Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1768 K.2024/1474

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ İSTEYENİN (ALACAKLI) İDDİALARININ ÖZETİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkili şirketin otellere, kafelere ve restoranlara vb.toptan gıda ve ihtiyaç maddesi temin ettiğini, karşı tarafın işletmiş olduğu işletmeye bir kısım gıda maddesi sattığını, buna ilişkin faturalar düzenlendiğini ve karşı tarafın müvekkili şirkete toplamda 2.602.826,53 TL borcu bulunduğunu, karşı tarafın müvekkili şirkete 2024 yılı Ocak ayından beri toptan mal satışı yaptığını, ancak ödeme alımı noktasında sorunlar yaşadığını, borçlu şirketin borcuna oranla cüzi bir ödeme yaptığını, ancak halen 2.602.826,53 TL borçlu olduğunu,

çevreden alınan duyuma göre borçlu şirketin, başkaca şirketlere de yüklü miktarda borçlu olup müvekkilinin alacağının risk altında olduğunu, davalı şirkete teslim edilen mallara ilişkin e fatura düzenlenmiş olduğunu, imzalı sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini, süresinde itirazda bulunulmadığını, borcun varlığının açık olduğunu, müvekkil şirketin daha fazla zarara uğramaması adına borçlunun borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının uygun bir teminat karşılığında ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "... Talep edilen 2.602.826,53-TL miktarlı borcun muaccel olmasına rağmen ödenmediği ve rehin ile de temin edilmemiş bulunduğu anlaşılmakla, ihtiyati haciz talebi İİK’nın 257. maddesine uygun olmakla, borçlunun kendisine ait menkul ve gayrimenkulleri ile 3.kişilerdeki hak ve alacaklarının borca ve ferilerine yetecek kadarına ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz talebinin %20'ine isabet eden 520.565,30-TL nakdi teminatın mahkeme veznesine yatırılması veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu getirilmesi halinde Antalya İcra Müdürlüğünce ihtiyati haciz kararının yerine getirilmesine" karar verilmiştir.

KARŞI TARAFIN İTİRAZLARININ ÖZETİ

Karşı taraf vekili; "...Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, somut olayda, ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartları gerçekleşmediğini, İİK'nun 257 maddesi 1. Fıkrası uyarınca muaccel alacaklar için ihtiyati haciz istenmesinin mümkün olduğunu, ancak muaccel olmuş, vadesi gelmiş bir alacağın söz konusu olmadığını, mutabakat olarak sunulan belgenin tek taraflı olarak her zaman düzenlenmesinin mümkün olduğunu, belgedeki imzanın kimin tarafından atıldığının ve şirketi temsile yetkili olup olmadığının belli olmadığını,

ihtiyati haciz talebine dayanak gösterilen tek taraflı olarak düzenlenmiş faturaların hiçbirisinin vadesinin gelmediğini, ihtiyati haciz istemi konusunda talep tarihindeki hukuki durum ve deliller gözetilerek bir karar verilmesi gerektiğini, yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediğini, taraflar arasında düzenlenmiş imzalı bir cari hesap ya da faturaların vade tarihinden önce ödeneceğine dair herhangi bir ödeme mutabakatının bulunmadığını, cari hesap adı altında sunulan kayıt ise tek taraflı düzenlenmiş olup müvekkilin kabulü veya imzasının söz konusu olmadığını,

muaccel bir alacak olmadığından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: Mahkemece "...Alacaklı vekili tarafından sunulan faturaların teslim edildiğine dair fatura altında imzalandığı mal ve hizmetin teslim edildiğine dair yaklaşık ispat şartının sağlandığı, söz konusu itirazın İİK.'nın 265. maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmadığı da açıktır. İhtiyati hacze itiraza konu edilen hususlar ancak borçlu tarafça açılacak esasa ilişkin davada ileri sürülebilecektir. Açıklanan gerekçelerle; ihtiyati hacze itirazın reddine karar vermek gerekmiş, buna ilişkin aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir. Mahkememizin 05/06/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine, " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı karşı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı verilmesinin şartlarının gerçekleşmediğini, yaklaşık ispat şartlarının gerçekleşmediğini, taraflar arasında herhangi bir mutabakat metni bulunmadığını, cari hesap adı altında sunulan her zaman düzenlenmesi mümkün kayıtlar tek taraflı hazırlanmış olup müvekkilin imzası da bulunmadığını, faturanın her zaman tek taraflı düzenlenebileceğini, taraflar arasında düzenlenmiş imzalı ve geçerli bir mutabakat, cari hesap bulunmadığını, cari hesap adı altında sunulan kayıt ise tek taraflı düzenlenmiş olduğunu, müvekkilinin kabulü veya imzası söz konusu olmadığını,

bu tek taraflı kayıtlarda dahi müvekkilin vadesi gelen alacaklarına dair ödemeler yaptığının göründüğünü, yerel mahkeme kararında muaccel alacak için ihtiyati haciz kararı verildiği belirtilmişse de; sadece ihtiyati haciz için muacceliyet şartının yeterli olmadığını, müvekkil şirketin ikametgahı mevcut, ticari itibarı, kurumsal güvenilirliği yüksek olup, kaçması ya da alacaklılardan mal kaçırması gibi bir ihtimalin olmadığını, müvekkili şirketin mal kaçırma anlamına gelebilecek hiçbir eylem ve işleminin hiçbir zaman olmadığını, ihtiyati haciz talep eden tarafından alacağın varlığına dair yaklaşık ispat için kanıt sunulmadığını,

tüm bu nedenlerle, istinaf incelemesi sonucu ilk derece mahkemesinin 05.06.2024 tarihli ihtiyati haciz kararının ve 09.07.2024 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddi kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin ihtiyati haciz talep eden yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, fatura ve cari hesaba dayalı bakiye alacak yönünden İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İstinafa konu talep ise, mahkemece verilen ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati tedbir HMK.389 ve devamı maddelerinde, ihtiyati haciz İİK.257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. İhtiyati haciz talebi yalnız para ( ve teminat) alacakları hakkındaki davalarda (veya icra takiplerinde) söz konusu olduğu halde, ihtiyati tedbir talebi ise kural olarak paradan başka şeyler ( haklar, taşınır ve taşınmaz mallar) hakkındaki davalarda hukuki koruma olarak istenebilir.

HMK.nun 389.maddesinde: meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.

2004 Sayılı İİK'nun 257.maddesinin 1.fıkrası uyarınca "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İİK'nun 258.maddesinin 1.fıkrası uyarınca ".... alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur..."Bu hükme göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat yeterli olup, kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

Talep eden vekili, alacağın dayanağı olarak borçlu tarafından tebliğ alındığı yönünde imzalı faturaları ile cari hesap ekstrelerini ibraz etmiştir. Faturalar tek başına malın teslim edildiğinin kabulü için yeterli değildir. Malların teslim edildiğine ilişkin imzalı irsaliyelerin de bulunması gerekir. Faturaların tebliğ alındığına yönelik imzalı olması onları sevk irsaliyesi haline dönüştürmez.

Buna göre söz konusu faturalara konu malların davalı şirkete ya da davalı şirket çalışanlarına teslim edildiğine dair bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, dolayısıyla ihtiyati haciz talep dilekçesi ekinde sunulan imzalı faturaların ve hesap ekstresinini yaklaşık ispat kuralı uyarınca alacağın varlığını kanaat getirecek yeterlilikte olmadığı, talep tarihi itibariyle ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince talebin kabulüne dair kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, istinaf edenin itirazının kabul edilerek, ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerektiği kanaatine varılarak,

aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...