Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/4 K.2025/1674

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 15.07.2021 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı trafik ekibinin aracıyla seyir halindeyken durumundan şüphelendiği sürücü ... isimli şahsın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyoneti emniyet şeridinde aldığını, kendi aracının çakar ve siren tertibatı açık bir şekilde ... plakalı aracın arkasında aracını konumlandırdığını,

daha sonra sürücü ...'ın önündeki kamyoneti kontrol için aracından inip ... plakalı aracın arkasına geçtiği esnada aynı istikamette sağ şeritte seyir halinde olan davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka aracı ile ekip aracının arka kısmına çarpması sonucu ... ve davacı müvekkili ...'ın yaralandıklarını, bu kaza nedeniyle müvekkilinin ağır yaralandığını ve hastaneye sevk edildiğini, söz konusu kazanın gerçekleşmesinde ...'in asli kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağından, alınan ifadelerden, bilirkişi raporundan ve yürütülen ceza soruşturmasından anlaşılacağını, müvekkilinin polis memuru olduğunu,

kazanın etkisiyle belinde kırık oluştuğunu, mesleki faaliyetini etkiler düzeyde ağır şekilde yaralandığını, bu yönde alınan ATK raporlarının dosyaya sunulduğunu, müvekkilinin yaralanmasına ve malul olmasına neden olan kazada ... Sigorta A.Ş. ve davalı Ruhsat sahibi ... ... San. Tic. A.Ş.'nin maluliyete ilişkin manevi tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, motorlu araç işleten ... ... San. Tic.

A.Ş. kusursuz sorumluluğu kapsamında meydana gelen zararının tazmin etmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle 250.000 TL manevi tazminat tutarının kaza tarihi olan 15/07/2021 tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen sorumlu olan ..., ... ... San. Tic. A.Ş. ve ... ... Sigorta A.Ş. (sigorta poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... San. Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde; hukuki mesnetten yoksun olan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, söz konusu trafik kazasında davalının ya da davalının bulunduğu aracı süren dava dışı sürücünün kusurunun da tespit edilmesi gerektiğini, davacının manevi zarara uğradığını ispatlandığının düşünülmesi halinde de araç sürücü davalılardan ...'in trafik kazasının meydana gelmesinde kusuru olmaması halinde müvekkili şirketin davacının manevi zararından sorumlu olmasının da mümkün olmayacağını, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca manevi tazminatın zenginleştirici nitelikte olmaması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde.

KTK 97.md uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, dava konusu taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi imkanı bulunmadığını, poliçe ve teminat limitinin belirtilmesi gerektiğini, kusur durumunun kesin ve net suretle tespitinin gerektiğini, manevi tazminat istemine esas alınacak maluliyet raporunun 20/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkındaki yönetmeliğine uygun alınması gerektiğini, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip bilirkişiler tarafından ZMMS Genel Şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini,

davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen manevi tazminat talebinin hakkaniyete uygun olmadığını, yine davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte manevi tazminat takdirinin Yargıtay uygulamaları esas alınarak yapılması gerektiğini, müterafık kusur durumlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini, haksız faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek, kabul anlamına gelmemekle birlikte manevi tazminat talebi miktarının hakkaniyete uygun olarak tespit edilmesine,

tazminat sorumlulukları doğacak ise, müterafik kusur araştırması yapılmasını ve hesaplanacak tutardan müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması indirimi yapılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; sigortalı araç sürücüsü/davalı ... tarafından sebebiyet verilen kazada davacının malul kaldığı, davalı ...’in kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, olay nedeniyle davacı yararına manevi tazminat ödetilmesi koşullarının oluştuğu gerekçesi ile; davanın kısmen kabulü ile 100.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 15/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sigorta şirketi yönünden dava tarihinden (20.06.2023) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu kazada ağır şekilde yaralanan müvekkilinin ömür boyu sürecek maluliyetinin oluşuğunu, bu durumun müvekkilinde büyük bir elem ve kedere neden olduğunu, hal böyle iken hükmedilen tutarın paranın satın alma gücü de dikkate alındığında çok düşük olduğunu ileri sürerek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat ödetilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından; olay tarihi olan 15/07/2021 günü saat 06:45 sıralarında, davalı sürücü ...’in sevk ve idaresindeki davalı ... …AŞ. adına kayıtlı ... plaka sayılı otomobil ile Avrupa otoyolunu (TEM) takiben Edirne yönüne doğru seyir halinde iken olay mahalli Harp Akademileri tünel girişine 200 metre kala ön ilerisinde aynı yöne doğru sağ şerit üzerinde seyir halinde olan dava dışı sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonetin sağından geçmek istediği sırada aracının ön kısımlarıyla,

yolun sağ tarafında banket alanında araç kontrol amacıyla duraklamakta olan ... plaka sayılı polis ekip aracının arka kısımlarına çarpması neticesi ekip aracının ötelenerek önünde banket alanı içerisinde durdurmuş olduğu dava dışı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araca arka kısımlarından çarptığı, kaza sırasında ekip aracı içerisinde bulunan davacı /polis memuru ...’ın dosya kapsamında yer alan 01/07/2022 tarihli rapora göre kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre %12 oranında maluliyeti oluşacak şekilde yaralandığı,

dosyada mevcut Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapora göre kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...’in %100 oranında kusurlu olduğu, dava konusu kaza nedeniyle manevi tazminat ödetilmesi koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi tarafından davacı yararına hükmedilen manevi tazminat tutarına gelince;

... Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmü uyarınca, Hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken aynı Kanun'un 51. maddesi uyarınca durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önünde tutmalıdır. Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği ... Medeni Kanunu’nun 4. maddesi hükmüdür.

Bu kapsamda manevi tazminatın miktarı belirlenirken tarafların kusur oranı, sıfatı, statüsü, sosyal ve ekonomik durumları ile eylemin işleniş biçimi ve yöntemi dikkate alınmalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre, değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenler karar gerekçesinde objektif olarak gösterilmelidir. Manevi tazminat adı altında hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek nitelikte olmalı fakat bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği unutulmamalıdır.

O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Yukarıdaki ilkeler ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu kazanın meydana geldiği yer ve zaman, davalının tam kusurlu oluşu, kazanın gerçekleşme biçimi ve sonuçları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu ile manevi tazminatın bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmediği yönündeki ilkeler dikkate alındığında, ilk derece mahkemesi tarafından hükmolunan manevi tazminat tutarının hakkaniyete uygun bir miktar olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 3531-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.