Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/663 K.2025/1010

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş.vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

28/12/2016 tarihinde davalı ...'ın maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın geçirdiği tek taraflı trafik kazası sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacıların kızı olan ...'nın 30/12/2016 tarihinde vefat ettiğini, kazanın oluşumunda davalı sürücünün tam kusurlu olduğunu, davacıların 21 yaşında olan ve üniversite okuyan tek evlatlarını kaybettiğini, müteveffa yaşasa çok iyi bir meslek sahibi olacağını, bu nedenle davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, kaza nedeniyle davacıların çok büyük bir yıkıma uğradıklarını ve mağdur olduklarını,

kaza yapan aracın sigortacısı olan davalı ... (...) Sigorta tarafından davacılara 55.728,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödendiğini, ancak zararın karşılanmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 100.00 TL, davacı ... için 100.00 TL olmak üzere toplam 200.00 TL destek yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

yine davacıların manevi zararlarının tazmini için davacı baba ... için 60.000,00 TL, davacı anne ... için 60.000,00 TL olmak üzere 120.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ... (...)Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; hukuki olarak sorumlu olduğu miktarın, sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasındaki kusur oranı ile sınırlı olduğunu, ödenecek destekten yoksun kalma tazminatı miktarının tespiti bakımından dosyanın konusunda uzman sertifikalı aktüer bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, tazminat hesabında eğer SGK ödemesi var ise dikkate alınarak tazminattan düşürülmesi gerektiğini, müteveffanın emniyet kemeri takmamış olması,

eğer kusuru var ise araç sürücünü kurallara uygun araç kullanılması için uyarmadığı ve araçta yolculuğuna devam etmiş olması nedeniyle %50 müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, manevi tazminat taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını, faiz talebinin ödeme tarihinden itibaren talep edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu, aktüer bilirkişi raporu, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; dosyada mevcut aktüerya bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketince davadan önce yapılan destekten yoksun kalma tazminat ödemesinin ödeme tarihindeki davacıların tüm zararlarını karşılamadığı;

bu durumda davacıların bakiye zararının bulunduğu anlaşılmakla destekten yoksun kalma tazminat talebinin kabulüne, taleple bağlı kalınarak davacı anne için 73.523,85 TL, davacı baba için 45.415,86 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden hükmedilen tazminata ilişkin sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı tutulması kaydıyla, davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi olan 11/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

davalı ... bakımından ise kaza tarihi olan 28/12/2016 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile her bir davacı için 60.000,00 TL manevi tazminatın 28/12/2016 kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'tan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketleri tarafından davacıların zararının giderildiğini, bu nedenle bakiye tazminat yönünden sorumlulukları bulunmadığını, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddi gerektiğini, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu, hükme esas alınan raporu itiraz ettiklerini, destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda dikkate alması gereken hususların dikkate alınmadığını,

davalı şirketin ancak ve ancak poliçe limitleri dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağını, mahkemenin aksi kanaat halinde olması halinde yapılan ödemenin avans faizi ile müvekkili şirkete ödenmesini talep ettiklerini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... istinaf yasa yoluna başvurmamıştır.

İSTİNAFA CEVAP

Davacılar vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacıların kızı olan müteveffa ...'nın yolcu olarak bulunduğu, davalı ...'ın maliki ve şoförü olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu ... plakalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu tek taraflı ölümlü trafik kazası meydana gelmiş, davacılar kızlarının ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda taleple bağlı kalınarak destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne, manevi tazminat istemlerinin de kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

Somut olayda, Denizli 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde, 28/12/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı sanık ...'ın asli derecede tamamen kusurlu bulunarak, hakkında taksirle bir kişinin ölümüne birden fazla kişinin de yaralanmasına sebebiyet vermek suçundan neticeten 5 yıl hapis cezasına hükmedildiği kararın 17/10/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu kazada, kaza tespit tutanağına, birbiriyle uyumlu ceza dosyasında alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 08/02/2018 tarihli kusur raporuna ve mahkemece trafik uzmanı bilirkişiden alınan ... tarihli kusur raporuna göre davalı otobüs sürücüsünün tam kusurlu olduğunun, uzamış ceza zamanaşımı süresi içinde dava açıldığının anlaşılmasına göre davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacıların kızlarının ölümüyle sonuçlanan kaza 28/12/2016 günü meydana gelmiş olup davacılar 09/02/2017 tarihinde tazminat ödemesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapmışlar, 27/02/2017 tarihinde sigorta şirketince davacılara taleplerinin değerlendirmeye alınacağı yönünde cevap verilmiş, davalı sigorta şirketince davacı taraflara 11/04/2017 günü 55.728,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenmiş ve davacılar vekilinden 06/04/2017 tarihli ibraname alınmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar, yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebileceği düzenlenmiştir. Yasa'nın bu hükmünden yararlanmak için, ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Ancak, bu süre hak düşürücü süre olduğu için, davalı tarafça ileri sürülmesi zorunlu olmayıp, mahkeme tarafından re'sen de dikkate alınması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta davacıların kızlarının ölümüyle sonuçlanan kaza 28/12/2016 günü meydana gelmiş olup davacılar 09/02/2017 tarihinde tazminat ödemesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapmışlar, 27/02/2017 tarihinde sigorta şirketince davacılara taleplerinin değerlendirmeye alınacağı yönünde cevap verilmiş; davalı sigorta şirketince davacı taraflara 11/04/2017 günü 55.728,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ödenmiş ve davacılar vekilinden 06/04/2017 tarihli ibraname alınmış ise de dava tarihi 12/04/2017 olup, ibranamenin düzenlendiği tarihten dava tarihine kadar 2 yıllık hak düşürücü süre geçmediğinden davalı sigorta şirketinin ibranameye ilişkin istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir.

Davacıların kızının yolcu olduğu kazada oluşa ve dosya kapsamında uygun kusur raporunun benimsenmesinde bir usulsüzlük görülmemesine, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da progresif rant formülü kullanılarak tazminat hesabının yapılmasının Yargıtay ve Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun olmasına göre aktüerya raporundaki hesaplamalara vaki istinaf itirazları yeride görülmemiştir.

Yargıtay içtihatlarına göre, sosyal hayatın normal akışına göre anne-baba çocuklarına, çocuklar anne-babalarına, eşler birbirlerine yaşarken destekte bulunurlar. Uygulamada gelişen hukuki karine nedeniyle bu şahısların yaşarken birbirlerine destekte bulundukları kabul edildiğinden, tazminat davasında destek olup olmadıklarının ispatlanmasına gerek bulunmadığından davalı sigorta şirketinin müteveffanın ölmeden önce sürekli ve düzenli destek olup olmadığı hususunda araştırma yapılması gerektiğinde ilişkin istinaf istemleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı sigorta şirketi vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...