Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/674 K.2025/773

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili kooperatif ile dava dışı... arasında 14/10/2014 tarihinde yapılan sözleşmeyle ...’e ait arsa üzerine yapılacak toplam 28 adet villanın 12 adedinin arsa sahiplerine, 14 adedinin müvekkili kooperatife, 2 adedinin de davalıya ait olacağı ve davalıya bırakılacak bu 2 adet villanın inşaat masraflarına bizatihi davalının katlanmasının kararlaştırıldığını, fakat davalının müvekkili kooperatifin 1997-2006 döneminde başkanlık,

2006-10/05/2009 tarihleri arasında da başkan yardımcılığı- nı görevini yaptığı sırada kendisinin katlanması gereken 2 adet villanın tüm inşaat masrafla- rının kooperatif kasasından karşılanacak şekilde taşeronlar ile anlaşmalar yapıldığını,

bu konuda yapılan şikayet üzerine yürütülen savcılık soruşturmasında düzenlenen bilirkişi rapo- runda davalının bizatihi kendisinin katlanması gerektiği halde müvekkili koperatif kasasından kendisine düşen bu 2 adet daire için toplam 134.327,96-TL harcama yaptığının tespit edil- diğini belirterek bu paranın tapu devirlerinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili tarafından davalının iddiasına dayanak ettiği ... blokların müvekkiline kalacağına ilişkin 14/10/2014 tarihli sözleşmeyi imzalamadığını, kaldı ki bu bloklardan ... bloğun 08/06/2007 tarihinde mülk sahibi ... mirasçılarına intikal ettirildiğini, ... bloğun da 06/12/2004 tarihinde mülk sahibi...tarafından dava dışı ...’ya satıldığını yine gerçekte mülkiyeti kooperatif müdürü ...a ait olan...blok ...numaralı bağımsız bölümünün ...ın kooperatife borçlarından dolayı 10/08/2008 tarihinde (2007 yılı genel kurulunda) alınan karar gereğince müvekkili tarafından 09/03/2009 tarihinde dava dışı ...’e satıldığını,

buradan elde edilen paranın kooperatif başkanı...a verildiğini ve karşılığında kendisinden 09/03/2009 tarihli tahsilatı gösteren yazı alındığını ancak ...a aktarılan paranın kooperatif hesabına aktarılmadığının anlaşıldığını bu sebeple hakkında 4. Ağır Ceza Mahkemesinin...Esasında dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...4.Ağır ceza mah.nin ... Esas ...Karar sayılı ilamı ile davalının bizzat kendisinin katlanması gereken iki adet villa inşaat maliyetine davacı kooperatifin katlandığı, daha doğrusu katlandırıldığı hususu sabittir. Bu yüzden davalının sorumluluğu esas alınmalıdır. Bundan sonraki sorun davalının hangi miktardan sorumlu olduğu noktasındadır.

Kooperatif hesapları üzerinden yapılan incelemede davalının katlanması gereken inşaat maliyetinin 134.328,96.-TL olduğu, yapılan inşaatlar üzerinden yapılan hesaplamada ise 54.958,83.-TL olduğu ağır ceza mahkemesi karınının dayanağı olan bilirkişi raporundan anlaşılmak- tadır.

Aynı bilirkişi davacı kooperatifin ticari defterleri üzerinden mahkememiz için düzenlediği raporda da kooperatifin davacının katlanması gereken iki adet villa inşaatı için ödediği miktarın 134.328,96.-TL olduğunu belirlemiştir. Her ne kadar yeni bir bilirkişiden rapor alınması yoluna gidilmiş ise de bu kez de defterler yenden davacı tarafından sunulamamıştır.

Dava davacı kooperatifin dava konusu villalar için yaptığı ödemeye ilişkin olduğundan davalının bu ödemeyi bir dönem yönetiminde olduğu davacı kooperatif kasasından ödenmesinde kusurunun da olması sebebiyle davacının yeniden defter ibraz edememiş olmasına rağmen bu miktardan sorumlu olacağı kanaatine varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerek- miştir.

