Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2024/74 K.2025/358

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 20.11.2013 tarihinde,davacının üzerinde yolcu olarak bulunduğu, sürücü ...’ın sevk ve idaresinde olan motosikletin, seyir halinde olduğu sırada, sürücü ...’ün sevk ve idaresindeki motosiklet ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını, kazaya karışan her iki motosikletin ZMM Sigorta poliçesinin davalı Sigorta Şirketi tarafından tanzim edildiğini belirterek, ... plakalı aracın ZMSS poliçesi kapsamında;

sürekli işgöremezlik tazminatı olarak şimdilik 10.000,-TL, geçici bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik 100,00-TL olmak üzere toplam 10.100-TL maddi tazminatın,... plakalı aracın ZMSS poliçesi kapsamında sürekli işgöremezlik tazminatı olarak şimdilik 10.000,-TL geçici bakıcı gideri tazminatı olarak şimdilik 100,-TL olmak üzere toplam şimdilik 10.100,-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, her ne kadar 5271 sayılı CMK'nın 253/19 maddesindeki; “...Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;" hükmü Anayasa Mahkemesinin 2023/43 Esas - 2023/141 Karar ve 26/07/2023 tarihli kararıyla iptal edilmişse de bu kararın 18/10/2023 tarihli Resmi Gazete'de yayınlandığı, işbu dosyada kararın verildiği tarih olan 10/10/2023 de ise anılan hükmün yürürlükte olduğu, AYM kararlarının geriye yürümezliği ilkesi de nazara alınarak bu iptal kararının eldeki dava dosyasına etkisinin olmayacağı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; istinafa konu kararda, AYM iptal kararı dikkate alınmaksızın hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, uzlaşma olması halinde dahi davalının sorumluluğunun devam ettiğini, istinafa konu kararda, davalı nezdinde sigortalı araç sürücülerinin uzlaşma gereklerini yerine getirmediklerini, bu nedenle kamu davası açılması talebi ile şikayet yoluna başvurulduğunu ancak hatalı şekilde şikayet süresi geçtiğinden bahisle ceza davası açılması talebinin reddedildiğini, kararda davalı Sigorta Şirketinin uzlaşmanın tarafı olmadığı hususunun dikkate alınmadığını,

uzlaşmanın sadece dava dışı kusurlu araç sürücüsü ile imzalandığını, istinafa konu kararda, KTK 111. maddesinin tarafların sorumluluklarını daraltan ya da ortadan kaldıran anlaşmalar yapılamaz, yapılsa dahi işbu anlaşma geçersizdir hükmü gereği yapılan geçersiz uzlaşmanın hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, uzlaşma kapsamında belirlenen edimin, davacının zararlarını karşılamadığını, uzlaşmanın da geçersiz olduğunu,

kaldı ki uzlaşmanın hukuki mahiyeti ve sonuçlarının da davacıya anlatılmadığını davacının maluliyet durumunun ve bu nedenle uğradığı zararın tespitinin ancak bir yargılama ile mümkün olabileceğini, kararda, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, HMK’nın 355. maddesi kapsamında, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının ceza soruşturmasında, araç sürücüsü ile uzlaştığından bahisle, CMK'nın 253/19 maddesi gereğince, işletenin eylemlerinden sorumlu bulunan sigorta şirketi hakkında da dava açılmayacağından davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 26/07/2023 gün, 2023/43 E. - 2023/141 K. sayılı olup, 18 Ekim 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararı ile CMK'nın 253/19. maddesinin. "Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.

Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arz etmesi halinde, 171inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir. Erteleme süresince zamanaşımı işlemez. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır.

Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır. Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır." hükmündeki.

“Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;" cümlesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan iptaline karar verilmiş ve kararda yürürlük süresi belirtilmediğinden, geçerli bir uzlaşma olduğu kabul edilmesi durumunda da Anayasa Mahkemesinin iptal kararının da değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken uzlaşma sebebiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, uyuşmazlığın çözümünde etkili deliller toplanılmadan ve değerlendirilmeden karar verilmiş olması nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülerek işin esasına girilerek, taraf delilleri toplanarak davanın esası hakkında olumlu olumsuz bir karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesi gönderilmesine, karar vermek gerekmiştir.