Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/2556 K.2024/1717

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dışı ...lehine düzenlediği çek hakkında alacaklının zayi davası açması nedeniyle ödeme yasağı konulduğunu, ancak vadesi geldiğinde banka hesabında yeterli paranın mevcut olduğunu buna rağmen hamile ödeme yapılamadığı için hamilin müvekkili aleyhine icra takibi yaptığını, müvekkilinin bu takibin yapılmasından sorumlu olmadığını belirtmiş çek bedeli dışındaki ferilerden borçlu olmadıklarının tespitini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin yetkili hamil olup çekin karşılığının zamanında hesapta olup olmadığını bilme imkanının olmadığını çek bedeli ödenmeyince takibe geçtiklerini, borçluların takip sonrası ödeme de yapmadığını belirtip davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "Davacının da kabulü olduğu üzere davacı takibe konu senetten borçludur. Yine banka kayıtlarına göre vade tarihinde çek bedeli ödenecek durumdadır. Ancak dava dışı borçlunun aldırdığı tedbir kararı nedeniyle borç ödenemediğinden icra takibine geçilmiş olup davacının bunda kusuru yoktur. Fakat davacının da kabulü ve dosya içeriğinden anlaşıldığına göre davacı kabul ettiği asıl borç olan 48.000 TL'yi dahi icra dosyasına ödememiştir.

Bu halde davacı her ne kadar takibe geçilmesinde kusur atfedilecek durumda değilse de ödeme emri ile beraber takipten haberdar olmuş ancak kabul ettiği borcu ödememiştir. Bu halde asıl borca karşılık gelen masraf, vekalet ücreti vs masraflardan sorumlu olacaktır.

Ancak, çek tazminatı kambiyo senedinin gününde ödenmeyip takip yapılmak zorunda bırakılması nedeniyle öngörülmüş bir maktu ceza olduğundan bu tazminattan ancak çekin icra takibi yoluyla tahsil edilmesine neden olan kişi sorumlu olmalıdır. Yukarıda belirtildiği üzere davacı çekin icra yoluyla tahsil edilmeye çalışılmasında kusurlu değildir.

Bu sebeple davacının çek tazminatı ve buna denk gelen masraflardan sorumlu olmadığına kanaat getirilerek bu kısım yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; davacının takipte herhangi bir kötü niyeti olmadığından kötü niyet tazminatının reddi gerektiği ve davanın açılmasına davalı sebep olmadığından yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kısmen kabul kararının yanlış olduğunu, müvekkilinin takibin asıl alacağı 48.000,00-TL hariç diğer masraf, harç ve faizden (14.128,86-TL) sorumlu olmadığını, müvekkilinin banka hesabında çekin vade gününün çek bedeli kadar para bulunduğunu, buna ilişkin kayıtların banka tarafından da mahkemeye gönderildiğini, müvekkili tarafından kira borcuna istinaden .... dava konusu çekin verildiğini, lakin ... tarafından çek ile ilgili Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasından çekin zayii davası açıldığını, bu nedenle çekle ilgili ödemeden men kararı alındığını, müvekkilinin bu davadan ve çek ile ilgili ödemeden men kararından haberinin doğal olarak bulunmadığını, bundan haberdar olmasının da beklenemeyeceğini, müvekkilinden beklenen sorumluluğun çekin ödeme gününde ilgili banka hesabında çek bedeli kadar paranın bulunup bulunmaması olduğunu, müvekkilinin vade tarihinde hesabında çek bedelini karşılayacak parasının olması ve çek zayii davasından haberdar olmaması nedeni ile açılan icra takibine ait faiz, masraflar ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasının düşünülemeyeceğini,

müvekkilinin işbu takibin açılmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin sorumlu tutulmaması gereken miktar olan 14.128,86-TL ile ilgili hazırlanan ... tarihli bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, mahkemenin kısmen kabul kararını bu hatalı rapora dayanarak verdiğini, bilirkişi raporuna ilişkin itirazlarını mahkemeye sunmalarına rağmen mahkemece ek bilirkişi raporu istendiğini, bilirkişi raporuna sundukları beyanlarda da dile getirdikleri üzere raporun çek tazminatı olan 4.800,00-TL ve buna ilişkin fer'iler üzerinden düzenlendiğini, bilirkişinin burada esaslı hataya düştüğünü,

raporda fer'ilere ilişkin hesaplamanın asıl alacak 48.000,00-TL üzerinde yapılması gerektiğini, müvekkilinin çek tazminatı ve buna ilişkin fer'iler hariç icra takibine ait diğer masraf, faiz ve vekalet ücretlerinden de sorumlu olmadığını, kendileri tarafından açılan menfi tespit davasının nedeninin icra müdürlüğü tarafından müvekkilinden tahsil edilen 48.000,00-TL'nin fer'isi olan 14.128,86-TL olduğunu, bilirkişi raporunda dava değerini oluşturan bu bedelle alakalı herhangi bir beyanda bulunmadığını, sadece çek tazminatı ve buna ilişkin fer'ileri hesapladığını, hazırlanan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu,

ödemeden men kararı olan ve vadesinde hesapta para bulunan bir çek için çeki elinde bulunduranın müracaat hakkının doğmayacağını, davalının bu durumda yapması gerekenin TTK.'nın 763. maddesi gereğince çeki, ödemeden men kararını veren mahkemeye sunması ve anılan mahkemede takip edilecek yargılama prosedürüne göre alacağına kavuşması olduğunu, lakin davalının çek zayiine ilişkin dava dosyasına başvurmak yerine icra takibi başlattığını, bu durumun davalının kötü niyetini ortaya koyduğunu, bu nedenle kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, Menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı tarafından icra takibine konu çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunduğunu, bu nedenle çek bedeli dışındaki takibin tüm ferileri olan; çek tazminatı, vekalet ücreti ve faizler yönünden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alacaklı davalı tarafından, davacı ve dava dışı ... aleyhine çeke istinaden 22/12/2020 tarihinde kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Takibe konu çekte davacının keşideci olduğu, çekin tanzim tarihinin ... tarihi olduğu, yasal süresi içinde 02/12/2020 tarihinde bankaya ibraz edildiği, mahkeme kararına istinaden çek üzerinde herhangi bir işlem yapılmadan iade edildiği belirtilmiştir.

İlk derece Mahkemesince; dava dışı... yazılan müzekkere cevabında davacının çekin ibraz tarihi 01/12/2020 tarihi itibariyle hesap bakiyesinin mevcut olduğu, mahkeme kararına istinaden çek bedelinin ödenmediği, bu nedenle davacının bir kusurunun bulunmadığı belirlenmiş; ancak davacının kabulünde olan asıl borç miktarı 48.000,00-TL'yi ödeme emri ile beraber takipten haberdar olmasına rağmen icra dosyasına ödememesi sebebiyle asıl borca karşılık gelen masraf, vekalet ücreti vs masraflardan sorumlu olduğuna karar verilmişse de; davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığının belirtildiği,

buna rağmen İlk derece mahkemesince ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldıysa hangi tarihte ve kim tarafından ödeme yapıldığı hususları araştırılmadan ödeme yapılmadığından bahisle eksik inceleme ile karar tesis edilmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; İlk derece mahkemesince yapılacak iş; davacının icra dosyasına yaptığı ödeme var ise tereddüte mahal verilmeksizin belirlenerek, akabinde bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuç itibariyle karar vermekten ibarettir. Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

27/12/2024 ...