Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/387 K.2025/347

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı şirketin Antalya 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 15/05/2017 tarihinde yapılan ihale sonucu Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel, ... numaralı bağımsız bölümü 243.000TL bedel ile satın aldığını ve bedelini ...Adliye Şubesine depo ettiğini, taşınmaz sahibi tarafından ihalenin feshi davası açıldığını ve davanın kabul edildiğini. yatırmış oldukları paraya 1.996,02TL faiz işletildiğini, uygulanan faizin çok düşük olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere uygulanan düşük faizden dolayı davacı şirketin uğradığı zararın tespit edilerek davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar tacir olduğundan iş bu davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, dava konusu hesabın Antalya 11. İcra Müdürlüğü adına (Adalet Bakanlığına izafeten) açılmış bir hesap olduğunu, iş bu hesaba işleyen faize ilişkin açılacak davalarda hesap sahibi olarak Adalet Bakanlığı tarafından açılabileceğini, davacı şirket dava konusu hesabın sahibi olmadığından taraf ehliyetine sahip bulunmadığını, HMK 115/2.

Maddesi gereği davanın öncelikle usulden reddedilmesi gerektiğini, dava süresinde açılmadığından zamanaşımı yönünden de reddi gerektiğini, esas yönünden ise; tereke ve ortaklığın giderilmesinden elde edilecek paralarla vesayet altında bulunan kişilere ait paraların ve tüm adli yargı yerlerinde elde edilen sair mahkeme emaret paralarının, icra ve iflas dairelerince tahsil olunan emanet paraların, noter emanet paralarının idari yargı yerlerinde tahsil olunan mahkeme emaret paralarının bankalarına yatırılması gerektiğini, dava konusu mahkeme hesabına uygulanacak faiz oranı, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 06/05/2008 tarih,

104/1 numaralı "mahkeme emaret paraları ile İcra İflas Dairelerince tahsil olunan paraların yatırılacağı bankalar ve icmal defterleri" konulu genelge kapsamında bulunduğunu, Bankalar mevduat ve kredilere uygulayacakları faiz oranlarını, 01/07/1987 tarih, 11921 sayılı Bankalar Kurulu kararının (Ek:5) maddesi uyarınca serbestçe belirlemekte ve 4. Madde uyarınca bu oranları Merkez Bankasına bildirmek suretiyle uyguladığını, öncelikle taraf ehliyeti yönünden davanın usulden reddine, görev yönünden davanın usulden reddine, zamanaşımı yönünden davanın reddine,

usule ilişkin bu itirazlar kabul edilmemesi halinde esas hakkında yazılı hususlar dikkate alınarak haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " davacının Antalya 11. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 15/05/2017 tarihinde yapılan ihale sonucunda satın almış olduğu taşınmazın ihale bedelini icra dosyasına yatırdığı ve icra müdürlüğünce taşınmaz bedelinin İİK gereğince ve Adalet Bakanlığınca çıkarılan genelgeler doğrultusunda nemalandırılmak üzere ... hesabına yatırıldığı,

açılan ihalenin feshi davasının kabul edilmesi üzerine ihalenin feshine karar verilmesi neticesinde davacı tarafça yatırılan ihale bedeli olan 243.000TL'nin işlemiş faizi olan 1.996,02TL ile birlikte davacıya iade edildiği davacı tarafça faiz oranının yasal faiz oranınında altında bir oranda uygulanması nedeniyle uygulanan düşük faiz sonucu bankanın haksız kazanç sağladığı ve davacının bu nedenle zarara uğradığından bahisle uğranılan zararın tahsili istemi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dava dilekçesi içeriği ve davacı tarafın talebi değerlendirildiğinde icra dosyasında yapılan ihale sonucu davacının yatırmış olduğu ihale bedelinin icra memurunun yazısı üzerine Adalet Bakanlığı'nın talimat ve genelgeleri doğrultusunda davalı bankanın hesap açtığı ve icra memurunun açılan hesaba paranın yatırılmasını talep ettiği, bankanın ilgili müzekkere gereğince işlem yaptığı, bu nedenle davacının uğramış olduğunu belirttiği zarardan dolayı davalı bankanın haksız bir eyleminden ve kusurundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacının davalı bankadan bu kapsamda tazminat talep edemeyeceği kanaatine varılmakla,

davacının davasının reddi"şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihale bedelinin nemalandırılmak üzere bankaya yatırıldığını, uygulanacak faiz oranını bankanın belirlediğini, davalının düşük uygulanan faizden sorumlu olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, İcra Müdürlüğü'nün talimatına aykırı olarak uygulanan faiz nedeni ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, Antalya 11. İcra Müdürlüğünün talimatına aykırı olarak uygulanan faiz nedeni ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olup, İcra Müdürlüğü'nce 29/03/2017 tarihli karar ile 15/05/2017 tarihinde yapılan taşınmaz ihalesine ilişkin olarak, ihalenin feshi davası açılmış olduğundan ihale bedelinin nemalandırılmasına karar verilmiştir.

Bu talimat uyarınca Antalya 11. İcra Müdürlüğü adına banka nezdinde hesap açılmış ve yatırılan para bu hesapta değerlendirildiğinden, dava konusu edilen mevduat hesabı Antalya 11. İcra Müdürlüğü adına olup, davacının davalı banka ile akdi ilişkisi bulunmamaktadır.

Bu nedenle davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı tarafın istinaf istemi resen nedenlerle yerinde görülmüştür (Bknz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 22/11/2022 tarih 2021/4284 Esas 2022/8143 Karar sayılı emsal ilamı).

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...