Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/674 K.2025/979

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

07/08/2014 tarihinde müvekkili ... (...)'nun davalılardan ...'un sürücüsü olduğu ... plaka sayılı motosiklette seyir halinde iken davalı ...'nun sürücüsü olduğu ... aracı park edip kapıyı açtığı esnada davacı müvekkili ...'nun kucağında tuttuğu ve içinde 2 aylık bebek ... ...'ın bulunduğu pusetin kapıya çarpması sonucu pusetin yola savrulduğu ve dava dışı ... plaka sayılı aracın puset üzerinden geçtiği, bu kaza sonucu davacı müvekkillerinin müşterek çocuğu olan ... ...'ın yaşamını yitirdiği, davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin ... plaka sayılı motosikletin trafik sigortacısı olduğu, davalı ...'un ... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki olduğu ve bu aracın olay tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmadığından husumetin davalı Güvence Hesabına yöneltildiğinden bahisle maddi tazminat davası belirsiz alacak davası şeklinde açılan davada davacılar ... ... ve ... (...) için 5.000'er TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ...

Sigorta A.Ş. ve Güvence Hesabı yönüyle temerrüt, diğer davalılar yönüyle kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacılar ... ... ve ... (...) için 20.000'er TL manevi tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 16/11/2018 tarihli dilekçesiyle davacı ... ... için destekten yoksun kalma tazminatını 51.102,22 TL'na, davacı ... (...) için destekten yoksun kalma tazminatını 45.126,58 TL'na çıkarmış ve ıslah edilen kısım için ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanmasını istemiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı Güvence Hesabı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. 6704 Sayılı Kanun gereği dava açılmadan önce sigorta şirketlerine başvuru şartı bulunduğu, müvekkili olan Güvence Hesabına başvuru yapılmaksızın huzurdaki davanın açıldığı, işletilme halinde olmayan motorlu taşıtların verdiği zararların trafik sigortası genel şartları A.3 maddesi uyarınca teminat dışı olduğu,

kazaya karışan tarafların kusur oranlarının tespitinin Adli Tıp Kurumu vasıtasıyla yapılması gerektiği, davaya konu destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiği, Güvence Hesabının sorumluluğunun yalnız bedeni zararlar bakımından olup, manevi tazminat talebinin müvekkili olan kurum tarafından karşılanmasının mümkün olmadığı, müterafik kusur oranında tazminat tutarından indirime gidilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin zaman aşımına uğradığı, müvekkili olan şirkete herhangi bir başvuru yapılmadan huzurdaki davanın açıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; asgari ücretle inşaatlarda çalışarak geçimini sağladığı, 2 yaşındaki bir çocuğun davalının motosikletinde güvensiz bir şekilde seyahat ettiğini, bu çocuğun anne ve babasının da en az kendileri kadar suçlu olduğu, davacıların kendi hatalarını bastırmak için günah çıkartmaya çalıştığı ve hakları olmayan bir parayı talep etmeye çalıştıklarını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... plakalı aracını kardeşi ...'e verdiğini, muayene ve bandrol işlemlerinin kendisi tarafından yapıldığını, ancak aracı trafikten üzerine devir alacağını beyan ederek her hangi bir işlem yapmadığı, aracın kaza sırasında muhatabının kimliği ve ehliyetiyle birlikte sabit olduğunu, kesinlikle bir kusurunun bulunmadığının beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiş, katıldığı duruşmada davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Antalya 18. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosya kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı, kusur raporu, tazminat bilirkişisi raporu, tanık beyanı, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 24/04/2019 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile özetle; ölümle sonuçlanan kazada davalı sürücü ...'nun %80, davalı sürücü ...'un %10 ve davacı annenin %10 oranında kusurlu oldukları, davalı annenin ölen bebeğin bulunduğu puseti dışarıya taşkın şekilde taşıdığı için davalılar lehine tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği belirtilerek davacıların açtığı maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı anne ... (...) için 36.101,27 TL, davacı baba ... ... için 40.881,78 TL olmak üzere toplam 76.983,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ...,

... ve ... yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, Güvence hesabı yönünden 01/04/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi ve Güvence Hesabının kaza tarihindeki trafik sigortası teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya dair maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı ... (...) için 15.000,00 TL, davacı ... ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

davacıların fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 31/05/2021 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile; davacı tarafça 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi gereğince davalı ...

Sigorta A.Ş.'ne başvuru yapılmadığı, bu başvurunun dava şartı niteliğinde olup, sonradan tamamlanabilir nitelikte olduğu, davacı tarafa bu dava şartını yerine getirmesi için süre verilmesi gerektiği, yine davalı sigorta şirketi tarafından hatır taşıma savunmasında bulunmasına rağmen bu hususun değerlendirilmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkememi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına ve dava dosyasının yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda 23/03/2022 gün ve ... esas, ... sayılı kararı ile; bölge adliye mahkemesi kararı doğrultusunda dava şartının ikmal edildiği, davalı ... Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalıların ilk karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmamaları nedeniyle davacıların usuli kazanılmış hakları gözetildiğinde ve davalı ...

