğu anlaşılmaktadır.

Faiz türüne gelince, işletilecek faiz türünün tespitinde, zarara neden olan aracın trafik kaydı ve kaza tarihindeki gerçek kullanım amacının değerlendirilmesi, bu değerlendirme neticesinde aracın kullanım amacının hususi olması durumunda yasal faize, ticari olması ve avans faizi talebi bulunması halinde avans faizine hükmedilmesi gerekmesine, somut olayda, ruhsatın şirket adına olduğu ve şirketin işlerinin ticari iş kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla avans faizine hükmedilmesi yerindedir.

İhtiyari mali mesuliyet sigortası açısından, ihtiyari mali sorumluluk sigortasına uygulanacak hükümleri düzenleyen 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 100. maddesinde aynı Kanun'un 98 ve 99. maddelerine atıf yapılmamış olması ve genel şartlarda da bu hükümlere paralel bir düzenleme bulunmaması nedeniyle bu tür sigortada tazminat alacağının muacceliyeti genel hükümlere göre saptanmalıdır.

Sigortacının sigorta bedelini ödeme borcuna ilişkin TTK'nın 1427/2. maddesi hükmü uyarınca, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez. Davadan önce ihbar bulunmadığı takdirde davalı sigortanın dava tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 16/05/2019 tarih ve 2016/12563 Esas, 2019/6224 Karar sayılı ilamı)

Belirtilen düzenleme uyarınca, hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra alacağın muaccel olacağı dikkate alınarak faiz başlangıç tarihi belirlenmelidir. Davacı vekilinin, davalı ... Sigorta A.Ş.’ye başvurusunun tebliğ tarihi 14/04/2023 olup, buna göre anılan davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi de 29/5/2023 tarihi olmakla (aynı yönde Yargıtay (kapatılan) 17. HD 2019/1089 E.-2020/4351 K) bu tarihten itibaren faize hükmedilmesi gereğinin gözetilmemesi isabetsiz olup, bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde bulunmuştur.

Açıklanan nedenlerle: davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile faiz başlangıç tarihinin düzeltilmesine, esasa yönelik kaldırma yapılmadığından vekalet ücretinin ilk derece mahkemesi kararındaki haliyle bırakılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN

II-İstinaf talebi kabul edilen davalıdan alınan istinaf karar harcının isteği halinde davalıya iadesine,

III-İstinaf talebi kabul edilen davalı tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan 165,00-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

IV- Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 -TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

V-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

VI-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

VII-Karar tebliği, kesinleştirme, harç tahsil ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 27/03/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.