Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/714 K.2025/784

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, ... plakalı ... model ... 1.6 ... marka aracın maliki olduğunu, aracın davalı sigorta tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, sigortalı aracın 02/01/2019 tarihinde ...'ye kiralandığını, ... plakalı ... model ... 1.6 ... marka aracın ...'nin sevk ve idaresinde iken 03/01/2019 tarihinde trafik kazası sonucu pert olduğunu, bu durumun Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan bilirkişi raporuyla tespit edildiğini beyan ederek, ilk etapta müvekkilinin aracının hasar görmesi neticesinde pert olması nedeniyle 500,00 TL pert bedelinin davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı ile müvekkili şirket arasında 31/10/2018 başlangıç - 31/10/2019 bitiş tarihli Pert Kasko Sigorta Poliçesi "Dar Kasko" bulunduğunu, poliçeye göre sigorta şirketinin aracın tam hasar görmesi halinde sorumluluğunun bulunduğunu, davacının aracının kısmi hasarlı olduğu için sorumluluklarının bulunmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 27/12/2021 havale tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla, bedel arttırım taleplerinin kabulü ile 500 TL'lik pert bedelinin 32.000,00 TL'ye yükseltilerek, davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...davaya konu ...

1.6 ... marka ... model 89.157 Km'deki aracın, 03/01/2019 tarihli kaza neticesi Kdv hariç 30.479,43 TL / Kdv dahil 35.965,72 TL tutarında hasar aldığı, dava konusu araçta meydana gelen hasar tutarının tespitinde kasko poliçesi özel şartı gereği değişim olarak değerlendirilen parçaların kaza tarihindeki orijinal fiyatlarına %30 oranında tedarik iskontosu uygulanarak hesaplama yapıldığı, aracın kaza tarihinde ikinci el ederinin ortalama 58.000,00 TL olduğu, buna göre;

kasko poliçesi özel şartlarda belirtilen hususlara göre tespit edilen orijinal parça iskontolu hasar tutarı olan 30.479,43 TL'nin aracın piyasa rayiç değerinin %60'ının altında kalması sebebiyle dosyaya konu hasarın ... numaralı kasko poliçesi özel şartları gereği dosyaya konu kaza sebebiyle başvurana ait araçta meydana gelen hasarın kısmi hasar olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacının pert bedeli olarak herhangi bir tazminat talep edemeyeceği, taraflar arasındaki davaya konu poliçe ve kaza kapsamında davacıya ödenecek tazminat miktarı bulunmadığı kanaatine varıldığından,

davacının ispat edilemeyen davasının reddine" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kök rapora itirazların karşılanması için ek rapor alınmışsa da itirazlarının ek raporda da karşılanmadığını, 6762 sayılı TTK'nın 1283. maddesine göre, sigortacının, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olduğunu, hasar bedeli tespit edilirken, davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma gereği mevcut iskonto esas alınarak yedek parça ve işçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanmasının doğru olmadığını,

aracın değişmesi gereken parçalar için yapılan hesaplamada orijinal parçalar dikkate alınmayarak çok düşük hesaplama yapıldığını, orijinal parçaların dikkate alınması durumunda hem rayiç değerin artacağı hem de hasar bedelinin %60'ın üzerinde olacağını, iskonto tutarının sigortalıyı bağlamayacağını, söz konusu raporda, araçta meydana gelen hasarın KDV dahil 35.965,72 TL, KDV hariç ise 30.479,43 TL olduğu belirtilerek,

KDV hariç olan miktar üzerinden sonuca varıldığını, müvekkilinin aracına verilen zararı gidermek amacı ile gereken onarım, işçilik hizmetinin KDV'ye tabi olması gerektiğini, aracın açılması halinde hasar gören tüm parçalar dikkate alınıp, hasarlı parçaların maliyeti ilave edildiğinde hasar bedelinin artacağını ve %60'ın üzerine çıkacağını, aracın motorunda dikkate alınmayan 5.000.00 TL değerinde daha hasar mevcut olduğunu, Denizli 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, bu dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, aracın onarım maliyetinin KDV dahil 48.285,37 TL olduğu ve pert işleminin yapılmasının uygun olacağı kanaatine varıldığını, işbu dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun, tespit dosyasında alınan rapor ile açıkça çelişmesine rağmen çelişkiler aydınlatılmadan, tek rapora dayalı hüküm kurulduğunu, mahkemece eksik incelemeyle ve itiraza uğrayan bilirkişi raporuna dayalı olarak karar verildiğini beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Taraflar arasında mevcut olan 31/10/2018 başlangıç - 31/10/2019 bitiş tarihli Pert Kasko (Dar Kasko) Sigorta Poliçesi'nin, tam hasar (pert) özel şart notunda yer alan düzenlemeye göre, aracın tam hasarlı sayılması için çalınması ve süresi içinde bulunamamış olmasının veya KDV hariç onarım masraflarının sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerinin %60'ını aştığının eksper raporu ile tespit edilmesinin gerekli olduğu,

onarım masrafının bu oranın altında kalması halinde aracın kısmi hasarlı kabul edileceği ve poliçe kapsamında herhangi bir tazminat ödenmeyeceği, sigorta ettiren ve sigortacının sigortalanan aracın onarım maliyetinin sigortacının ilgili markadaki orijinal yedek parça tedarik iskontoları ve eksper tarafından tespit edilen anlaşmalı özel servislerdeki işçilik maliyetleri üzerinden hesaplanması konusunda mutabık kaldıkları anlaşılmıştır.

