Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1390 K.2024/294

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan alacağının tahsili için 08/06/2009 tanzim ve 20/10/2009 vade tarihli, 30.000,00 TL tutarındaki bonoya dayalı olarak başlattığı ilamsız icra takibine davalıların yetkiye ve borca itiraz ettiklerini, davalı ...'ın ayrıca bonodaki imzaya da itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu oysa bu davalının ... Noterliği'nin 31/12/2007 tarih ve ...yevmiye sayılı vekaletname gereğince vekil olarak tayin ettiği davalı ...'in vekaleten bonoya attığı imzadan sorumlu olması gerektiğini beyan ederek, davalıların haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı ... vekili, takibe dayanak olan söz konusu bononun zamanaşımına uğradığını, TTK'nın 4. maddesi gereğince davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili, müvekkilinin davacıyı tanımadığını ve aralarında hiçbir alışveriş olmadığını, müvekkilinin takibe ve davaya konu bonoda herhangi bir imzasının olmadığını, ... Noterliği'nin 31/12/2007 tarih ve ...nolu vekaletname ile müvekkilinin böyle bir borç altına sokulamayacağını, kaldı ki bononun zamanaşımına uğradığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN 23/12/2016 TARİH ....ESAS ...KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...her ne kadar kambiyo senedinden kaynaklanan alacakların aranacak borç niteliğinde olması nedeniyle keşidecinin yerleşim yeri mahkemeleri yetkili ise de, somut olayda zamanaşımına uğramış bononun kambiyo senedi vasfını yitirmiş olması ve dava tarihi itibarıyla davalıların yerleşim yerinin yargı çevresi sınırları dahilinde olması nedeniyle davalıların yetki itirazının yerinde olmadığı,

davaya konu bononun vade tarihi ile takip tarihi arasında geçen süre dikkate alındığında TTK'nın 732/4. maddesi gereğince bononun zamanaşımına uğradığı ve davalılarca da süresi içerisinde zamanaşımı defi ileri sürüldüğü, Yargıtay uygulamaları uyarınca imzası inkar edilmeyen zamanaşımına uğramış bononun kambiyo senedi vasfını yitirmiş olması nedeniyle, alacaklısı lehine yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilebileceği ve temel ilişkiden kaynaklı alacağın alacaklısı tarafından, tanık dahil her türlü delille kanıtlanabileceği düşünülebilirse de;

davacı vekili gerek icra takibi sırasında, gerekse de açtığı itirazın iptali davasında doğrudan taraflar arasındaki temel borç ilişkisine değil, yalnızca söz konusu bonoya dayandığı, dava dilekçesinde ise açıkça yemin deliline dayanmadığı, davacı vekilince daha sonradan taraflar arasındaki temel borç ilişkisinin açıklanması hususunda dilekçeler sunulmuş ise de, iddianın genişletilmesine davalı tarafça muvafakat edilmemesi ve gerek icra takibi sırasında, gerekse de itirazın iptali davasında alacağın kaynağı olarak temel borç ilişkisine değil;

başlı başına zamanaşımına uğramış bonoya dayanılmış olması" gerekçesiyle davalılar tarafından süresi içerisinde ileri sürülen zamanaşımı defi doğrultusunda davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAİREMİZİN 15/03/2017 TARİH ...ESAS ...KARAR SAYILI İLAMI İLE

"...Mahkemece somut olayda zamanaşımına uğradığı çekişmesiz olan takip konusu bononun taraflar arasındaki mevcut temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilip ,taraf delillerinin toplanması, bononun düzenlenmesine esas ve devri yapılan taşınmazların tedavülleriyle birlikte tapu kayıtlarının celbedilmesi ve oluşacak sonuç dahilinde bir karar verilmesi gerekirken,

mahkemece hukuki ilişkinin vasıflandırılmasında hataya düşülerek davanın zamanaşımına uğrayan bono nedeniyle 6762 sayılı eski TTK'nın 644. maddesi ve 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre açılmış bir dava olarak değerlendirilip, davalılar tarafından süresinde zamanaşımı definin ileri sürülmesi gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. (aynı yönde Yargıtay 19. HD.'nin 13/02/2013 tarih ve 2012/16352 Esas, 2013/2673 Kararı.) Bu nedenle davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan kabulüne,

