Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2026/172 K.2026/341

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin Antalya ili, ... ilçesinde faaliyet gösteren bir kafe işletmesi olduğunu, şirketin ... Mah. ... Cad. No:... adresinde uzun süredir hizmet vermekteyken, iş hacmi ve müşteri yoğunluğuna bağlı olarak ... Mahallesi ... Cad.

No:... adresindeki yeni yerine taşınma kararı aldığını, taşınma işleminin 07/04/2025 tarihinde gerçekleştirildiğini, tüm mutfak ekipmanları, masa ve sandalyeler, elektronik cihazlar ile birlikte şirketin resmi evrakları ve yasal defterleri de uygun şekilde kolilendiğini ve yeni adrese taşındığını, taşıma işlemlerinin müvekkili şirket çalışanları ve dışardan destek alınan nakliye personeliyle gerçekleştirildiğini, ancak taşınma sonrası yapılan kontrollerde, müvekkiline ait bazı yasal ticari defterlerden 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait olmak üzere noter tasdikli olarak tutulmuş bulunan yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri,

yönetim kurulu karar defteri yeni iş yerinde bulunamadığının tespit edildiğini, defterlerin eksikliğinin fark edildiği andan itibaren kapsamlı arama yapıldığını, taşıma işlemini gerçekleştiren kişilerle görüşmeler yapıldığını, ancak söz konusu defterlere ulaşılamadığını, taşınma sırasında kaybolan müvekkili şirkete ait ticari defterler yönünden.

2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait yevmiye defteri, defter-i kebir, envanter defteri, yönetim kurulu karar defterlerinin zayi olduğuna dair Türk Ticaret Kanunu'nun 82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...Tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez.

İşletmenin taşınması kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan davacı bakımından mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğinden, noter kanalıyla yeniden defter çıkartmasına engel bulunmadığından, zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; zayii olayının kanunda yazılı sebeblere benzer bir sebep neticesi gerçekleştiğinin ispat edilememesi nedeniyle, zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin noter tasdikli defterlerini usulüne uygun şekilde tuttuğunu, taşınma sürecinde bu defterleri kolileyerek muhafaza altına aldığını, kaybolduğu fark edilir edilmez hem eski hem de yeni iş yerinde kapsamlı arama gerçekleştirildiğini, defterlerinin kasıtlı şekilde imhası veya bilinçli olarak ortadan kaldırılmasının söz konusu olmadığını, olayın, taşınma sürecindeki fiili ve kontrol dışı bir kayıp olduğunu, ilk derece mahkemesinin müvekkilinin ağır kusurunu ortaya koyan hiçbir somut tespit yapmaksızın ret kararı vermesinin ve noterden yeniden defter çıkartılabileceği gerekçesine dayanmasının hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Zayi belgesi verilmesini düzenleyen TTK'nın 82/7.maddesinde:"...Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmü düzenlenmiştir.

Zayi belgesi talep eden davacı öncelikle bir ziyaa olayının vuku bulduğunu ve bu ziyaanın TTK'nın 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait karar defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır.

Bu durumda davacı şirket, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi doğru olup, davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değildir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...