Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/158 K.2025/37

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece verilen karara karşı davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, davacı tarafça işletilen otoyoldan ücret ödemeden geçiş yapan davalı hakkında ödenmeyen geçiş ücretinin para cezasının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67. Maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, "Davanın kısmen kabulü ile davalının Ankara 8. İcra Müdürlüğü'nün 2018/3368 esas sayılı dosyasına yaptığı itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında talep edilen 7.732,60TL geçiş ücreti, 28.978,40TL gecikme cezası, 6.645,49TL işlemiş faiz, 1.196,21TL KDV bakımından yapılan yargılama sonunda;

itirazın kısmen iptali ile takibin 7.288,96TL geçiş ücreti, 28.978,40TL gecikme cezası toplamı olan 36.267,36TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte takibin devamına, takipteki işlemiş faiz ve KDV talebi bakımından itirazın kısmen iptali ile takibin 3.943,39TL işlemiş faiz ve 709,81TL KDV üzerinden (faize faiz istenemeyeceğinden) bu alacak kalemleri bakımından takipten sonra faiz işletilmesine yer olmayacak şekilde takibin devamına, takipteki asıl alacak miktarı olan 36.267,36TL üzerinden hesap edilecek %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine" dair verilen karara karşı davalı tarafından, ihlalli geçiş bildirimi yapılmadığını ya da bunun yapıldığını gösterir herhangi bir belge ibraz edilmediğini, Mahkemece ... plakalı araçların dorse olduğunun dikkate alınmadığını, bu konuda eksik araştırma yapıldığını, dosya arasındaki fotoğrafların da bu hususu doğruladığını, hükme esas alınan raporda yapılan 3.480,65 TL’lik ödemenin mahsup edilmediğini, işlemiş faiz ve KDV tutarına yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini,

reddedilen kısım bakımından kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

Gerek istinaf sebebi yapılan ve gerekse HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni nedeniyle resen dikkate alınması gereken hususların incelenmesinde;

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ihlalli geçiş için bildirim şartı olup olmadığı, ceza tesis edilen araçların bir kısmının niteliği, hesaplamada mahsup ve faiz ile KDV hesabının doğru olup olmadığı, eksik araştırma yapılıp yapılmadığı ile kötüniyet tazminatına karar verilip verilemeyeceği noktalarındadır.

Takip konusu alacağın yasal dayanağı olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesinde, geçiş ücreti ve ihlalli geçiş halinde uygulanacak cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği düzenlenmiştir.

6001 sayılı Kanun'un “Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali” başlıklı 30.maddesinin 5.fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…)”

Aynı maddenin 7.fıkrası ise, “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.” şeklindedir.

Dosya kapsamından, davalı tarafa ait araçların çeşitli tarihlerde çok sayıda ihlalli geçiş yaptığı, ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşılmış olup yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren 15 gün sonra temerrüde düştüğü, bunun için davacı tarafça takip tarihinden önce ihlali geçiş sebebiyle ihtarname göndermesine gerek bulunmadığı tespit edilmiştir. Nitekim Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 20/06/2023 tarih 2022/7984 Esas 2023/1968 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.

Davalı tarafça bir kısım aracın dorse olarak kullanıldığı iddia edilmişse de; dorsenin hangi araçla çekileceğinin açıklanmadığı, dorseler için sanal kayıt oluşturulduğunun iddia ve ispat edilemediği, sanal hesabın bağlı olduğu HGS/OGS kaydı konusunda bilgi ve belge sunulmadığı, dorse ve çekici araç bakımından mükerrer cezaya ait herhangi bir somut ihlalli geçiş göstermediği hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, dorseler bakımından mükerrer ihlalli geçiş ve ceza kaydının ispat edilemediği anlaşılmıştır.

"Ödemelerin mahsup edilmediği" konusundaki istinaf talebinin incelenmesinde, davalı taraf araçların HGS/OGS hesaplarının bulunduğunu ileri sürmüşse de mahkemece yapılan araştırmada bu şekilde bir hesap tespit edilemediği ayrıca dava dışı ... hesabından plakalardan 5 adedi için gerçekleşen ödemelerin gerek dava konusu olan ihlalli geçişlerin tarihleri ve miktarları ile uyumluluk göstermemeleri gerek ödemelerin hangi alacak için olduğunun belirtilmemesi ve gerekse de davalı tarafça bu hususları ispata yarar herhangi bir belge ya da bilgi sunulmaması karşısında alacak hesabı yapılırken mahsup kısmına yazılmamasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dosyada mevcut bilirkişi raporunun, ihlalli geçiş yapan araçların plaka ve sair bilgilerini içeren görüntülü belgeler ve banka provizyon bilgileri esas alınarak hazırlandığı, asıl alacak, faiz ve KDV hesaplamalarının usul ve yasaya uygun olduğu, ayrıca bilirkişi raporunun hukuki denetime elverişli ve yeterli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının itirazının iptaline karar verilmesi yerindedir.

Bunların yanında davacı tarafın kısmen kabul edilen isteğine göre, reddedilen alacak bakımından kötüniyetli icra takibi yapıldığı kanıtlanamamış olup kötüniyet tazminatı isteğinin reddinde hata görülmemiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli, denetime ve somut olayın özelliklerine uygun olması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HARÇ

2.795,28-TL · 619,36-TL · 2.175,92 -TL