Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/773 K.2025/1210

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....tarihinde davacının kullandığı ....plakalı araca, davalı .. ın maliki, dava dışı ... ın kullanımındaki ... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalının aracının davalı ...

Sigorta tarafından sigortalı olduğunu, kaza tespit tutanağında davalının asli kusurlu olmasına rağmen ekli eksper raporunda davacının kusurlu bulunduğunun belirlendiğini, bu durumu kabul etmediklerini, davacının kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan sonuç alınmadığını, arabuluculuk sürecinde de anlaşılmadığını beyanla 100,00 TL araç mahrumiyet tazminatının sadece davalı ... dan, 100,00 TL değer kaybının ise davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinden kaza öğrenme tarihinden itibaren ticari faiziyle,

araç sahibinden haksız fiil tarihinden yasal faiziyle tahsiline) tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın HMK 121. maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkil şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapmadan işbu davayı açtığını, 6704 sayılı Kanun uyarınca davadan önce başvuru yapmak zorunlu hale getirildiğini, bu nedenle esas hakkında inceleme yapılmasına gerek olmadan, davanın usulden reddi gerektiğini, davacının değer kaybına ilişkin talebinin reddi gerektiğini, ayrıca davacının araç mahrumiyet talebinin poliçe özel şartı gereği teminat dışı olduğunu,

davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın sigortalının kusurunu ve zararını usulden ispat etmesi gerektiğini, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ..vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmadan işbu davayı açtığını, davanın usulden reddi gerektiğini, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezince düzenlenen kusur raporunda ise müvekkiline ait ....plakalı aracın kazanın oluşumunda kusursuz olduğu (%0), davacıya ait ...plakalı aracın ise meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ayrıca müvekkilinin meydana gelen kazada kusuru bulunmadığı için karşı tarafın hiçbir zararından sorumluluğu bulunmadığını, sonuç olarak, davanın öncelikle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise itirazları doğrultusunda davanın esastan reddini istemiştir.

DELİLLER

Bilirkişi heyeti raporu, kaza tespit tutanağı, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; dava konusu kazaya karışan ve değer kaybı ve mahrumiyet zararı istenen araç malikinin dava dışı ... olduğu, davacının malik-işleten sıfatının bulunmadığı, her ne kadar davacı vekili aracın davacı .. in eşine ait olduğunu farkettiklerini beyan etmiş ise de davacı vekilinin arabulucu görüşmelerine davacı ... ve eşi ...adına başvurduğu, davayı ise İbrahim adına açtığı, aracın ruhsat kayıtlarının dilekçe ekinde sunulduğu, dava açım aşamasında aracın davacı veya eşi adına kayıtlı olup olmadığının bilinebilecek olduğu,

HMK 124. maddesi kapsamında maddi hatadan kaynaklı kabul edilebilir bir yanılgı olmadığı kanaatiyle araç sürücüsü olan İbrahim'in aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı (benzer Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 25/04/2023 gün ve .... esas, ...karar sayılı ilamı) kanaatiyle davacı ....tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı ....vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay'ın emsal kararında da belirtildiği üzere davada araç mülkiyetinin davacının eşine ait olduğunun tespit edildiğini, bu durumun sonradan fark edildiğini, maddi bir hatadan kaynaklanan ve dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin kabulünün ilk derece mahkemesinden talep edildiğini, ancak mahkemenin kabul etmediğini, bu nedenle kararın yanlış olduğunu, hem ...hem de .. vekili olması nedeniyle ikisi adına kararı istinaf ettiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalılar istinafa cevap vermemişlerdir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı maddi tazminat isteğine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Davacı .. ın kullandığı araca davalı .. ın maliki, davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı olan aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş, davacı vekili araçta oluşan hasara ilişkin değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazminini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı ... ve yerine geçen ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İlk derece mahkemesince de kabul edildiği üzere ve Yargıtay içtihatlarına göre tazminat davasında davacı olma ehliyeti, kural olarak mal varlığında doğrudan doğruya zarar oluşan kişiye aittir. Ancak, bir şeyi sözleşmeyle (kira, ariyet vs) elinde bulunduran kişiler ve zilyet, onu aldığı gibi malikine aynen iade etmek zorundadır.

Somut olayda; dosya içerisindeki araç tescil belgesine göre davacının eşi ... a ait ... plakalı otomobilin kaza sırasındaki sürücüsünün davacı ... olduğu ve davacının olay sırasında aracın zilyedi durumunda bulunduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Zilyetliğin sıfatının kazanılması için sözleşme ilişkisine de gerek bulunmamaktadır.

Buna göre, davacı zilyedin dava açmakta hukuki yararının, dolayısıyla aktif dava ehliyetinin bulunduğu düşünülmeden yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir (Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1316 esas, 2019/8976 karar, 2016/18302 esas, 2019/8434 karar, 2016/12622 esas, 2019/5488 karar, 2016/10565 esas, 2019/4504 karar, 2015/18062 esas, 2018/9833 karar, 2015/2904 esas, 2017/9094 karar sayılı ilamları).

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.