Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/371 K.2024/1609

ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin ... Esas, ... karar sayılı 29/09/2022 tarihli kararı aleyhine davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ve talebin süresinde olduğu anlaşılmakla; yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında davalının ... isimli fabrikaya ticarethane grubu üzerinden ... numaralı elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığını, sözleşme süresi içerisinde davalının hiçbir bildirim yapmadan başka bir firma ile anlaşma yaparak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini, davalının faturayı ödemediğini, alacağın tahsili amacı ile Antalya Merkezi Takip Sistemi İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu beyanla, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında mesafeli olarak elektrik enerjisi alımı konulu perakende satış sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmenin davacı şirketin satış temsilcilerinin müvekkilinin iş yerine tanıtım amacı ile geldiği sırada akdedildiğini, sözleşmenin tedarikçi şirket tarafından kabulü halinde kabul edileceğini söylediklerini, ancak müvekkiline herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, müvekkillinin imza tarihinden yaklaşık 10 gün sonra davacı şirketi telefonla aradığında herhangi bir sözleşmenin bulunmadığını söylediklerini, bunun üzerine müvekkilinin başka bir dağıtıcı şirket ile sözleşme imzaladığını,

davacı şirketin ay sonunda elektrik tüketim faturası, ardından cayma bedeli faturası kestiğini, müvekkilinin ay sonunda kesilen faturayı ödediğini, cayma bedeli adı altında gönderilen faturayı ise Antalya Merkezi Takip Sistemi İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında dayanak göstererek takibe koyduğunu, borca itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/09/2022 tarihli ve ... Esas - ...

Karar sayılı kararı ile; "...tedarik protokolünün 2. maddesine göre tedarik hizmetinin süresinin 01/04/2021- 31/03/2022 tarihleri arasını kapsadığı ve tedarik protokolünün kendiliğinden sona ereceği, davalı tarafın sözleşme süresi içerisinde dava dışı 3. kişi ile elektrik enerjisi alımına dair sözleşme imzaladığı ve davacı tarafla imzalanan 04/03/2021 tarihli sözleşmeyi feshettiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve dosyada mevcut faturalardaki kullanım miktarlarına göre Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği uyarınca davalının son kaynak tedarik tarifesine tabi tüketici olarak nitelendirilemeyeceği,

davacının yüksek tüketimli serbest tüketici olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme eki Elektrik Enerjisi Tedarik Protokolü'nün sözleşmenin feshi başlıklı 4.2.

Maddesinde müşterinin sözleşmeyi protokolün sona ermesinden önce herhangi bir zamanda haklı bir gerekçe göstermeksizin feshetmesi halinde sözleşme çerçevesinde tahakkuk edecek en yüksek elektrik faturası tutarında fesih tazminatını tedarikçiye ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğinin hüküm altına alındığı, işbu hüküm çerçevesinde davacı tarafça davalı adına tahakkuk eden en yüksek fatura baz alınarak davaya konu cezai şarta ilişkin faturanın tahakkuk ettirildiği,

davalının feshe ilişkin haklı bir sebep de ileri sürmediği görülmekle sözleşmeyi erken feshederek sözleşmenin 4.2. maddesini ihlal ettiği, her iki tarafın da tacir olduğu gözetilerek davalının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiği, dosyada alınan bilirkişi ek raporunda da taraflar arasında yapılan sözleşmeye öncelik verilir ise davalının haklı sebep olmaksızın fesih halinde en yüksek fatura tutarınca cayma tazminatı/cezai şart ödemekle sorumlu olduğu, dosya arasında bulunan faturaya göre bu tutarın 99.039,52 TL olduğunun belirlendiği, davalının takibe itirazının haksız olduğu..." gerekçesiyle "davanın kabulü ile,

Antalya Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, dava konusu alacak likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın %20’si olan olan 19.807,90 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİ VE SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının son kaynak tedariki tarifesinde bulunduğunu, mahkemece yüksek tüketimli serbest tüketici statüsünün niçin kabul edildiğinin anlaşılamadığını, bilirkişi raporlarında da davalının yüksek tüketimli serbest tüketici olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiği yönünde istinaf itirazlarında bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 Sayılı HMK'nun 355/1 maddesi uyarınca, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Merkezi Takip Sistemi ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklısının ... . olduğu, borçlusunun ... olduğu, 99.039,50 TL asıl alacak 792,32 TL işlemiş faiz ve 142,62 TL KDV olmak üzere toplam 99.974,44 TL alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi incelendiğinde; davalının, davacı şirketi imza tarihinden yaklaşık 10 gün sonra aradığını ancak taraflar arasında herhangi bir sözleşme olmadığı davacı şirket tarafından telefonla kendisine bildirildiğini, davalının da kendisine başka bir dağıtıcı şirketten gelen daha uygun teklifi davacı şirket ile aradaki indirimli sözleşmenin kabul edildiğinin bildirilmemesi, herhangi bir sözleşmenin olmadığının iletilmesi üzerine imzaladığını beyan ettiği görülmüştür.

