Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2026/241 K.2026/432

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili, Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında olan müvekkili şirketlerinin İİK m. 285 vd. hükümleri uyarınca borçlarını ödeyebilmesi ve muhtemel bir iflastan kurtulmasına yönelik olarak alacaklılarıyla borçların ertelenmesine yönelik, her bir davacı için bağımsız olarak hazırlanan ön projelerinde belirlenen esaslar dahilinde, vade konkordatosu yapabilmesi ve her bir davacı için ayrı ayrı olmak üzere.

Öncelikle, İİK m. 286 hükmüne göre konkordato talebinin içermesi gereken Konkordato Ön Projesi ile diğer tüm belgelerin işbu dilekçe ve ekinde eksiksiz olarak sunulduğu dikkate alınarak, İİK m. 287 uyarınca müvekkili şirketlerine (gerekirse müvekkil şirketin ya da geçici komiserin talebi ile iki ay uzatılmak kaydıyla) tensiple birlikte üç aylık süre ile geçici mühlet verilmesine ve geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla Sayın Mahkeme tarafından tayin edilmek üzere bir geçici konkordato komiseri görevlendirilmesine.

İİK m. 288 uyarınca geçici mühlet kesin mühletin sonuçlarını doğurduğundan, geçici mühlet kararı ile birlikte iik m. 294 hükmünde belirtilen kesin mühletin sonuçlarına hükmedilmesi ve bahsi geçen hükmün gereği olarak, sayın mahkemece verilecek geçici mühlet içinde borçlu aleyhine ... tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir icra ve iflas takibi yapılamaması ve evvelce başlamış takiplerin durması, yeni ihtiyati haciz, haciz ve e-haciz kararı alınmaması, ihtiyatî tedbir, ihtiyatî haciz, haciz ve e-haciz kararlarının uygulanamaması,

geçici mühlet içinde ihtiyati haciz ya da haciz kararlarının uygulanması halinde bunun durdurulması, geçici mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesinin durması ve müvekkili şirketlerinin malvarlığının korunmasına yönelik diğer tedbirlerin alınmasına yönelik karar verilmesine, muhafaza altına alınan menkullerin iadesine, Aynı madde gereği; yapılmış takiplerin durdurularak;

borçluların faaliyetlerinin devamı için muhafaza altına alınan menkuller, makine, techizat ve araçlar üzerindeki muhafazaların kaldırılması ile menkullerin borçlulara iadesine, İİK Md. 206 gereği imtiyazlı alacaklılar, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan takiplerde muhafaza tedbiri alınması ile rehinli malın satışının yapılmasının tedbiren önlenmesine, muhafaza altına alınan menkullerin iadesine varsa yakalama şerhlerinin kaldırılmasına,

Çeklerin arkasına karşılıksız şerhi yazılmasının ihtiyati tedbir yolu ile engellenmesi ile çeklerin arkasına konkordato tedbir şerhi yazılmasına dair tedbir kararı verilmesini, İİK m. 288/2 hükmü uyarınca, geçici mühlet kararının, ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunmasına ve derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelen yerlere bildirilmesine.

İİK m. 289/1 hükmü uyarınca Sayın Mahkemece verilen geçici mühlet içinde olmak kaydıyla, Sayın Mahkemenin tayin ettiği geçici komiser ile alacaklıların konkordato talebine ilişkin beyanları dikkate alınmak suretiyle, müvekkili şirketi tarafından teklif edilen konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde, Şirket Müdürüne “iflas nizamnamesi gereği” geçim imkanı sağlanması ile huzur hakkı tesisini,

Müvekkili şirkete alacaklıları ile konkordato yapabilmesi için bir yıl süre (gerektiğinde altı ay uzatılmak kaydı ile) ile kesin mühlet verilmesine ve kesin mühlet kararı ile birlikte geçici komiser ya da komiserlerin görevlerinin devamı ile İİK m. 294 vd. hükmünde belirtilen kesin mühletin tüm sonuçlarına hükmedilmesine.