Davanın genel kurulun icazeti ile açılmadığı iddiasına gelince, davalının sorumluluğu salt davacı kooperatifin bir dönem başkan ve başkan yardımcılığını üstlenmiş olmasına değil kooperatif aleyhine zenginleşmiş olmasına dayalıdır. Ayrıca davalının bu hareketi suç niteli- ğinde olup mahkumiyetine da karar verilmiştir.

Genel kurulun icazetinin aranması durumu davalı yöneticinin kendi lehine hareket etmediği ve takdir hataları ile kooperatifi zarara uğrattığı durumlar için geçerli olacağından, aksini düşünmenin kooperatif çoğunluğunun dürüstlük kuralına aykırı davranışlarını koruma potansiyeli taşıması sebebi ile belirtilen dava şartının somut olay için aranmasının gerekmediği kanaatine varılmıştır. ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; :İlk Derece Mahkemesince verilen kararının eksik incelemeye dayalı,usul ve yasaya aykırı olduğunu, gerekçeli karar ile yargılama aşamasında verilen ara kararların çeliştiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollaması ile TTK'nun 341.madde hükmüne göre, böyle bir davanın açılabilmesi için genel kurulca karar alınması ve davanın denetçiler tarafından açılması gerektiğini, ilk derece mahkemesince soyut iddialarla hüküm tesisinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, kooperatif yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kooperatifin eski yönetim kurulu üyeleri aleyhine açılan sorumluluk davasının görülebilmesi, 1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 98 inci maddesinin yollamasıyla TTK.nun 341 inci maddesi gereğince, genel kurulun bu yönde karar alması ve davanın denetçiler tarafından açılması prosedürüne bağlıdır. Ancak, anılan usuli eksiklikler sonradan da tamamlanabileceğinden anılan yönteme uyulmaması davanın hemen reddini gerektirmez. Esasen bu hususlar üzerinde mahkemece de re'sen durulması zorunludur.

Somut olayda, dava, kooperatif denetçileri tarafından açılmamış, kooperatif adına vekaletname ile açılmıştır.

O halde, mahkemece, davacı tarafa, 6100 sayılı HMK'nun 52,53 ve 54. maddeleri uyarınca davalı hakkında sorumluluk davası açılmasına ya da açılan işbu davaya muvafakat verilmesine ilişkin davanın geldiği aşamada görevde olan denetçilerin davayı açan vekile denetçi sıfatıyla verdikleri vekaletnamenin ibrazı için önel verilmesi, noksan olan usuli işlemler yerine getirildikten sonra davaya devam edilmesi, verilen süre içinde bu eksiklikler tamamlanmaz ise davanın açıklanan usul yönünden reddedilmesi gerekir.

Bu durumda, anlatılan ilkeler çerçevesinde usuli eksiklerin giderilmesinden sonra mahkemece işin esasına girilmesi gerekirken, anılan usuli eksiklikler üzerinde durulmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. (Aynı yönde içtihat için bakınız: Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2017/1514 E. 2020/3021 K. Sayılı kararı)

Diğer taraftan, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18.06.2014 tarih, 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 5/3. maddesinde, asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunacağı belirtildikten sonra, heyet halinde bakılacak davaların hangileri olduğu tek tek düzenlenmiş, bunun dışında kalan dava ve işlere mahkeme hakimlerinden birinin karara bağlayacağı hüküm altına alınmıştır.

İlgili maddenin 3. fıkrasına göre; şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak sorumluluk davalarına, organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, fesih, infisah ve tasfiyeye yönelik davalara heyet halinde bakılır.

Eldeki uyuşmazlık, yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin olmakla, davacının talebi konusunda heyet halinde karar verilmesi gerekirken tek hakimle karar verilmesi hatalı olmuştur.

Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...