Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/1556 K.2024/581

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACILARIN İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili, davalı tarafın Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas ( eski Antalya 13. İcra Dairesi'nin ....

Esas) sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi yaptığını, takip sırasında davacıların murisi ...'un vefat ettiğini, davalı alacaklının, davacılar yönünden takibe devam ettiğini, takibe dayanak alacağın .... tanzim ve .... vadeli keşidecisinin ...'nun olduğu 18.000,00 TL bedelli bono olduğunu, davacıların murisi ...'un takibe konu bonoda lehtar olduğunu, murisin, bonoyu beyaz ciro ile ciroladığını, bonoyu eline geçiren davalı tarafından iş bu bononun protesto edilmediğini,

protesto edilmeyen bono nedeni ile lehtar olan davcılara davalının müracaat ederek keşideci tarafından ödenmeyen bono bedelinin borçlu olarak talep edilmesinin mümkün olmadığını, davacıların murisinin davalı tarafa hiçbir borcu olmadığını, davalının alacağının kaynağının protesto görmemiş bir bonodan mütevellit lehtardan keşidecinin ödemediği bono bedelinin talep edilmesi ise de bu hakkı talep etmesinin yasal olmadığını beyan ederek, davanın kabulü ile davalıya karşı Antalya Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas ( eski Antalya 13. İcra Dairesi'nin .... Esas) sayılı dosyasından dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, haksız ve kötüniyetli davalı alacaklı için % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...dava konusu senette davacıların murisi müracaat borçlusu lehtar-ciranta, davalı hamil olup, TTK'nın 730. maddesi gereğince, senet hamili (davalı) tarafından, dava dışı keşideciye protesto çekilmeden takip konusu bonoya dayalı olarak şekli anlamda davacı lehtar ciranta aleyhinde takip yapamayacağı, protestonun çekilmemesinin müracaat hakkının kaybına yol açacağı, takibe konu olan senedin protesto edilmediğinin dosya kapsamından anlaşıldığı,

bu nedenle davalı hamilin protesto keşide etmemesi nedeni ile davacı lehtar cirantaya başvuru hakkı bulunmadığı için, davacılar hakkında kambiyo senetlerine özgü yöntem ile icra takibi yapılamayacağı ve sadece bu nedenle davacıların kambiyo senetlerine mahsus icra takibi ve dayanağı olan kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığı kabul edildiği" gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacıların Antalya Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra takip dosyasına konu ... tanzim tarihli, ... vade tarihli 18.000,00 TL bedelli senet nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, açılan davanın süresinde olmadığını, davanın öncelikle usulden reddini aksi halde esastan reddini talep ettiklerini, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, takip konusu bonodan ötürü menfi tespit istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, borç ödeninceye kadar menfi tespit davasının açılabilmesinin mümkün olmasına, bu konuda herhangi bir sürenin bulunmamasına,

TTK'nın 778. maddesine 1-d maddesi atfıyla bonolarda da uygulama alanı bulan TTK'nın 714. ve 730. maddeleri uyarınca hamilin cirantaya başvurabilmesi için süresinde protesto çekmesinin gerekmesine, davalı hamilin protesto çektiğiyle ilgili herhangi bir beyan ve delilinin bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...