Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/559 K.2023/1177

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatıldığı söz konusu takibin usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı şirket ile 01/04/2022 tarihinde otel içerisinde Hamam İşletmesi Kiralama Sözleşmesi imzaladığı kira bedeli yıllık 170.000 TL olan ve ödeme tarihi 30/05/2022 tarih 56.000 TL, 30/06/2022 tarih 56.000 TL 30/07/2022 tarih 58.000 TL olarak yer aldığı,

icra dosyasına konu senetler dikkate alındığından vade tarihleri sözleşme ile uyuşacak şekilde 3 adet olduğu tarihlerinin 30/05/2022, 30/06/2022, 30/07/2022 şeklinde olduğu ve kira ödemeleri ile örtüştüğü, ayrıca 1.000 Euroluk senedin üzerinde de teminat senedi ifadesi yer aldığı, senet dikkate alındığında tanzim tarihi ve düzenleme yeri dikkate alındığında farklı bir kalemle yazıldığı,

davacı ile davalı şirket arasında kira ilişkisinden başka hiçbir ilişki bulunmadığı kira sözleşmesine ilişkin senetlerin alınabileceği kanaatinde olduklarını, davacı aleyhine Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı D.İş kararı ile ihtiyati haciz kararı alındığı davacının tüm banka hesapları ve mal varlığı üzerine haciz konulduğu davacının hiçbir işlem yapamamakta olması nedeniyle haksız kararın kaldırılmasını talep ettiklerini belirterek Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası nedeni ile borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... davacı kira sözleşmesi nedeni ile verilen bonolar nedeni ile menfi tespit istemiyle dava açmıştır. Dava konusu senet kambiyo senedi niteliğinde olup, bono, belli bir borç ikrarını içermesi gerektiğinden bononun belli bir sebeple düzenlendiğini ve düzenlenme sebebinin gerçekleşmediğini veya bonoda yazılı borcun ödendiğini yasal delillerle ispat etme külfeti keşideci olan davacı taraftadır.

Davacı davaya konu bonoları davalıya kira sözleşmesi gereğince verdiklerini ileri sürmektedir. Bu iddia ve savunmalar kapsamında değerlendirme yapıldığında. Davacı taraf davasını kira ilişkisinin varlığı savına dayandırdığına göre HMK'nun ispata ilişkin kuralları çerçevesinde davacı davasına dayanak yaptığı kira sözleşmesi ile ilgili hususları ispat külfeti altındadır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun sulh hukuk mahkemelerinin görevini düzenleyen 4. maddesinin 1/a bendi gereğince kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar sulh hukuk mahkemesinin görevine girmektedir.

Buna göre eldeki davada davacının savını, yani taraflar arasında kira ilişkisi bulunduğu yönündeki iddiasını sulh hukuk mahkemesinde ispatlaması gerekir. Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi olduğundan dava dilekçesinin görev yönünden reddine mahkememizin görevsizliğine kararı verilmesi gerekmiştir.

Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderine o mahkemece bakılacağından, bu konuda karar vermek görevli mahkemeye bırakılmıştır. Görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise; talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderini ödemeye mahkum edileceğinden ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin söz konusu şirket ile 01/04/2022 tarihinde otel içerisinde hamam işletmesi kira sözleşmesi imzaladığını ve davalı şirkete kira bedellerinin ödeneceği tarihlerin ayrı ayrı yazıldığını, vade tarihleri ile uyumlu olacak şekilde icra takibine konu senetlerin düzenlendiğini, bunların kira ödemeleri ile örtüştüğünü, 1.000 EURO'luk senedin üzerinde de teminat senedi ifadesinin yer aldığını, müvekkili ile davalı şirket arasında kira ilişkisinden başka hiçbir ilişki bulunmadığını, müvekkili aleyhine Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve müvekkilinin hiçbir işlem yapamaz duruma düşürüldüğünü, davalının tahsil etmiş olduğu bedelleri tekrar icra kanaylı ile tahsil etmeye çalıştığını, sunmuş oldukları deliller dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında res'en gözetilmesi gerekir.

Somut olayda, davacı taraf borçlu olmadığının tespitini talep ettiği bonoların davalı ile arasındaki kira sözleşmesi gereği kira bedelleri ve bu kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini iddia etmiş olup, bu iddiasına dayanak yazılı bir belge sunmadığı, sunulan kira sözleşmesinde kira bedelleri için bono düzenleneceği belirtilmemiş olup söz konusu takibe dayanak bonoların vade tarihlerinin kira bedellerinin ödeneceği tarihlerle uyumlu olmasına rağmen kira bedellerinin Türk Lirası olarak belirlendiği ancak bonoların EURO olarak düzenlendiği ve miktarlarının birbirleri ile uyumlu olduğuna ilişkin bir belgenin sunulmadığı,

davalının da cevap dilekçesi vermediği, bu nedenle bu iddiaları reddetmiş sayılacağı, netice itibariyle bu yönde bir kabulü bulunmadığı halde 6102 Sayılı TTK nın 4. maddesi uyarınca kambiyo senetleri TTK'da düzenlendiği ve uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gözetilmeksizin İlk Derece Mahkemesince davacının iddiasına göre bononun kira ilişkisi nedeniyle düzenlenmesi iddiasının sulh hukuk mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği bu nedenle Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu yanılgılı değerlendirmesi ile görevsizlik kararı verilmesi hatalı olmuş olup,

davacı vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun resen nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

....