Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/819 K.2025/933

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ....Ltd.

Şti.'nin ... plakalı aracın maliki, diğer davalının ise aracın ZMMS'sini yapan sigorta şirketi olduğunu, müvekkili şirkete ait ... plakalı araca tespiti istenen şirkete ait ... plakalı aracın kırmızı ışık ihlali yaparak müvekkili şirkete ait araca çarpması sonucu müvekkilinin aracında yüksek miktarda maddi hasar meydana geldiğini, kaza tutanağından da anlaşıldığı üzere ... plakalı aracın sürücüsünün aracı olay yerinde bırakarak kaçtığını, müvekkili tarafından sigorta şirketine başvurulduğunu ancak zararının karşılanmadığını, müvekkili tarafından aracında meydana gelen hasarın, değer kaybının,

kira kaybının ve pert ihtimali konusunda Antalya 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Değişik iş dosyası ile tespit talep edildiğini, rapor alındığını, müvekkilinin en azından sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğu miktarı alabilmek ve biraz olsun zararının bir kısmını olsa dahi tazmin etme düşüncesi ile davalı sigorta şirketine karşı Antalya 2.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptığını, sigorta şirketinin bu takibe de itiraz ederek takibi durdurduğunu, müvekkilinin aracının özel bir araç olduğunu ayrıca aracını 0 km olarak almasından sonra ciddi bir maliyete katlanarak vıp araç haline getirdiğini,

kaza sonrasında aracında ciddi bir değer kaybı olduğunu, bu araç ile turizmde vıp taşıma işi yaptığını, bu sebeple sözleşme ile üstlenmiş olduğu taşıma işlerinin olması nedeniyle bu işleri aracının kaza yapmasından dolayı yerine getiremediğini ancak piyasadan kiralamış olduğu diğer araçlarla yerine getirmeye çalıştığını, müvekkilinin aracının hasarlı olarak çalışamadığı ve ayrıca tamire başlayarak tamirin bittiği süreye kadarki çalışmamasından kaynaklanan gelir kaybı ve bu süreleri kapsayan araç kiralama bedellerinin de davalılardan tahsilini talep ettiklerini beyan ederek müvekkili şirkete ait .... plakalı aracın,

kaza sonrasında oluşan tamir, işçilik, parça gibi hasarına ilişkin 45.000,00 TL, değer kaybına ilişkin 2.500,00 TL, ikame araç kirasına ilişkin 2.000,00 TL, aracın ticari olması nedeni ile aracın çalışamamasından dolayı müvekkilinin uğradığı ticari iş kaybının karşılığı olarak 500,00 TL olmak üzere toplamda 50.000,00 TL zararlarının tazminini talep etmişlerdir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ....A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza nedeniyle müvekkiline başvurulduğunu, hasar dosyası açıldığını ancak kusur durumu belli olmadığı ve davacının değerlendirme için bir belge sunmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını, sınırlı sorumluluklarının olabileceğini, kazanç kaybı kira bedeli taleplerinin teminat dışı olduğunu, kusurun tespitinin gerektiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ....Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; hasar miktarı ve kusur durumunun belli olmadığını, borcun vadesinin gelmediğini, dava dilekçesinde belirtilen hususları kabul etmediklerini, davacının değişik iş dosyası üzerinden yaptırdığı tespitleri kabul etmediklerini, kaza tespit tutanağındaki belirlemeleri kabul etmediklerini, kazanın olduğu yerin kavşak olduğunu, kazada asli kusurlunun davacı olduğunu, kazanın meydana geldiği anda sürücünün kazada yaşadığı panik ve korku ile oradan uzaklaştığını, kazadan sonra müvekkilinin aracı yaptırmak için bir kaç firmadan fiyat aldığını,

firmaların verdiği fiyatların işçilik dahil 25.000-30.000 TL arasında değiştiğini, genel olarak bütün hesaplama yapılmasına rağmen bilirkişi raporunda ayrı hesaplama yapıldığını, bilirkişi raporunda belirtilen bazı kalemlerin hasarlı bile olmadığını, çoğunun değişime gerek kalmadan tamir edilecek durumda olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; “…Tüm dosya kapsamı, 10/03/2022 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak, aracın pert total olarak kabulünün gerekmesi, bu durumda değer kaybının talep edilememesi, ticari kazanç kaybına ilişkin dosyada ispata yarar bir bilgi ve belgenin olmaması karşısında, davacının hasar bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile.

124.000,00 TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden 22/10/2019 tarihinden, davalı ...Ürünleri Pvc Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; davacının ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile.

