Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/503 K.2025/987

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından Manavgat 2. İcra Müdürlüğü ... E sayılı icra takip dosyası kapsamında keşidecisi davacı şirket, lehtarı ise dava dışı ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi bulunan 30.06.2021 Keşide tarihli, 100.000 TL bedelli ... Manavgat Sanayi Şubesine ait ...

Seri Numaralı çeke istinaden davacı şirket aleyhine kambiyo senetlerine mahsus (örnek 10) icra takip dosyası ikame edilmiş olmakla, davalı şirketin dava konusu çeki edinme sebebi bulunmamasına rağmen bile bile davacı şirket zararına hareket ederek kötü niyetli tutumda bulunduğunu, davalı şirket tarafından icra takibine konulan ilgili çek esasen davacı şirket tarafından dava dışı ...

Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi'ne aralarında tanzim olunan ticari sözleşme kapsamında teminat amaçlı olarak verildiğini, davacı şirketin çağrı merkezi işletmekte olduğunu, ilgili çekin lehtarı konumunda bulunan ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketinin ise Alanya İlçesinde mevcut ... Otel adlı oteli işlettiğini, taraflar arasında imzalanan 17.11.2020 tarihli sözleşme ile davacı şirket çağrı merkezi vasıtasıyla odaları, ...

Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi'nin kendisine bildirdiği ücret üzerine karını koyarak pazarlayacağını, müşterilerin ödemelerini davacı şirkete yapacaklarını, davacı şirketin otele kendisine bildirilen ücret üzerinden ödeyeceğini, davacı şirket ile dava dışı ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi arasında akdedilen sözleşmenin 2.1 maddesine göre '' Rezervasyon bedelinden düşülmek üzere '' davacı şirket tarafından ...

Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi'ne 23.11.2020 tarihinde ... aracılığıyla ilgili şirketin hesabına 50.000 TL peşin ödeme yapıldığını, ayrıca 30.04.2021 tarihinde 50.000 TL, 30.05.2021 tarihinde 100.000 TL, 30.06.2021 tarihinde 100.000 TL ve 30.07.2021 tarihinde 50.000 TL ödeme yapılması hususunda anlaşmış olduklarını, ilgili anlaşma kapsamında davacı şirket tarafından ...

Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi'ne 23.12.2020 tarihli ''Teminat Senedi Teslim Tutanağı'' başlık belge uyarınca kararlaştırılan ödeme takvimleri uyarınca teminat senedi olarak; keşidecisi davacı şirket, lehtarı ise ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi olan. 30.04.2021 50.000 TL, 30.05.2021 100.000TL, 30.06.2021 100.000 TL ve 30.07.2021 50.000 TL bedelli çekler keşide edilerek ilgili teslim tutanağı uyarınca ...

Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi'ne teslim edildiğini, ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ilgili sözleşme uyarınca belirtilen yükümlülüklerin hiçbirisinin yerine getirilmediğini, ilgili sözleşme kapsamında kabul etmiş oldukları edimlerin ifasını da kötü niyetli olarak gerçekleştirmediklerini davacı şirket tarafından Manavgat 6.Noterliği 09.06.2021 tarih ve ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi kapsamında ilgili sözleşmenin feshedildiğini, ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketinden Teminat Senedi olarak teslim edilen çeklerin iadesinin talep edildiğini, ancak sözleşmesel ilişki kapsamından taraflarına teminat senedi olarak teslim edilen ve bu hususun düzenlenen belge ile açıkça sabit olduğu çeklerin iadesinin gerçekleştirilmediğini, dava konusu çekin de dahil olduğu çeklere ilişkin olarak Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E sayılı dava dosyası kapsamında ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine menfi tespit talebinde bulunulduğunu belirterek davacının Manavgat 2. İcra Müdürlüğü ... E Sayılı haksız icra takibinde takip konusu yapılan 30.06.2021 Keşide Tarihli, 100.000 TL miktarlı, ... Manavgat Sanayi Şubesine ait ... Seri numaralı çek yönünden borçlu olunmadığının tespitine ve kötü niyet tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin alkollü ve alkolsüz meşrubat tedarikçisi ve dağıtıcısı olduğunu, uzun yıllardır bu ticaretini basiretli bir tacir olarak sürdürdüğünü, davalı şirketin bu alanda faaliyet göstermesi nedeni ile dava dışı ... Turizm İşletmecilik ve Ticaret Limited Şirketi ile de alkollü ve alkolsüz meşrubat ticareti yapılmasından ötürü yıllardır devam eden ticari ilişkileri bulunduğunu, hali hazırda da davalı şirketin dava dışı ...

Turizm isimli şirketten alacakları mevcut olduğunu, davaya konu 30.06.2021 ödeme tarihli, #100.000.00 TL# bedelli ...

Manavgat Sanayi Şubesi'ne ait ... seri numaralı çekte işsu alacakların ödenmesi maksadıyla davalı şirkete ciro edilerek teslim edildiğini, cari hesap ekstresi ve faturalarda işbu iddialarını ispatlar nitelikte olduğunu, davalı şirketin iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu açıkça gösterdiğini, davacının iddialarının yerinde olmadığını belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda özetle; "... davacı Manavgat İcra Müdürlüğü'nün ... E. (Manavgat 2. İcra Müdürlüğü'nün ... E.) sayılı konusu çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemi ile dava açmıştır. Takibe ve davaya konu çek ile ilgili olarak davacı, lehtar ... Turizm aleyhine de Manavgat 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açmış, anılan mahkemenin 08/06/2023 tarih ... E. ...

