Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/562 K.2025/844

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde;15/12/2018 tarihinde kavşak üzerinde davacının aracı ile davalıya ZMMS ile sigortalı araç arasında meydana gelen kazada müvekkiline ait ... plakalı aracın hasarlandığını, kazanın sigortalı ve kavşak içinde park halinde olan dava dışı başka bir aracın kusuru ile meydana geldiğini, davalı şirkete sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün meskun mahalde aşırı hızlı seyrettiği ve alkollü olduğunu, ... plakalı aracın kavşak köşesinde, müvekkili aracının seyir yönünde yolun sağ tarafında park halinde olduğunu ve müvekkilinin sağdan akan trafiği görmesini engellediğini,

bu aracın trafik sigortasına husumet yöneltme haklarını saklı tuttuklarını, kaza nedeniyle müvekkili aracında hasar meydana geldiğini ve aracın değer kaybına uğradığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili aracında meydana gelen değer kaybı ve hasar için 3.000,00'er TL’nin temerrüt tarihi olan 01/03/2019 tarihinden işleyecek artan oranlardaki avans faizi ile tahsilini istemiş, ıslah dilekçesi ile değer kaybı talebini 3.250,00-TL'ye, hasar bedeli talebini 19.705,07 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigortalı sürücünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, araçta oluşan değer kaybının teminat kapsamı dışında olduğunu, sigortalı sürücünün alkollü olduğuna dair bir delil bulunmadığını, davacı sürücünün sağdan gelen sigortalı araca yol vermemek ve 0,94 promil alkollü olduğu halde araç kullanmakla tamamen kusurlu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacının %75, sigortalı araç sürücüsünün %25 kusuru ile meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracının zarar gördüğü, bilirkişi raporuyla zararın belirlendiği, her ne kadar raporda aracın pert-total oralak değerlendirilmesi görüşü belirtilmişse de tarafların bu yönde bir talepleri olmadığından taleple bağlı kalınarak ve davalının kusuruna isabet eden hasar bedeli ve değer kaybı zararına ıslah kapsamında karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından.

“1-Davanın Kabulü ile, 3.250,00 TL değer kaybı tazminatı, 19.705,07 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 22.955,07 TL tazminatın, 01/03/2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Kabul edilen toplam 22.955,07 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.568,06 TL karar ve ilam harcından 102,47 TL peşin harç, 300,00 TL ıslah harcı toplamı 402,47 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.165,59 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,” karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükme esas alınan kusur ve hesap raporlarının hatalı olduğunu, kazada kusurlarının bulunmadığını, zararın eksik hesaplandığını, hükmedilen tazminata avans faizi uygulanması gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; tüm kusurun davacıda olduğunu, aracın rayiç bedelinin hatalı hesaplandığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu yasal faize dava tarihinden hükmedilmesi gerektiğini belirterek, istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle araç değer kaybı ve araç hasar bedelinin tazmini istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın kabulüne dair verilen karar, davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile tüm kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderici nitelikte ve olay anına ilişkin CD görüntüsü de izlenerek düzenlenen ... kusur raporunun oluşa ve dosya kapsamına uygun olduğu, buna göre, 15/12/2018 günü saat 23:45 sıralarda davacıya ait aracın dava dışı sürücü idaresindeyken olay yeri ... ... kavşağında, caddeyi takiben sağ tarafından kavşağa giren davalıya ZMMS ile sigortalı araca ön kısımlarından çarpması nedeniyle meydana gelen kaza sonucunda davacının aracının zarar gördüğü, kazada davacı aracı sürücüsünün kontrolsüz kavşakta sağdan gelen araca geçiş hakkını vermemesi ve kavşağa hızlı girmesi nedeniyle %75 oranında, davalıya sigortalı araç sürücüsünün de kavşağa yaklaşırken hız azaltmamakla %25 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında, zararın doğru şekilde tespit edilmesi önemlidir. Haksız fiil sorumluluğunda zarar kişinin kaza tarihi itibariyle uğradığı "gerçek zarar" olup, gerçek zarar TBK hükümlerine ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin zararın tespitine yönelik benimsediği ilkelere uygun olarak tespit edilmelidir.

Davacının zararının artmasına neden olması söz konusu ise haksız fiil sorumlusunun, zarar görenin eylemi ile artan zarardan sorumlu olmayacağı gözetilmelidir. Zarara yönelik çelişkili deliller ve izaha muhtaç durumlar var ise bu hususlar değerlendirilmeden, bir kısım delillere üstünlük tanınarak hazırlanan rapora göre karar verilmemelidir.

Bu çerçevede, araç onarım bedeline yönelik olarak açılan bir davada, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi emsal içtihatlarında da açıklandığı üzere, makine mühendisi bilirkişiden alınacak raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı, km'si, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile buna göre kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi,

belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edilmesi gerekir.

Yine değer kaybına ilişkin olarak da, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın kaza tarihideki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespiti gerektiğinden, rapordaki hesaplamanın bu yöntem çerçevesinde yapılması, denetlenebilir olması gereklidir.

Somut olayda, mahkemece “bilirkişi raporunda davacının … sayılı aracının onarımının ekonomik olmayacağı ve pert-total işlemine tabi tutulmasının uygun olacağı belirtilmişse de tarafların bu konuda bir taleplerinin olmadığı” gerekçesiyle değer kaybı zararına da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında hükmedildiği, oysa yukarıda açıklandığı üzere “gerçek zarar” ilkesi kapsamında mahkemece aracın onarımının ekonomik olup olmadığının resen değerlendirilmesi gerektiği, ancak mahkemece bu konuda bir değerlendirme yapılmadığı bu haliyle eksik inceleme ile karar verildiği anlaşıldığından tarafların istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yerleşik içtihatlara uygun olarak mahkemece makina mühendisi bilirkişiden alınacak raporla kazalı aracın markası, modeli, yaşı, km'si, kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın rayiç değerinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespiti ile buna göre kaza tarihinde hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı,

ekonomik ise hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle tazminat miktarının tespit edildiği,

yine değer kaybına ilişkin olarak da, aracın tamirinin mümkün ve/veya ekonomik olması durumunda aracın markası, modeli, yaşı, km'si kazadan önceki mevcut durumu ve hasarın boyutu, irdelenmek suretiyle, aracın kaza tarihideki serbest piyasa koşullarındaki rayiç değeri ile meydana gelen kaza sonrasında onarılması halindeki serbest piyasadaki rayiç değeri arasındaki farka göre tespit edildiği tarafların itirazlarını da karşılar şekilde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.