6.339,35 TL ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat bedeline ilişkin maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden 22/10/2019 tarihinden, davalı .... Ürünleri Pvc Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının değer kaybı ve kazanç kaybı taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.” gerekçeleri ile.

“1-Davacının hasar bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile. 124.000,00 TL hasar bedeline ilişkin maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden 22/10/2019 tarihinden, davalı ... Ürünleri Pvc Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. Ve San. Ltd.şti yönünden kaza tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacının ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat talebinin kabulü ile.

6.339,35 TL ikame araç bedeline ilişkin maddi tazminat bedeline ilişkin maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden 22/10/2019 tarihinden, davalı ... Ürünleri Pvc Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihi olan 11/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” karar verilmiştir.

Mahkemece 07/11/2022 tarihli tavzih ek kararı ile; davalı ... A.Ş. vekilinin müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğu, bazı hüküm fıkralarında mahkemece müvekkilinin teminat limiti ile sorumlu olduğuna dair hüküm kurulmadığı ve bu hususun HMK'nın 305/A maddesi uyarınca tamamlanması talebi kabul edilerek; "Davalı Sigorta şirketi vekilinin talebinin KABULÜ İLE, mahkememizin 25.05.2022 hüküm tarihli 11.06.2022 gerekçe yazım tarihli kararındaki hüküm fıkralarının 1, 2 ve 11. Bentlerine "davalı Sigorta şirketinin kaza tarihi ile geçerli poliçe teminat limiti olan 39.000,00 TL ile sınırlı sorumlu tutulmasına" ibaresinin eklenmesine, hükmün bu şekilde tamamlanmasına," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı davalı taraf vekilleri ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı .... Ürünleri PVC Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle.

KTK md. 107 gereği müvekkilinin elinden araç rıza dışı çıktığı için tazminattan müvekkilinin değil araç sürücüsünün sorumlu olduğunu, araç sürücüsü çalışanın kazaya konu aracı görev saatleri dışında ve yetkisi dışında, müvekkili şirket yöneticilerinin rızası dışında kullandığı esnada kazanın meydana geldiğini, dolayısı ile meydana gelen zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, karara konu raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar tesis edildiğini, dosya kapsamında üç farklı bilirkişi raporu olduğunu, mahkemece hüküm tesis edilirken en yüksek miktar olan 124 bin TL üzerinden müvekkilinin sorumlu tutulduğunu,

kazadan sonra müvekkili şirketin birkaç firmadan fiyat aldığını, işçilik dahil 25 bin TL ile 30 bin TL arasında fiyat verildiğini, hal böyle olunca bilirkişilerce tesis edilen miktarların ortalamanın çok üzerinde olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararında müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutmayarak sorumlu olduğu tutarın poliçe limiti ile sınırlı olduğunun açıkça belirtilmemiş olmasının hatalı olduğunu, hükümde bu hususun tereddütte yer vermeyecek şekilde açık ve anlaşılır olması gerektiğini, bu sebeple yerel mahkemece verilmiş olan kararın istinafen incelenerek kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve ikame araç bedeli tazmini istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamından hükme esas alınan bilirkişi raporunun Yargıtay uygulamaları ile yerleşik aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), daha önce kazaya karışıp karışmadığı hususları irdelenerek hazırlanmış olduğu, davalı ... Cam Ürünleri şirketinin, şirket çalışanlarının mülkiyetinde bulundurduğu araçlara ait anahtarlara iradesi dışında uluşmalarını engellemek için yeteri kadar tedbir alınmadığının dosya kapsamından anlaşılması karşısında KTK 107. madde hükmünün davalı ... Cam Ürünleri lehine uygulanmasına yer olmadığı görülmekle davalı ... Cam Ürünlerinin istinaf itirazlarının reddi gerektirmiştir.

Bilindiği üzere sigorta şirketleri poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumludurlar. Somut olayda davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle sorumlu olduğu poliçe üst limiti 39.000,00 TL olup, davacı aracı için tespit edilen maddi tazminat tutarı bu miktarın üzerindedir.

O halde mahkemece davalı sigorta şirketine yükletilecek yargılama giderleri, harç ve vekalet ücretinin sorumlu olduğu miktara oranlanarak hüküm altına alınması gerekirken yazılı olduğu şekilde tüm yargılama giderlerinden poliçe limiti ile sorumlu olduğu şeklinde infazda tereddüt uyandıracak şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ne var ki anılan hata yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden sonuç olarak davalı ... Cam Ürünleri PVC Doğrama Tur. Taş. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.