Mahkemece aldırılan 25/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasında yapılan sözleşmeye öncelik verilir ise; davalının son kaynak tedarik tarifesine tabi yüksek tüketimli tüketici olduğu, davalının serbest kullanıcı olduğu, davalının haklı sebep olmaksızın fesih halinde en yüksek fatura tutarınca cayma tazminatı/cezai şart ödemekle sorumlu olduğu,

bu tutarın belirlenebilmesi için fatura/ların getirtilmesi gerektiği, en yüksek fatura tutarınca cezai şarttan sorumlu olacağı, (dosya arasında tüketim faturası bulunmamaktadır) Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği, Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve 1 no'lu açıklamaya öncelik verilir ise; davalının son kaynak tedarik tarifesine tabi olduğu, davalının yüksek tüketimli tüketici olabilmesi için yıllık (2021 yılı için geçerli olan) 7 milyon kwh kullanımını geçmesi gerektiği, davaya konu faturada günlük kullanımın 3,670.54 kwh olduğu,

davalının bir fatura dönemi kullanımının olması nedeni ile yıllık kullanım miktarının belirlenmesinin mümkün olmadığı,

Yönetmeliğin 21/7a-6.maddesine göre perakende satış sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceği belirtilmiştir.

Mahkemece aldırılan 09/08/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; dosya arasında bulunan ve davacı tarafından sunulan 11/10/2021 havale tarihli cevabi yazı ekinde bulunan 30/04/2021 tarihli faturanın incelenmesinde, ... sözleşme sayılı ... isimli abone adına kayıtlandığı, dönem kullanım miktarının 130.709,28 Kwh, kdv dahil fatura tutarının 99.039,52 TL, son ödeme tarihinin 11/05/2021 olduğu, tüketici grubu/sınıfının Sanayi Tarifesi OG/Tek terim tek zamanlı/İkili anlaşma ile elektrik alan serbest tüketici olduğu,

12/04/2021 tarihli faturanın incelenesinde ise fatura tutarının KDV dahil 89.935,54 TL, dönem kullanım miktarının 218.157,12 Kwh olduğu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 16.maddesinde "Tüketimi düşük serbest tüketici belirsiz süreli ikili anlaşmayı herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cayma bedeli ve/veya ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebilir." denildiği, davacının, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin ikili anlaşma olduğunu, son kaynak tedariki kapsamına girmediğini savunduğu,

taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 17.maddesinde sözleşmenin süresiz olduğu kararlaştırıldığından ve dolayısı ile sözleşme süreye bağlı olmayıp belirsiz süreli olduğundan, tüketici (müşteri) Yönetmeliğin 16/3. maddesine göre herhangi bir gerekçe göstermeden istediği zaman cayma bedeli veya cezai şart ödemeden sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olacağı, taraflar arasında yapılan sözleşmeye öncelik verilir ise; davalının haklı sebep olmaksızın fesih halinde en yüksek fatura tutarınca cayma tazminatı/cezai şart ödemekle sorumlu olduğu, dosya arasında bulunan faturaya göre bu tutarın 99.039,52 TL olduğu,

taraflar arasındaki sözleşme Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmelik ve Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğe göre ikili anlaşma kabul edilir ve buna öncelik verilir ise; davalının, Yönetmeliğin 16/3. maddesine göre perakende satış sözleşmesini herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve ceza koşulu ödemeksizin istediği zaman feshedebileceği belirtilmiştir.

... Elektrik Enerjisi Tedarik Protokolünün 4.2.maddesinde; "müşteri, sözleşmesi ve/veya tedarik protokolünü, işbu tedarik protokolünün 1.2.maddesindeki fesih hakkı saklı kalmak kaydı ile, protokolün sona ermesinden önce herhangi bir zamanda haklı bir gerekçe olmaksızın feshederse ya da tedarikçinin işbu protokolü ya da sözleşmeyi haklı nedenle feshetmesine sebebiyet verirse, sözleşme çerçevesinde tahakkuk ettirilecek en yüksek elektrik faturası tutarından fesih tazminatını tedarikçiye ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. Bu bedel cezai şart niteliğinde olup tedarikçinin, sözleşmenin veya tedarik protokolünün feshi sebebiyle uğradığı uğrayacağı tüm zararlarını talep hakkı saklıdır." hükmü yer almaktadır.

... . Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesinin 7/2 maddesinde; "sözleşmenin süresi, feshi ve feshin sonuçlarına ilişkin koşullar, işbu sözleşmenin eki olan tedarik protokolünde düzenlenmektedir. Taraflar, sözleşmenin eki olan protokolün şartlarını yazılı mutabakat ile değiştirebilecekleri gibi yeni protokoller de düzenleyebilirler" hükmü yer almaktadır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 19. maddesinin birinci fıkrasına göre, bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır. Aynı Kanunun 26. maddesinde de; taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler, denilmektedir. Yine 6098 sayılı Kanun'un 20. maddesinde.

Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleridir. Bu koşulların, sözleşme metninde veya ekinde yer alması, kapsamı, yazı türü ve şekli, nitelendirmede önem taşımaz. Aynı amaçla düzenlenen sözleşmelerin metinlerinin özdeş olmaması, bu sözleşmelerin içerdiği hükümlerin, genel işlem koşulu sayılmasını engellemez.

Genel işlem koşulları içeren sözleşmeye veya ayrı bir sözleşmeye konulan bu koşulların her birinin tartışılarak kabul edildiğine ilişkin kayıtlar, tek başına, onları genel işlem koşulu olmaktan çıkarmaz. Genel işlem koşullarıyla ilgili hükümler, sundukları hizmetleri kanun veya yetkili makamlar tarafından verilen izinle yürütmekte olan kişi ve kuruluşların hazırladıkları sözleşmelere de, niteliklerine bakılmaksızın uygulanır, şeklindedir.

Bunun yanında, tacir olmanın hükümleri 6102 sayılı TTK'nın 18.maddesinde gösterilmiştir. 6102 sayılı TTK'nın 18/2. Maddesi uyarınca, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ‘Kapsam’ başlıklı 2. Maddesine göre. Yönetmelik, tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Aynı Yönetmeliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4. Maddesinde de, yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketici, tüketimi düşük serbest tüketici olarak tanımlanmıştır.

Yine Yönetmeliğin, ikili anlaşmaları düzenleyen üçüncü bölüm başlığı altındaki 9. maddesinde, bu bölümde yer alan ikili anlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, tüketimi düşük serbest tüketicilerle tedarikçiler arasında yapılan ikili anlaşmaları kapsar, denilmektedir. Yönetmeliğin 20. maddesinde de, belirli süreli ikili anlaşmada tedarikçi ya da tüketimi düşük serbest tüketici aleyhine ceza koşulu ancak haksız fesih işlemleri için kararlaştırılabilir.

Haksız fesih, haklı bir sebebe dayanmaksızın yapılan fesihtir. 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamındaki tüketiciler hariç tüketimi düşük serbest tüketicinin ödeyeceği cayma bedeli ve/veya ceza koşulu cayma tarihi ya da fesih tarihi öncesi tüketicinin son 12 aylık tüketim toplamı ile cayma tarihinde ya da fesih tarihinde uygulanan fiyat esas alınarak hesaplanan toplam tutarın % 10’unu geçemez, hükmü mevcuttur.

Dosya kapsamında bulunan, davacının elektrik tüketimine ilişkin fatura incelendiğinde; davacının, yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketici olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve tarafların tacir olduğu ve sözleşme serbestisi kapsamında karşılıklı yapılan müzakereler sonucunda davaya konu sözleşmenin imzalandığı belirlenerek genel işlem koşullarının ihlali iddiasının yerinde görülmemesinde, ayrıca davalının tüketimi düşük serbest tüketici olmaması nedeniyle imzaladığı ikili anlaşmaya Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinin uygulanmayacağının belirlenmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı (Yargıtay 3 H.D.’nin 21.09.2023 T., 2023/525-2380 sy.

K.), yine taraflar arasında imzalanan sözleşmede yüksek tüketimli statüsü vasfında olduğunu kabul ettiği, her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği dikkate alındığında ilk derece mahkemesi kararında, tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, incelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İncelenen kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 6.829,25 TL istinaf karar ve ilam harcından, istinaf eden davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.707,32 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 5.121,93 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydedilmesine,

3-Davalıdan peşin alınan istinaf kanun yoluna başvuru harcının hazineye irad kaydedilmesine,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden davalının üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansının ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunan davalıya iadesine,

...