Sayın Mahkeme tarafından verilecek kesin mühlet içinde ve Sayın Mahkemenin görevlendirdiği komiser nezaretinde yapılacak alacaklılar toplantısı ve İİK hükümlerine göre işletilen yasal prosedürün tamamlanmasının ardından, İİK m. 305 hükmü uyarınca konkordato projesinin tasdiki için belirtilen şartların yerine getirildiği Sayın Mahkeme tarafından tespit edildiği takdirde, İİK m. 306 hükmü uyarınca nihai proje kapsamında konkordatonun tasdikine, İİK md 307 gereğince gerekli koşullar mevcut olduğundan rehinli malın muhafaza atına alınması ve satışının,

finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesine ve bu konuda ihtiyati tedbir kararı verilmesi, İİK 308/h gereği yasal süreç takip edilerek gerekli anlaşma ve yapılandırmaların yapılmasını, Konkordatonun tasdiki kararı ile birlikte, İİK m. 306 uyarınca tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Şirket ortakları davacılar yönünden sunulan konkordato projesinin ve komiser raporunun tetkikinden; her iki davacının ortağı ve yetkilisi olduğu şirketlerin banka borçlarına müştereken ve müteselsilen kefil oldukları, şahsi borçlarını ödemek için tenzilat konkordatosu talebinde bulundukları, ancak her hangi bir gelirleri olmadığı, ticari faaliyetlerinin bulunmadığı, maliki oldukları taşınmazlar üzerinde ipotek bulunduğu anlaşılmakla, iflasa tabi şahıslardan olmadıkları da değerlendirilerek gerçekçi-uygulanabilir olmadığı anlaşılan konkordato taleplerinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usule, yasaya, yerleşik içtihatlara ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olduğunu, konkordato komiser heyeti tarafından düzenlenen geçici mühlet dönem sonu raporunun geçici mühlet süresinin sonunda ve karar duruşmasından sadece bir gün önce UYAP sistemine yüklendiğini, taraflarına beyan, itiraz ve savunma için yeterli süre tanınmadığını, davacı şirketin faaliyetlerini denetleyen komiserlerin, neredeyse duruşma günü sunduğu rapora karşı yeterli savunma, açıklama ve itiraz süresi tanınmadan, şirket hakkında iflas kararı verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu,

hükme esas komiser heyeti raporunda yer alan ve talebin kabulü gereğini ortaya koyan açık matematiksel veri ve tespitlerin dikkate alınmadığını, komiser raporunda şirketin kaydi bilançoya göre borca batık olmadığını ve konkordato süreci içerisinde alacaklılara alacaklarını %93,08 oranında ödeyebileceğinin, iflas halinde ise %62,83 oranında ödeyebileceğinin tespit edildiğini, bu tespitlerin davacı şirket hakkında mühlet kararı verilmesi için kanun, yönetmelik ve emsal yargı kararlarında tanımlanan unsurların esasen yerine getirildiğini açıkça ortaya koyduğunu,

açıklanan veriler dikkate alınmaksızın verilen iflas kararının usule ve yasaya aykırı olduğunu eksik inceleme ürünü hatalı rapor esas alınarak iflas hükmü kurulmasının hukuka uygun ve kabul edilebilir olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davacıların konkordato taleplerinin reddine, her iki şirketin de İİK'nın 292. maddesi uyarınca iflasına karar verilmiştir.

İİK 292/ son fıkrası; “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, borçlu şirketlerin yetkili temsilcilerinin yargılama sırasında mahkemeye çağrılarak dinlenmediği, kanunun amir hükmünün yerine getirilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu durumda, borçlu şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde içtihat için bakınız: Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin; 2022/2546 Esas - 2022/5635 Karar, 2023/3541 Esas - 2023/4144 Karar, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2020/2161 Esas - 2021/269 Karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2021/490 Esas - 2021/752 Karar sayılı ilamları).

Sonuç olarak, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...