K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, kararın istinafı üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2025 tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabul kısmen reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Anılan kararda "Resmi beyanlar doğrultusunda, otelin, 30/04/2021 tarihi itibariyle, müşteri konaklatmaya hazır olmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Aksi yöndeki mahkeme kabulü yerinde değildir. Bu yönüyle, kabule göre, davacının sözleşmeyi feshi haklıdır." tespiti yapılarak işbu davaya da konu olan keşidecisi davacı şirket olan 30/06/2021 keşide tarihli ... Manavgat Sanayi Şubesine ait ... seri numaralı 100.000 TL bedelli çek yönünden davacının ...

Turizme borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir. Davalı ... Meşrubat bu çekte hamildir.

Çek için de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-f maddesi yollaması ile uygulanması gereken aynı kanunun 687. maddesi uyarınca poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse, keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan def’îleri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez; meğer ki hamil poliçeyi iktisap ederken savunmaya esas olan durumu bile bile ve borçlunun zararına hareket etmiş ise, borçlu bu savunmayı alacaklıya karşı ileri sürebilir.

Bu maddede öngörülen borçlunun zararına bile bile hareket ve kötü niyetin ise yasa koyucu herhangi bir yazılı ispat şeklinden söz etmediğinden, tanık dâhil her türlü delille ispat edilebilir. Davalının ticari defteri inceleyen mali müşavir bilirkişinin kök ve ek raporunda davalı ... Meşrubat ile dava dışı lehtar ...

Turizm arasında devam eden ticari ilişki bulunmaktadır, fakat davaya konu çek davalının ticari defterinde "otel adına tahsile verildi" ibaresi ile işlendiği gibi çekin tahsili için yapılan masraflar "... otel dosya masrafı" olarak kayıt edildiği tespit edilmiştir. Ticari defterler her zaman sahibi aleyhine delil olarak kullanılabilir. Bu durumda davalının çeki dava dışı ...

Turizm adına takibe koyduğu, keşideci davacı ile arasındaki mevcut münasebeti bildiği buna bağlı olarak da şahsi defilerin ileri sürülebileceği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda davacının dava dışı ... Turizmle olan sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiş olduğunun ve davacının ... Turizme dava konusu çek nedeni ile borçlu olmadığının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 13/03/2025 tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile belirlenmiş olması, davalının da ...

Turizm adına hareket etmiş ve çeki ... Turizm adına takibe koymuş olması nedenleri ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti gerekmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/5. maddesi uyarınca davacı takip borçlusu lehine tazminata hükmolunabilmesi, menfi tespit davasına konu takibin haksız ve kötü niyetli olarak başlatılmasına bağlı olması, davaya konu uyuşmazlıkta takibin haksız olduğu anlaşılmış ise de kötü niyetle başlatıldığı ispat edilememiş olduğundan, kötü niyet tazminatı talebin reddine karar verilmesi gerekmiş .." şeklindeki gerekçe ile davanın kabulüne, davacının davalıya kötü niyet tazminatı yükletilmesi talebinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taraf olmadığı menfi tespit davasında verilen kararın hiçbir şekilde kendisini bağlamayacağını, nitekim müvekkili şirketin iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, kendisine ciro edilen çekin keşidecisi ile lehdarı arasındaki iç ilişkiyi bilebilmesinin mümkün olmadığını, iyiniyetli 3.kişi konumunda olan davalı müvekkili şirketin bile bile borçlu zararına hareket ettiğini ispatlar nitelikte somut olguların dosyada mevcut olmadığını, bilirkişi raporlarında değinilen "otel adına tahsile verildi", "... otel dosya masrafı" şeklindeki ticari defter kayıtlarının,

iş ilişkilerinde ve ticaret hayatında geçerli kurallar uyarınca müvekkili şirketin davacı şirket ile dava dışı şirket arasındaki iç ilişkiyi bildiği sonucuna götürür şekilde yorumlanabilmesinin mümkün olmadığını, söz konusu kayıtların, davaya konu çekin dava dışı ...

Turizm'e ait ''otele'' verilecek ürünlerle ilgili olarak çek vererek yapmış olduğu ödemeyi belli etmek amacıyla yazılmış kayıtlar olduğunu, söz konusu kayıtların mahkemece yanlış yorumlandığını beyan ederek, kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, menfi tespit talebinden ibarettir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, armutların teslim edildiği noktasında uyuşmazlık bulunmamasına,

TTK m. 818/1,e maddesi gereği çeklerde de uygulanan TTK m. 687 maddesinde, poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişinin, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremeyeceğinin; meğerki, hamilin, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olması gerektiğinin açıkça düzenlenmesine, davacının dava dışı ...

Turizmle olan sözleşmeyi haklı nedenle feshetmiş olduğunun ve davacının ... Turizme dava konusu çek nedeni ile borçlu olmadığının Dairemizin 13/03/2025 tarih ... E. ... K. sayılı kararı ile belirlenmiş olmasına, davalının kendi ticari defterlerinin aleyhe delil özelliğine sahip bulunmasına ve defter kayıtları gereği davalının ... Turizm adına hareket etmiş ve çeki ... Turizm adına takibe koymuş olduğunun, düzenleyen davacı ile ...

Turizm arasındaki mevcut münasebeti bildiğinin buna bağlı olarak da şahsi defilerin ileri sürülebileceğinin anlaşılmasına, bilirkişi ek raporunda belirtildiği üzere dava dışı ...

Turizm ile davalı arasındaki para sirkülasyonunun hayatın olağan akışına aykırı olduğunun belirtilmesine, 2021 yılında alınan çeklerden sadece davacıya ait çeklerde "otel adına tahsile verildi" ibaresi bulunduğunun, bunun dışındaki çeklerde buna benzer ifadelere yer verilmediğinin görüldüğünün ek bilirkişi raporunda belirtilmesine, bu yöndeki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...