Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/556 K.2025/676

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde, davacı nezdinde birleşik kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olan dava dışı...

A.Ş.'ye ait ve dava dışı sürücü ... idaresindeki ...plaka sayılı otobüs ile davalı...'a ait dava dışı sürücüsü ... yönetimindeki... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında davacı nezdinde sigortalı otobüsün hasarlandığı ve araçtaki hasardan dolayı davacı tarafından sigortalıya 35.840,69 TL maddi tazminat ödemesi gerçekleştirildiği, müvekkili şirketin zarar sorumlularına rücu hakkı bulunduğu, karşı araç sürücüsünün kusuru sonucu kazanın meydana geldiği, davalı ...ın karşı aracın kayıt maliki ve işleteni olması hasebiyle trafik kazası sonucu oluşan bu zarardan sorumlu olduğu,

diğer davalı...n ise aracın daha önceki kayıt maliki olduğu, 22/01/2019 tarihinde aracı davalı ...a sattığı, satış öncesi aracın dava dışı ...

A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğu ve satışın belirtilen sigorta şirketine bildirilmediği, KTK 94 maddesi gereği eski araç sahibinin sigorta poliçesinden kaynaklı olarak sorumluluğunun devam edeceğini beyanla dava dışı sigortalıya tediye edilen 35.840,69 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ...vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasının .... tarihinde meydana geldiği, araç sürücüsünün ...olduğu, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın .... tarihinde Isparta 1. Noterliğinin ... yevmiye numaralı işlemi ile diğer davalı ...'a satıldığı, müvekkilinin kazaya karışan aracın sürücüsü veya işleteni olmadığı, bu meydanda müvekkiline husumette düşmeyeceği, kusurun ve zararın usulünce ispatı gerektiği, davanın...A.Ş.'ye ihbarını istemiştir. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı, kusur ve tazminat bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; uyuşmazlık konusu kazanın vukunda davalı yanın asli kusurlu olduğu, trafik kazası sonucu davacıya ait araçta oluşan hasar tutarının 71.840,69 TL hesaplandığı, karşı aracın trafik sigortacısı tarafından davacıya 36.000,00 TL ödeme yapıldığı,

kaza tarihi itibariyle aracın kayıt malikinin davalı ...olduğu ve işleten olarak bu zarardan sorumlu tutulması gerektiği, öte yandan davalı ...'e KTK 94. maddesine dayalı olarak dava yöneltilmiş ise de adı geçen davalının sattığı araca ilişkin sorumluluğu devam edecek olsa dahi bunun ZMMS poliçe limitiyle sınırlı olacağı, karşı aracın trafik sigortacısı tarafından poliçe bedelinin tamamen ödendiğinin sabit olduğu ve davalı ...in sorumluluğunun kalmadığı gerekçesiyle davalı ...e yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine,

diğer davalı...bakımından davanın kabulü ile 35.840,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle bu davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan araştırma sonucu kazaya karışan karşı aracın 22/01/2019 tarihinde davalı... tarafından diğer davalı ...a satıldığının tespit edildiğini, eski malik davalı ... tarafından yaptırılan trafik sigortası kapsamında aracın...A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, KTK 94. maddesi gereği davalı ...'in sigorta poliçesinin tarafı olması hasebiyle sorumluluğunun devam ettiğinin kabulü gerektiğini, karşı araç sürücüsünün olayda tam kusurlu olduğunu, trafik kazası sonucu sigortalı araçta oluşan hasar nedeniyle sigortalıya ödeme yapıldığını,

böylece sigortalıya halef olunduğu ve zarar sorumlularına rücu şartlarının oluştuğunu, davalı...yönünden de davanın kabulü gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı...vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; satışın gerçek bir satış olduğu, resmi prosedüre uygun yapıldığı, araç üzerinde müvekkilinin fiili hakimiyetinin kalmadığı, işleten sıfatının sona erdiği ve satış işleminden sonraki bir tarihte meydana gelen trafik kazası sonucu oluşan zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, yeni malike husumet yöneltilebileceği, süresi içerisinde sigortanın iptal ettirildiği, müvekkili yönünden verilen ret kararının doğru olduğunu beyanla istinaf taleplerinin reddini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, kasko sigorta sözleşmesine ve halefiyete dayanılarak tazminat alacağının rücuen tahsili isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi gereğince sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, halefiyet ilkesi gereği ödediği tazminatı zarar verenlere rücu hakkına sahiptir.

