Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/364 K.2026/261

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde.

08.12.2021 tarihinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracın, davacıya ait olan ... plakalı araca %100 kusuruyla çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacıya ait aracın onarımının ekonomik olmayacağından araç için pert-total işlemi yapıldığını, aracın hasarsız hali ile hasarlı halinin ekonomik değerinin tespiti sonunda 101.782,00 TL müvekkili Şirket'in zarara uğradığının hesaplandığını, sürücü ...'ın kazaya %100 kusuruyla sebep olduğunu,

... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden sigorta şirketinden taraflarına yapılan teminat limitleri dahilindeki 43.000,00 TL'nin zarardan mahsubu sonucu 58.782,00 TL tutarında müvekkili Şirket'in alacağı oluştuğunu, oluşan bu zararın tazmini için davalı hakkında Ankara 11. İcra Dairesinin 2023/6592 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ancak tamamen haksız ve kötü niyetli itiraz neticesinde takibin durduğunu beyanla, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine,

takip tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilerek davanın kabul edilmesini talep ve etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kabul anlamına gelmemekle birlikte talep konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, sigortaya usule aykırı başvuru yapılarak KTK 97. Maddesi hükmünde öngörülen dava şartının yerine getirilmediğini, kazanın oluşumunda müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, ZMSS kapsamında ...

Sigorta AŞ. tarafından yaptırılan eksper raporunda hasarın 20.000 TL olarak tespit edildiğini, davacının sigorta şirketinden ödeme aldığını, davacı yanın bireysel takdirleri ile pert uygulandığını, araca pert total işlemi uygulanmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, akabinde aracın 218.218,00 TL üzerinden satıldığını, kabul etmemekle birlikte pert olsa dahi aracın rayici 272.101,00 TL olduğundan 53.883,00 TL bakiye kalacağını ve 43.000TL sigorta teminatı mahsup edildiğinde dava değerinin çok daha altında olduğunu,

davacı yanın belirtilen miktarda bir alacağının olmadığının aşikar olduğunu beyanla davanın reddine ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı şirket, takip borçlusunun davalı şirket olduğu, takibin 58.782,00-TL asıl alacak, 242,38-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 59.024,38-TL ilamsız takip olarak başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya e-tebligat yoluyla 28/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilince süresinde yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve eldeki davanın süresi içerisinde açıldığı görüldüğü, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022.E.296120 sayılı dosyasının incelenmesinde.

2023/24843 Karar sayılı ve 25/01/2023 tarihli uyuşmazlık hakem kararı kapsamında, başvurucunun davacı şirket, aleyhine başvuru yapılan tarafın ... ... Sigorta şirketi olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda KDV dahil 77.068,54 TL hasar bedeli hesaplandığı, 20.000 TL ödeme nazara alınarak bakiye hasarın 57.068,54 TL olduğu, başvurucu tarafından talebin 23.000 TL olarak ıslah edildiği gerekçeleriyle.

23.000,00 TL hasar bedelinin tahsiline dair karar verildiği, dosya kapsamında adli trafik uzmanı bilirkişi tarafından tanzim edilen 25/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda. "Davacı ...

Otomotiv Şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı ... marka özel aracın dava dışı sürücü ...; dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda tamamen kusursuz olduğu, davalı ... ... taşımacılık Şirketinin maliki ve işleteni olduğu ... plakalı ... marka servis otobüsünün dava dışı sürücüsü ...; dava konusu davacının aracındaki maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda tamamen %100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğuna ilişkin düzenlenen bilirkişi raporudur" denildiği, makine mühendisi/sigortacı bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda.

"Davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedelinin olay tarihi olan 08/12/2021 tarihi itibarıyla 169.012,87 TL olduğu, aracın onarım bedelinin aracın ikinci el piyasa değeri ile sovtaj değerinin üzerine çıkmasıyla onarımın ekonomik olmadığı ve aracın pert-total olduğu, Dava konusu aracın kaza anındaki ikinci el piyasa değerinin 320.000,00 TL, sovtaj değerinin 218.218,00 TL olmasıyla hasar miktarının 101.782,00 TL olduğu, davalıya ait aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini tanzim eden ...

Sigorta A.Ş. tarafından pol limiti olan 43.000,00 TL miktarın ödenmesiyle bakiye miktarın 58.782,00 TL, fatura tarihinden takip tarihine kadar 242,38 TL faizi ile birlikte istem gibi 59.024,38 TL olacağı"nın belirtildiği, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;08.12.2021 tarihinde, davacıya ait ... plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı araçların çarpışması ile trafik kazası meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı aracın tamamen %100 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu,

kaza tarihinde ... plakalı aracın dava dışı(ihbar olunan) sigorta şirketi nezdinde ZMSS(trafik sigortası) kapsamında sigortalı bulunduğu, poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğu, sigorta tarafından hasar bedeli için davacı yana öncelikle 20.000 TL ödeme yapıldığı akabinde davacı tarafından sigorta aleyhine tahkime başvurulması üzerine hakem kararına dayalı olarak 23.000,00 TL ödeme yapılmakla ZMSS poliçe limitinin tüketildiği,

hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda ise, davacıya ait aracın onarımının ekonomik olmayıp pert-total işlemine tabi tutulmasının uygun olduğu ve gerçek zarar ilkesine göre yapılan hesaplama uyarınca aracın ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değeri arasındaki farka göre 101.782,00 TL zarar oluştuğu, sigorta tarafından yapılan ödemenin davacının gerçek zararını karşılamadığı, ödemenin mahsubu sonucunda davacının 58.782,00 TL bakiye zararının kaldığı gerekçesiyle.

