Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/425 K.2025/535

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının sürücüsü ve maliki olduğu ...plakalı araca, maliki ve sürücüsü ... olan... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada karşı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, karşı aracın davalı ... Şirketi tarafından sigortalandığını, davacının aracında kaza nedeniyle oluşan hasara ilişkin 24.681,34 TL'lik fatura düzenlendiğini, davalı sigorta şirketine değer kaybı için başvuruda bulunulduğunu, ancak herhangi bir ödemede bulunulmadığını, yine arabulucuya başvurulduğunu, bu süreçte de anlaşma sağlanamadığını beyanla araçta oluşan değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kaza yapan ...plakalı aracın kaza anında davalı şirket nezdinde bir poliçesi bulunmadığını, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususları kabul etmediklerini, davacı tarafından deliller ve kaza tespit tutanağının kendilerine tebliğ edilmediğini, davacı vekiline 1.200,63 TL ödeme yapıldığını fakat bu ödemenin de sehven yapıldığını, araçta meydana gelen değer kaybının aracın yaşı, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, kilometresi gibi hususlar göz önünde bulundurularak hesaplama yapılması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Trafik kazası tespit tutanağı, bilirkişi raporu, sigorta eksperi bilirkişi raporu, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacının asli ve tam kusurlu olması, davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusursuz olması nedeniyle davalı sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde davalı tarafın şerit takip kurallarına uymaması ve aşırı hızlı olmasının sebep olduğunu, dosya kapsamındaki bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeksizin ve itirazları dikkate alınmaksızın son alınan rapora öncelik verilmek suretiyle davanın reddedilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, kazanın oluşumunda tarafların %50-%50 kusurlu kabul edilmesinin izahtan vareste olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazası sebebiyle hasarlı araçta oluşan değer kaybı tazminat istemine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacının sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araca, maliki ve sürücüsü ...olan... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, kaza nedeniyle davacının aracında yapılan tamiratlara ilişkin 24.681,34 TL'lik fatura düzenlenmiş, davacı araçta olan değer kaybının karşı aracın sigortalısı olan davalıdan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Sigorta sözleşmelerinde, sigorta ettirenin borcu sigorta primini ödemek, sigortacının borcu da rizikonun gerçekleşmesi halinde tazminat ödemektir. 6102 sayılı TTK'nın 1424 ve devamı maddeleri birlikte incelendiğinde, sigorta şirketinin kendileri tarafından imzalanmış bulunan poliçenin bir örneğini sigortalıya ulaştırmak ve özellikle primi veya ilk taksiti de poliçenin teslimi karşılığı tahsil etmekle yükümlüdür.

Sigorta hukukunda kural olarak, sigorta sözleşmesinin akdedilmiş olması, sigortacının sorumluluğunun başlamış olmasını gerektirmez. Sigorta sözleşmesi uyarınca sigortacının sorumluluğunun başlayabilmesi için, 6102 Sayılı TTK'nın 1410, 1421, 1430 ve 1431. maddeleri (6762 sayılı TTK'nın 1282 ve 1295. maddeleri) hükümleri uyarınca kazadan önce primin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması gerekmektedir. TTK'nın 1295. maddesi emredici nitelikte bir düzenlemedir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/5617 Esas- 2020/3230 Karar sayılı kararı).

Somut olaya gelince; ... günü saat .... sıralarında davacı sürücü... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı otomobil ile ... Sokak üzerinde ...önünde yolun sağında park halinde iken... Sokağa gitmek için sola manevra ile dönüşe geçtiğinde idaresindeki otomobilin sol orta yan kısımlarına, ... Sokak üzerinde ...istikametine doğru seyir halinde olan dava dışı sürücü ... sevk idaresindeki... plaka sayılı otomobilin ön kısımları ile karşı yol bölümü üzerinde çarpması sonucu dava konusu kaza meydana gelmiştir.

Dosya içerisindeki kaza tespit tutanağından, kazanın .... günü, saat .... 'da meydana geldiği, sigorta poliçesinden ise davalı ZMMS sigortacısı tarafından düzenlenen poliçenin .... günü, saat .... 'de düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı sigortacının düzenlemiş olduğu ZMMS poliçesinin kaza tespit tutanağına göre dava konusu kazadan sonra düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun başlayabilmesi için kazadan önce sigorta priminin tamamının veya ilk taksitinin ödenmiş olması koşulu bulunduğundan öncelikle mahkemece bu husus araştırıldıktan sonra davanın esası hakkında bir karar verilmelidir.

Eğer davalı sigorta şirketinin düzenlediği sigorta poliçesi kazadan sonra düzenlenmiş ve poliçe priminin tamamı veya ilk taksiti kazadan sonra ödenmiş ise bu durumda davalı yönünden pasif husumet ehliyeti oluşmayacağından mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece poliçe priminin ilk taksitinin veya tamamının kazadan önce ödenip ödenmediği araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususta araştırma yapılmadan davanın esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir. O halde ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 355. maddesi gereğince re'sen kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

Kabule göre ise, kaza tespit tutanağında kazanın oluşumunda ...plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün KTK 84. maddesi kod-6 sola doğru manevrasını kontrolsüz yapmak kuralını ihlal ettiğinden asli kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...nin 51/2-g hız sınırını aşmak kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunun belirtildiği, mahkemece yargılama aşamasında trafik bilirkişi ... dan alınan kusur raporunda sürücü ... ün asli kusurlu olduğu, sürücü ... nin sürücülerin hızlarını yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğu kuralını ihlal ettiğinden bahsedildiği,

davacı vekilinin kusur raporuna itiraz etmesi üzerine mahkemece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan .... tarihli kusur raporunda sürücü ...'ün %100 kusurlu olduğu, sürücü ...nin ise kusursuz olduğunun belirtildiği,

mahkemece dosya içerisindeki kusur raporları arasında çelişki giderilmeden davanın reddine karar verildiğinin anlaşılmasına göre dosya içerisindeki trafikçi bilirkişi tarafından düzenlenen .... tarihli kusur raporu ile Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen ,.... tarihli kusur raporu arasındaki çelişkinin İTÜ Trafik Kürsüsü veya Karayolları Fen Heyetinden oluşturulacak üç kişilik bir bilirkişi kurulundan taraf ve istinaf denetimine açık ve raporlar arasındaki çelişkinin tartışıldığı yeni bir kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, kusur oranları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; mahkemece davalıya pasif husumet ehliyeti düşüp düşmediğinin araştırılması ve dosya içerisindeki kusur raporlarının arasındaki çelişkinin giderilmesi için istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 355 ve 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

...