Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/235 K.2026/17

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

23/07/2023 tarihinde dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla kırmızı ışıkta durduğu, aracına aynı yoldan gelen davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın duramayarak arkadan çarptığı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazaya neden olan ... plakalı ticari kamyonetin şoförünün 69 yaşından büyük olması nedeniyle ticari aracı kullanma yaşının uygun olmadığı, karşı aracın hasar onarımı için ödenmiş olan tazminatın davalıdan rücuen tahsili amacıyla Ankara 3. Genel İcra Dairesi'nin 2023/258267 Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığı,

davalı tarafın başlatılan icra takibine itiraz ettiği ve icra takibinin durduğunu belirtilerek, dava konusu icra takibine yönelik itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, katıldığı yargılama oturumunda davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, kusur yönünden yapılan incelemede, davacı ...

Sigorta A.Ş. ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı ... plakalı kamyonetin olay anındaki sürücüsü davalı ...'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun eylemine uyan 47/b-52/b ile 84/a ve d maddeleri ile Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 101/b maddesini ihlalle, dava konusu trafik kazasının oluşumunda %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı özel aracın olay anındaki sürücüsü dava dışı ...'in kendisine yanan kırmızı ışıkta durmakta olduğu esnada aracına arkadan çarpılması suretiyle meydana gelen trafik kazasının oluşumunda kusursuz olduğu hususlarının rapor edildiği,

hasar yönünden yapılan incelemede ise, sigorta şirketi tarafından görevlendirilmiş eksper tarafından hazırlanmış 24/07/2023 tarih SJ/23-228 nolu zorunlu mali mesuliyet hasar sigorta eksperi raporunda hasar tazminatına ait 13 kalem malzeme ve parça ile işçilik bedelinin KDV hariç 59.378,60 TL, KDV dahil 71.253,60 TL olarak hesaplandığı ve davacı şirket tarafından 15/09/2023 ve 29/09/2023 tarihlerinde ilgili firmalara EFT ile toplam 47.123,00 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığı hususlarının rapor edildiği, davalının Ehliyetnamesinin Geçerliliğinin Tetkiki ile ilgili olarak,

dava konusu ... plakalı aracın (hususi/ticari) niteliği, UYAP Sistemi kanalıyla incelenmiş ve söz konusu aracın, "hususi" nitelikte olduğu anlaşılmakla, Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin 2/3. maddesinin (a) bendi uyarınca.

"Karayolları Taşıma Yönetmeliği kapsamında kabul edilebilecek (ticari) bir araç niteliğinin bulunmadığı" ve bu doğrultuda davalının, ilgili Yönetmeliğin 34. maddesinde hüküm altına alınan yaş sınırlamasına tâbi bulunmadığı ve neticeten davalının, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesi 3. fıkrasının (b) bendinde belirtilen "ehliyetnameye sahip bulunmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü belgesi sahibi" olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı,

Ağır Kusur Varlığının Tetkiki ile ilgili olarak ise "kusur durumunun tespiti" ile ilgili olarak mahkemece alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan incelemede de; davalı tarafından gerçekleştirilen kural ihlalinin/ihlallerinin, 2918 Sayılı KTK'nın 95. maddesi (ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesi) anlamında "ağır kusur" niteliği bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesinde ise;

"kırmızı ışıkta duran araca arkadan çarpma" şeklinde gerçekleşen eylemin, "kasta yakın bir kusur" olarak veya "hâl ve şartların yüklediği özen gösterme ve tedbir alma ödevlerine veya bir hareket tarzı emreden kurallara tam bir aldırmazlık" olarak değerlendirilmesi imkanının bulunmadığı ve bu doğrultuda davalının (her ne kadar dava konusu kazanın meydana gelmesinde %100 oranda kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakta ise de) 2918 Sayılı KTK'nın 95. maddesi (ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesi) anlamında "ağır kusur" niteliği bulunmadığı kanaatine varıldığı gerekçesiyle;

"1) Davanın REDDİNE, 2) Davacı vekili tarafından sunulan, icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3) Davalı vekili tarafından sunulan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE" karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; iş bu davaya konu olaydaki sigortalı ... plaka sayılı aracın 2005 model ... marka modelli kamyonet olduğunu, kamyonetin kullanım amacı ruhsatta ''Yük Nakli'' şeklinde belirtilmiş olup yük taşımak amacıyla kullanıldığını, aracın ruhsatında da belirtildiği üzere araçta 050181900 seri nolu takograf bulunduğunu, Takograf cihazının özellikle ticari araçlarda kullanılan bir kayıt cihazı olduğunu, Takograf cihazlarının, şehirlerarası yük veya yolcu nakliyatı yapan otobüs, kamyon ve çekicilerde kullanılır durumda bulundurulması ve kullanılması zorunlu olduğunu, açık kasa kamyon olan bu aracın niteliği,

marka modeli, kullanım amacı ve sair hususlar bir bütün olarak incelendiğinde ticari amaçla faaliyet gösterdiğini, bir aracın hususi sayılabilmesi için yalnızca ruhsat suretinde hususi yazılması yeterli olmamakla birlikte ruhsat belgesinde yük taşıma vasfının da vurgulandığını, yalnızca ruhsat belgesinde yer alan ''YÜK TAŞIMA- HUSUSİ'' ibaresinden yola çıkılarak davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 34. Maddesinde dava konusu aracın kullanımına ilişkin açıkça.

MADDE 34 – "(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin; c) 66 yaşından gün almamış olmaları... Şarttır.'' denildiğini, ilgili mevzuat hükmü Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca 31 Aralık 2023 tarihine kadar ''69 yaşından gün almamış olmak'' şeklinde değiştirildiğini, davalı sürücü ... 01/01/1954 tarihinde doğmuş olup, kaza tarihinde 69 yaşından büyük olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, kamu düzenine aykırılıklar resen gözetilerek, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından zarar görene yapılan ödemenin sigortalı davalıdan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Yerel Mahkeme tarafından davanın reddine dair verilen karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, ilk derece mahkemesi kararında da isabetli olarak belirtildiği üzere, davacıya sigortalı ve karayolunda kullanılan ticari aracın sürücüsü “Karayolu Taşıma Yönetmeliği”nin 34/c maddesindeki yaş sınırının üzerinde ise de bu hususların sürücünün ehliyetsiz olduğu sonucunu doğurmadığından ve ZMMS Genel Şartlarında da tek başına bu şart rücu sebebi olarak belirlenmediğinden, sigortanın sigortalısına rücu koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, usul ve yasaya uygun olarak verilen ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.