6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, ancak ilk derece mahkemesince iç ilişki ile ilgili tarafların gösterdiği deliller hiç toplanmadan ve bono düzenlenmesine esas olduğu iddia edilen taşınmazların tüm tedavül ve ipotek belgeleriyle birlikte tapu kayıtları celbedilmeden eksik incelemeyle hüküm kurulduğu anlaşıldığından dosyanın bu delillerin toplanıp değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI SONRASINDA YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İLK DERECE MAHKEMESİNİN 13/03/2019 TARİH ...ESAS ...KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"..tarafların tacir olmayıp, işin ticari nitelikte olmadığı, davanın da mutlak ya da nispi ticari dava sayılamayacağı, uyuşmazlığın kaynağının zamanaşımına uğramış bono olması, zamanaşımına uğrayan bonoların kambiyo senedi niteliğinde olmayıp, yazılı delil başlangıcı sayılması nedeniyle uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği" gerekçesiyle davanın, mahkemenin görevsizliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı muris ...'ın 24/02/2017 tarihinde vefat ettiğini, sonrasında davalı murisin mirasçılarının davaya dahil edildiğini ancak mirasçılardan ... ve ...'e dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediğini ve bu sebeple taraf teşkilinin sağlanmadığını, mirasçılardan dahili davalı ...'ın 12/03/2019 tarihinde sunduğu dilekçe ile ...'dan kalan mirası Denizli 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas - ...Karar sayılı kararıyla reddettiğine dair beyanda bulunduğunu ancak mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, davada henüz taraf teşkilinin sağlanmadığını, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre de taraf teşkili sağlanmadığından verilen görevsizlik kararının savunma hakkının ihlali anlamına geldiği için kararın hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, zamanaşımına uğrayan bonoya dayanılarak temel ilişkiden kaynaklı alacağın tahsili için lehtar tarafından keşideci ve kefile karşı başlatılan ilamsız takipte vaki itirazın iptaline ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizin 15/03/2017 tarih, ...Esas - ...

Karar sayılı kaldırma kararından sonra davalı kefil ...'ın vefat ettiği, sunulan mirasçılık belgesine göre yukarıda isimli yazılı; ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın mirasçı olarak kaldıkları, mahkemenin ... ve ... hariç diğer mirasçılara tebligat yaptığı, ... ve ...'ün yurtdışında yaşamaları sebebiyle yurtdışı tebligatlarının hazırlanarak tebliğe çıkartıldığı fakat tebliğ yapılamadığı ve fakat gerekçeli kararın tarafların tümüne tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan mirasçılardan ...'ın 10/03/2019 havale tarihli beyan dilekçesi ve ekindeki mahkeme kararına göre bu mirasçının mirası reddettiği kararın kesinleştiği, mirasçının beyan dilekçesiyle mirası reddettiğini gerekçe göstererek taraf sıfatının sonlanmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Taraflar son duruşmada verdikleri beyanlarda tacir olmadıklarını belirtmişler, Dairemizce ... web sitesi üzerinden yapılan sorgulamada tarafların tacir kayıtlarının bulunmadığı görülmüştür.

Eldeki uyuşmazlıkta davacı, icra takibinde zamanaşımına uğramış bonoya dayanmış ise de, tarafların bononun lehtarı ile keşidecisi ve kefili oldukları, davacı vekilinin 23/11/2015 tarihli beyan dilekçesinde bononun tanzim edilmesine sebep olan temel ilişkiyi açıkladığı, davacının iddiasına göre, davacının maliki bulunduğu ...ili .... ilçesi ...Köyü ... ada ...parsel ile ... parselde ki taşınmazların, beraber iş yaptıkları fırın ile ilgili olarak kredi kullanılması amacıyla davalı ...’e devredildiği, ...’in bu taşınmazları ...’a devrettiği, bononun bu nedenle karşı taraftan alındığı,

Dairemizin önceki kaldırma kararında belirtildiği gibi somut olayda zamanaşımına uğradığı çekişmesiz olan takip konusu bononun taraflar arasındaki mevcut temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı olarak değerlendirilmesinin gerektiği, dolayısıyla olayda kambiyo hukuku kurallarının uygulanmayacağı, tarafların tacir olmamaları da dikkate alındığında davanın mutlak veya nispi bir ticari dava olmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır.

İlk derece mahkemesinde yapılan yargılamada, taraf teşkili sağlandıktan sonra davalı ...'ın vefat etmiş olması, gerekçeli kararın tüm mirasçılara tebliğinin sağlanması, bundan sonraki işlemlerin ve bu arada mirasçılardan ...'ın mirasın reddine ilişkin mahkeme kararı sebebiyle taraf sıfatının değerlendirmesinin görevli mahkemeye ait oluşu gözetilerek, usul ekonomisi hükümleri de dikkate alınarak davalı ... vekilinin istinaf başvurusu haklı görülmemiştir.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı ... vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...