"Davanın kabulü ile. Ankara 6. Genel İcra Dairesi'nin 2023/214381 Esas (Eski Ankara 11. İcra Dairesi 2023/6592 E.) sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynı koşullarla devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; gerekçeli kararda "alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir." ifadelerine yer verildiği, olay sonrası eksper raporu alınmış, serviste yapılan işlemler ile doğan zarar likit olarak ortaya konulduğunu, kaldı ki davalı da faaliyet konusu çerçevesinde araç kiralama işiyle de iştigal ettiği için asgari bir tacirin üzerinde araç, hasar v.s hususlarla ilgili bilgi sahibi olduğunu, kaza tespit tutanağından da görüleceği üzere davalıya ait aracın tekerleğinin yerinden çıktığını, bu durumun açıkça aracın yeterli ve düzgün bir servis bakımının yapılmadığını gösterdiğini,

bu nedenle de davalıya ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ifade edildiğini, yargılama esnasında alınmış olan 20.01.2024 tarihli bilirkişi kusur raporunda da davalı tarafa ait aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edildiği, kaza tespit tutanağında ...'ın asli kusurlu olduğu somut bir şekilde ortada iken karşı tarafça kötü niyetli olarak icra takibine itiraz edildiğini, yargının iş yükünün artmasına neden olduğunu belirterek, icra inkar tazminatı yönünden kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı ...

Turizm Taşımacılık Filo Oto Kiralama Otomotiv İnşaat Emlak Gıda Tarım Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davacı tarafın dava dilekçesinde aracında oluşan zararın 101.782,00 TL olduğunu belirttiğini ve kendi firmasından herhangi bir resmiyeti olmayan kendi çalışanlarına hazırlatmış olduğu eksper raporu doğrultusunda beyanda bulunduğunu, bu eksper raporuna da dayanarak aracının pert olduğunu ileri sürdüğünü, kaza tarihinde müvekkilin sigortasından 43.000,00TL aldıklarını belirterek,

kalan tutar üzerinden Ankara 11. İcra Dairesinin 2023/6592 E. sayılı dosyasında takip başlattığını, ancak takibe karşı müvekkil tarafından ödeme emrine, borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve takibin tüm ferilerine itiraz edildiğini, öncelikle davacı tarafın yukarıda da belirtildiği üzere kendi bünyelerinde çalışanlar tarafından fahiş tutarlar yazılarak hazırlanan eksper raporu doğrultusunda aracın pert olduğunu beyan ettiğini, davacı tarafından ... ...

Sigorta Şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğunu ve aracın hasarı Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından atanan bilirkişilerce KDV dahil 77.068,54 TL hasar olduğu tespit edildiğini, bu durumda aracın perte çıkması gibi bir durum olmadığı gibi kesinleşmiş bir komisyon kararının mahkeme hükmünde olması nedeni ile sayın mahkemece bu hasar bedeli dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekirken aracın bu hasar tutarı ile pert olmayacağı açık iken,

sayın mahkeme Sigorta Tahkim Komisyon kararını yok saydığını ve davacı tarafın çalışanları tarafından hazırlanan eksper raporu doğrultusunda aracın pert olduğuna karar vererek zarar hesaplaması yaptığını, bu nedenlerle hukuka aykırı şekilde zararın olduğu açık olduğunu, (EK- Sigorta Tahkim Komisyonu Kararı) Kaldı ki pert kararı verilmesi hukuka aykırı olduğu açık olmakla birlikte, pert kararı verilse bile aracın rayiç bedeli, sovtaj hesaplaması vs.

Bilirkişi tarafından bu hesaplamalar davacı tarafın beyanıyla yapılmış olup, kuruş kuruş aynı rayiç değer hesaplanması dahi hayatın olağan akışına aykırı olup, bu nedenle bilirkişinin yanlı ve haksız bir rapor hazırladığını, ayrıca davaya konu icra takibinde faize karşı itirazlarımız da mevcut olup mahkemece faiz konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, davacı taraf icra takibinde müvekkil aleyhinde avans faizi talep etmişse de müvekkil ile davacı taraf arasında oluşan bir ticaretten kaynaklı alacak söz konusu olmayıp,

haksız fiilden kaynaklı bir alacak olduğu iddia edildiği göz önüne alındığında davacı tarafın alacaklı olduğunu kabul etmemekle birlikte uygulanması gereken faiz yasal faiz olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Taraf vekillerinin HMK.nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava, bakiye pert (hasar) bedeli istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacıya ait aracın, karıştığı trafik kazası sonucunda, pert/total kabul edildiği, davalının dava dışı zorunlu mali mesuliyet sigortacısınca yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddiası ile bakiye pert bedeli istemli eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, sigortanın davacıya ödeme yapması halinde diğer müteselsil borçluların da 6098 sayılı TBK’nın 166/1. maddesi gereği ve ödeme yapılan oranda alacaklılara karşı borçtan kurtulacağı anlaşılmakla, tahkim dosyasında hükme esas alınan miktarla tahsilde tekerrür olmamak üzere Mahkemece belirtilen meblağa hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Faiz türüne ilişkin istinaf sebeplerinin incelenmesinde, işletilecek faiz türünün tespitinde, zarara neden olan aracın trafik kaydı ve kaza tarihindeki gerçek kullanım amacının değerlendirilmesi, bu değerlendirme neticesinde aracın kullanım amacının hususi olması durumunda yasal faize, ticari olması ve avans faizi talebi bulunması halinde avans faizine hükmedilmesi gerekmektedir.

Somut olayda; aracın şirket adına kayıtlı olduğu anlaşılmakla, avans faizine hükmedilmesi yerinde bulunmuştur.

Diğer taraftan, miktarın belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden alacak miktarı likit olmadığından icra ve inkar tazminatına hükmedilmemesinde de bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.