Sigorta A.Ş. lehine olacak şekilde %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığında, davacıların açtığı maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı anne ... (...) için 36.101,27TL, davacı baba ... ... için 40.881,78 TL olmak üzere toplam 76.983,05 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ..., ... ve ... yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden (davalı sigorta şirketinin %20'si oranında hatır taşıması indirimi gözetilerek davacı anne için 28.881,02 TL,

davacı baba için 32,705,42 TL olmak üzere toplam 61.586,44 TL ve kaza tarihindeki trafik sigortası teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden, davalı Güvence Hesabı yönünden 01/04/2015 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte (Güvence Hesabının kaza tarihindeki trafik sigortası teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

davacıların fazlaya dair maddi tazminat istemlerinin reddine, davacı ... (...) için 15.000,00 TL, davacı ... ... için 15.000,00 TL manevi tazminatın 07/08/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların fazlaya dair manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; olay günü aracını park ettiği, aynaya baktığından arkadan gelen motosikleti görmediği, kapıyı açması ile birlikte söz konusu kazanın meydana geldiği, motosikletin şerit ortasından gitmesi gerekirken park eden araçların yakınından sağa yanaşık şekilde seyir halinde olmasının hatalı olduğu, ayrıca pusetin de motosikletten 1 metre kadar dışarıda kucak üstünde taşındığı, üstelik motosiklet üzerinde bir otomobile sığacak sayıda insan taşındığı, kusurun kendisinde olmadığını, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. Davacılar ve diğer davalılar istinaf yasa yoluna başvurmamışlardır.

İSTİNAFA CEVAP

Davacılar vekili istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeni ile maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Güvence Hesabı ise, kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmaması veya aracın tespit edilememesi halinde maddi zarardan 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince sorumludur.

Davalı sürücü ..., davalı ... adına kayıtlı kamyoneti park edip kapıyı açtığında, davalı ...'un sürücüsü, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin trafik sigortacısı olduğu motosiklette yolcu olarak bulunan davacı ... (...)'nun kucağındaki pusetin kapıya çarparak yol içine savrulduğu ve o sırada yoldan geçen dava dışı bir aracın puset üzerinden geçtiği, bu kaza sonucu puset içerisinde bulunan davacıların müşterek çocuğu ... ...'ın yaşamını yitirdiği anlaşılmaktadır.

Davalı ...'nun sürücüsü olduğu kamyonetin olay tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmamaktadır. Davacılar eldeki davada bu ölümünden dolayı destekten yoksun kalma zararları ile manevi zararlarının tahsilini talep etmişler, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi ve manevi tazminat davalarının kısmen kabulü karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İlk derece mahkemesinin ilk kararı olan 24/04/2019 gün ve ... esas, ... sayılı kararına karşı davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili ile davalı ... tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuş ise de, davalı ... kendisine verilen kesin süre içerisinde eksik istinaf harçlarını ikmal etmediğinden ilk derece mahkemesinin 20/10/2019 tarihli ek kararı ile bu davalının istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ve bu karar davalı ...'na 04/11/2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, davalı ... ek karara karşı yasa yoluna başvurmadığından Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 31/05/2021 gün ve ... esas, ... sayılı kararından sadece davalı ...

Sigorta A.Ş.'nin istinaf talebi incelenmiş ve karar davalı ... Sigorta A.Ş.'nin istinaf başvurusu nedeniyle karara karşı istinaf yasa yoluna başvurmayan davalı ayrımı yapılmaksızın kaldırılmıştır.

Davalı ... ilk karara karşı kusur ve tazminat miktarları yönüyle geçerli ve usulüne uygun bir şekilde istinaf başvurusu olmadığı için ... esasla belirlenen kusur oranları ve hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları davacı taraf açısından usuli kazanılmış hak haline gelmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesinin ilk kararı ile eldeki istinaf konu ikinci kararı arasında davalı ... aleyhine hükmedilen tazminat miktarları, faizin başlangıç tarihi ve türü arasında bir fark bulunmamaktadır. İlk derece mahkemesince ikinci kararda davalı ... aleyhine hüküm oluşturulmamış, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönünden güncel veriler kullanılmıştır. Kaldı ki davalı ...'nun vekalet ücreti ve yargılama giderlerine yönelik bir istinaf talebi de yoktur.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında yapılan incelemede de kamu düzenine aykırılık tespit edilemediğinden, ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı ...'nun tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

...