Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/2030 K.2024/1841

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili, müvekkilinin karşı taraftan ... vade tarihli 420.000 TL bedelli çekten dolayı alacaklı olduğunu, normal icra takibi halinde borçluların mallarını kaçırması ve takibin sonuçsuz kalma tehlikesinin olduğunu belirterek, alacaklarına yeter miktarda borçlunun menkul, gayrimenkul ve 3. Şahıslardaki alacakları üzerine uygun görülecek teminat mukabilinde duruşma yapılmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece "... talep eden çeke istinaden ihtiyati haciz talep etmiştir. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1. maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir.

İİK'nın 258/1. maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış, bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması yeterli kabul edilmiştir.

Talep eden ihtiyati haciz talebinde çeke dayanmakta olup, talep eden ciro silsilesi içerisinde yer almamaktadır. Çekin talep eden tarafından bankaya ibraz edildiğine ilişkin bir kayıt olmadığı gibi çekin karşılıksız çıkmasından sonra da talep eden lehine bir ciro (alacağın temliki hükmünde olsa dahi) da bulunmamaktadır. Bu durumda, talep eden dayanak çek bakımından yetkili hamil sıfatını haiz bulunmamaktadır.

Buna göre ihtiyati haciz talep edenin yetkili hamil olmaması karşısında koşulları oluşmayan ihtiyati haciz talebinin reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı, talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin ciro ve cironun türlerini yanlış yorumladığını, müvekkilinin banka kredi borçlusundan kredi borcuna ilişkin olmak üzere takibe konu çeki temlik cirosu ile aldığını, ... Ltd. Şti. müvekkilinin banka emrine çekin ödenmesi için çeki temlik cirosu ile müvekkili bankaya devrettiğini, temlik cirosunun cironun temlik, teşhis ve teminat işlevlerinin her üçünü de ihtiva ettiğini, temlik cirosunun beyaz veya ciro şeklinde yapıldığını, müvekkili bankanın çekin arka yüzünde cirosunun olmadığına ilişkin mahkeme gerekçesinin doğru olmadığını, ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 790. maddesinde; "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılacağı ..." öngörülmüştür. Yine tedavülü sona erip ibraz edilen ve muhtelif cirolar görmüş senetlerde cirantalar atlanmak suretiyle müracaat borçlularına başvurularak senet bedelinin tahsili ile ona iadesi mümkündür. Bu halde senet üzerinde ayrıca yeniden geriye dönüş ciro imzasının bulunması gerekmez. Ciro silsilesi içinde imzası olan ve senedi elinde bulunduran müracaat borçlusu yetkili hamil sayılır.

Öte yandan Hukuk Genel Kurulu'nun 24/04/1996 tarih ve ... - ... Esas, ... Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere hamiline yazılı çeklerde takip alacaklısının ciro silsilesi içerisinde yer almaması halinde ve bankaya ibraz için ciro edeninde son hamil olduğunun belirlenmesi halinde takip alacaklısının yetkili hamil olabilmesi için ibraz süresinin geçmesinden sonra adı geçene (temlik hükmünde de olsa) bir cironun varlığı zorunludur.

Somut uyuşmazlıkta takip dayanağı çekte ilk ciro lehdara ait olup, ihtiyati haciz talep eden ... Bankası Anonim Şirketi'nin ciro silsilesi içerisinde yer aldığı ve çekin süresinde takasta bankaya ibraz edildiği, dolayısıyla alacaklının kendisinin cirosundan önceki cirantalara başvurmakta yetkili hamil olduğu anlaşıldığından talep eden vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...