Poliçede, taraflar onarım masrafları konusunda KDV'nin hariç tutulması ve sigortacının ilgili markadaki orijinal yedek parça tedarik iskontolarının dikkate alınması konusunda anlaştıklarından, bu sözleşmeyle bağlı olan davacının, KDV'nin dikkate alınması gerektiği ve sigortacının anlaşmalı olduğu servisle arasında uygulanan iskonto tutarının kendilerini bağlamayacağına yönelik istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde davacının aracında oluşan onarım masraflarının, sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki rayiç değerinin %60'ını aşmadığı belirtilmiştir. Onarım masraflarına esas hasar kalemlerinin tespitinde eksper raporunun dikkate alındığı görülmektedir.

Eksper raporunda açıkça, aracın devrilmesi nedeniyle motor pistonlarının eğrilmesi nedeniyle çıkabileceği muhtemel görünen 5.000,00 TL tutarındaki motor hasarının, hasar hesaplamasına dahil edilmediği belirtilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, motor hasarıyla ilgili herhangi bir tespit bulunmamaktadır.

Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, eksper raporunda belirtilen bu ifade sebebiyle motor hasarının da dikkate alınması gerektiği konusunda itiraz ileri sürülmüş ise de, ek raporda aracın fiziken kontrolünün yapılamamış olması sebebiyle, dosya içerisinde mevcut hasar raporlarına göre rapor tanzim edildiği ifade edilmiştir.

Dosya kapsamından; aracın, davacı tarafça satıldığı ve aracın motorunda hasar bulunup bulunmadığı konusunda kesin bir belirleme yapılabilecek herhangi bir verinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Ancak bizzat davalı sigorta şirketinin görevlendirdiği eksper tarafından hazırlanan raporda, aracın devrilmesi sebebiyle motor pistonlarının eğrilmesi sonucu 5.000,00 TL tutarında muhtemel bir hasarın olabileceği belirtildiğinden, bu hususun aksini ispat yükünün davalıda olduğu, nitekim hasarın teminat dışı olduğunu ispat yükünün sigortacıya ait olduğu, dolayısıyla eksper raporunda muhtemel olduğu ifade edilen hasar bedelinin toplam hasar tutarına eklenmesinin gerektiği değerlendirilmiş, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu kabul edilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, kaza neticesi araçta oluşan hasar bedeli KDV hariç 30.479,43 TL, aracın piyasa rayiç değeri ise 58.000,00 TL'dir. Hasar bedeline 5.000,00 TL olan muhtemel motor hasarı dahil edildiğinde bulunan 35.479,43 TL'lik tutar, aracın rayiç değerinin %60'ını geçtiğinden, poliçeye göre tam hasar şartı gerçekleşmiş olup, sigortacının hasar bedelini ödemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Dava 500,00 TL üzerinden fazlaya dair haklar saklı tutulmak suretiyle kısmi olarak açılmıştır. Davacı cevaba cevap dilekçesinde, davasını belirsiz alacak davası olduğunu belirtmiş ise de, dava dilekçesinde davanın belirsiz olarak açıldığıyla ilgili herhangi bir ibare yer almamaktadır.

Diğer taraftan, dava değerine göre eldeki dava basit yargılama usulüne tabi olduğundan, cevap dilekçesinin verilmesiyle dilekçeler teatisi bittiğinden, davacının cevaba cevap dilekçesindeki anlatımları dikkate alınmamalıdır. Kaldı ki, davadan evvel tespit raporuyla istenebilecek alacak tutarı belirlenmiş olup, belirsiz alacak davası açma koşulları da gerçekleşmemiştir.

Bu nedenle davacının 27/12/2021 tarihli dilekçesiyle dava değerini 32.000,00 TL'ye yükseltmesine ilişkin işlemi ıslah niteliğindedir. Ve aynı nedenle davalının ıslaha karşı süresinde sunduğu beyan dilekçesiyle ıslahla arttırılan kısıma karşı ileri sürdüğü zamanaşımı savunmasının, değerlendirilmesi gereken bir savunma olduğu kabul edilmiştir.

TTK'nın 1420. maddesine göre; sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Eldeki davada; eksper raporunda yer alan kayıt tarihine göre, sigorta şirketine bildirimin 08/01/2019 tarihinde yapıldığı, TTK'nın 1427/2. maddesi uyarınca bu tarihten itibaren 45 gün sonra yani 23/02/2019 tarihinde tazminat ödeme borcunun muaccel hale geldiği, 27/12/2021 olan ıslah tarihi dikkate alındığında, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra davacının davasını ıslah ettiği anlaşıldığından, davalının zamanaşımı savunması dikkate alınarak, davanın sadece dava dilekçesinde bildirilen 500,00 TL üzerinden kabulüne, ıslahla artırılan kısmın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...