Davacı vekili, davalıların işleten ve trafik sigorta poliçesinde sigortalı olduğu araç ile davacı nezdinde kasko sigortalı ait araç arasında meydana gelen trafik kazası sonucu sigortalı aracın hasarlandığını, bu kazadan sebep oluşan hasar bedelinin davacı tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğini, yapılan tediye kadar sigortalıya halef olunduğu belirterek hasar bedeli olarak ödenen meblağın zarar sorumluları olan davalılardan tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yürütülen yargılama sonucunda davalı ...hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalı ...yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davalı ...n istinaf harçları ile gider avansını yatırmadığı, lüzumlu harç ve avansın ikmalinin ihtar edilmesine rağmen süresinde eksikliklerin giderilmediği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi tarafından davalı...'ın istinaf başvurusu HMK 344 maddesi uyarınca usulden reddedilmiş ve bu ek karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulmamıştır. O halde davalı ...ın istinaf başvurusu HMK 344 maddesi uyarınca usulden reddedildiğinden ve ek karar karşı yasa yoluna başvurulmadığından davalı ...ın incelemeyi gerektirir bir istinaf başvurusu bulunmamaktadır. Bu nedenle istinaf incelemesi yalnızca davacının istinaf talebi yönünden yapılacaktır.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Dava ve ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 2918 Sayılı KTK'nun 94. maddesi gereğince; "sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır.

Sigortacı, sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerlidir".

Her ne kadar bu yasa maddesinin ilgili fıkraları Anayasa Mahkemesinin 23.01.2024 tarih, ... E. ve...K. sayılı kararı ile iptal edilmiş ise de, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca dava olay tarihi ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulanan bu yasa maddesinin ilgili fıkralarının somut olayda uygulanması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu bilgiler ışığında somut dosya kapsamı incelendiğinde; davalıya ait olan ... plakalı dava konusu aracın, davalı... A.Ş. nezdinde kaza tarihini kapsayacak şekilde zorunlu trafik sigorta poliçesinin mevcut olduğu, aracın 22/01/2019 tarihinde davalı ... tarafından diğer davalı ...'a satışı nedeniyle... A.Ş. tarafından sigorta poliçesinin 23/01/2019 tarihinde iptal edildiği anlaşılmıştır. Davaya konu kaza ise 02/02/2019 tarihinde meydana gelmiştir.

O halde kaza tarihi itibariyle davalı ...'ın aracın maliki olmadığı ve aracın zilyetliğini de satın alan kişiye devrettiği sabit olmakla, aracın işleteni konumunda olmadığı aşikar olduğundan, davalı ...ın işleten sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması mümkün değildir.

Davacı tarafça, davalının KTK 94. maddesi kapsamında sorumlu olduğu ileri sürülmüş ise de; bu yasa maddesindeki sorumluluk, sözleşmeden dolayı sigorta şirketinin sigortalısına ve 3. kişilere karşı olan sorumluluğuna ilişkin olup, sigortalı olan işleteninin 3. kişilere karşı sorumluluğunu kapsamamaktadır.

O halde, ilk derece mahkemesinin, davalı ...'ın kaza tarihi itibariyle aracı satmış olmasından dolayı aracın işleteni sıfatıyla bir sorumluluğunun kalmadığı yönündeki kabulü ve gerekçesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davacı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...